Żymlok
| wędlina | |
 żymloki | |
| Inne nazwy |
żemlok, bułczanka |
|---|---|
| Rodzaj | |
| Kuchnia | |
| Miejsce powstania | |
| Składniki | |
Żymlok lub żemlok (niem. Semmelwurst, śl-niem. Sammelwurscht, także zemlok, zemlouk) – tradycyjna śląska wędlina podrobowa, produkowana dawniej przy okazji świniobicia, by wykorzystać wszystkie składniki tuszy wieprzowej. Poza obszarem Śląska występuje pod nazwą bułczanka.
Tradycyjnie przygotowywano go po dniu św. Marcina. Może być spożywany na gorąco lub na zimno, z pieczywem i z dodatkiem karmelizowanej cebuli.
Składniki
Żymlok wyglądem przypomina kiełbaskę, a konsystencją kaszankę (od której różni się dodatkiem miąższu bułki zamiast kaszy).
W odróżnieniu od śląskich krupnioków przygotowywana bez kaszy i dodatku krwi.
Nieodzownym składnikami żymloka są:
- bułka (po śląsku „żymła” lub „żemła” od niem. słowa Semmel – stąd pochodzi nazwa tej potrawy), zwł. żytnia,
- wieprzowa wątroba, głowizna i podgardle oraz cielęcina.
Żymlok jest aromatyzowany takimi przyprawami, jak gałka muszkatołowa, majeranek, czarny pieprz, liście laurowe, ziele angielskie i jagody jałowca.
Żymloki na Liście produktów tradycyjnych
Na Listę produktów tradycyjnych zostały wpisane:
- „Żymlok śląski” – wpisany pod nazwami Żymlok śląski / zemlok / zemlouk / bułczanka na listę produktów z województwa śląskiego w dniu 2007-01-12,
- „Zymloki z Górek” – wpisany pod nazwami Zymloki z Górek / bułczanka z Górek na listę produktów z województwa opolskiego w dniu 2007-02-06,
- „Żymlok opolski biały” – wpisany na listę produktów z województwa opolskiego w dniu 2007-03-08,
- „Bułczanka grodziska” – wpisana na listę produktów z województwa wielkopolskiego w kategorii produkty mięsne w dniu 2008-11-20.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 „Żymloki”. W: Andrzej Kozioł: Polski słownik kuchenny i biesiadny. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Text”, 2003?, s. 316. ISBN 83-88934-14-7.
- ↑ Monika Kurowska: To danie znalazło się na liście 100 najgorszych na świecie. Śląski przysmak. radiozet.pl, 2025-11-17. [dostęp 2025-11-19]. (pol.).
- 1 2 3 Żymloki. [w:] Śląski Produkt Regionalny [on-line]. Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie, 2006-06-05. [zarchiwizowane z [brak tego adresu] (2014-04-26)].
- 1 2 Żymlok | Traditional Blood Sausage From Silesian Voivodeship | TasteAtlas [online], www.tasteatlas.com [dostęp 2025-06-04].
- ↑ Podróżnik kulinarny – Śląski żymlok. 29 października 2010. [dostęp 2018-12-01]. O żymloku w programie Dzień dobry TVN opowiada krytyk kulinarny [[Maciej Nowak (krytyk)|]].
- ↑ Żymlok śląski / zemlok / zemlouk / bułczanka. [w:] Lista produktów tradycyjnych [on-line]. MRiRW. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-06)].
- ↑ Zymloki z Górek / bułczanka z Górek. [w:] Lista produktów tradycyjnych [on-line]. MRiRW. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-26)].
- ↑ Żymlok opolski biały. [w:] Lista produktów tradycyjnych [on-line]. MRiRW. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-27)].
- ↑ Sławomir Mucha, Bułczanka grodziska, [w:] Lista produktów tradycyjnych województwa wielkopolskiego [online], Serwis Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 17 września 2018 [dostęp 2018-12-01].
Linki zewnętrzne
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) - Lista produktów tradycyjnych: