23 Brygada WOP

23 Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza – jedna z brygad w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne

Sformowana w 1950 na bazie 13 Brygady Ochrony Pogranicza, na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950. Sztab brygady stacjonował w Chełmie Lubelskim. Nowa numeracja batalionów i brygad weszła w życie z dniem 1 stycznia 1951.
Zgodnie z etatem czasu „P” nr 352/23, na dzień 1 listopada 1954 brygada liczyła 1676 żołnierzy, a etat czasu „W” nr 0352/20 przewidywał 2298 żołnierzy.

Rozformowana w 1956. Na jej bazie powstała Grupa Manewrowa WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski i Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski.

Struktura organizacyjna

W 1950:

• dowództwo, sztab i pododdziały dowodzenia
• 231 batalion WOP – Terespol
• 232 batalion WOP – Włodawa
• 233 batalion WOP – Hrubieszów
• 234 batalion WOP – Bełz
• Graniczna Placówka Kontrolna Dorohusk

Dowódcy brygady

• ppłk Eugeniusz Angerman
• ppłk Stanisław Czesławski

Przekształcenia

7 Oddział Ochrony Pogranicza → 7 Lubelski Oddział WOP → 13 Brygada Ochrony Pogranicza → 23 Brygada WOP → Grupa Manewrowa WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski «» Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski → 23 Oddział WOP → 23 Chełmski Oddział WOP → Nadbużańska Brygada WOP → Nadbużański Batalion WOP → Nadbużański Oddział Straży Granicznej

Przypisy

Bibliografia

• Grzegorz Goryński. Plany mobilizacyjne Wojsk Ochrony Pogranicza okresu zimnej wojny – zadania na rzecz MON. „Biuletyn Historyczny Muzeum Marynarki Wojennej”. 36/2021, 2021. Gdynia: Muzeum Marynarki Wojennej. ISSN 0137-5539. 
• Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
• Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
• Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
• Archiwum Straży Granicznej, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1842/11, Historia Chełmskiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1955. Chełm 1956