ANTLR (ang. ANother Tool for Language Recognition) to narzędzie służące do tworzenia kompilatorów oraz translatorów z opisu gramatyki zawierającego akcje w języku Java, C++, C# lub Python. Autorem jest Terence Parr, pracujący obecnie na Uniwersytecie w San Francisco.
W przeciwieństwie do narzędzi takich jak Bison czy SableCC, ANTLR generuje parser typu LL(*). Z tego powodu formalny opis analizatora składniowego oraz leksera jest bardzo podobny, a generowany kod jest czytelny.
Domyślnie ANTLR generuje lekser i parser w Javie, a plik z gramatyką ma rozszerzenie .g
ANTLR jest rozwinięciem idei zawartych w PCCTS (również autorstwa Terence Parra), który umożliwia generowanie parserów i lekserów dla języka C i C++. 17 maja 2007 została opublikowana nowa wersja oprogramowania oznaczona numerem 3.0. Jest ona wykorzystywana między innymi do tworzenia języka programowania Mantra oraz w implementacji JRuby języka Ruby.
Istnieją dwa rozszerzenia dla Eclipse ułatwiające prace z ANTLR: otwarte ANTLR plugin for Eclipse oraz komercyjne ANTLR Studio produkowane przez firmę Placid Systems.
Rozwijane jest także niezależne środowisko ANTLRWorks przeznaczone do pracy z ANTLR w wersji 3.
Poniższy przykład, pochodzący z dokumentacji ANTLR, zawiera implementację prostego kalkulatora.
class CalcLexer extends Lexer;
WS : (' '|'\t'|'\n'| '\r') { $setType = Token.SKIP; };
LPAREN : '(' ;
RPAREN : ')' ;
STAR : '*' ;
PLUS : '+' ;
SEMI : ';' ;
INT : ('0'..'9')+ ;
class CalcParser extends Parser;
options {
buildAST = true;
}
expr : mexpr (PLUS^ mexpr)* SEMI! ;
mexpr : atom (STAR^ atom)* ;
atom : INT ;
class CalcTreeWalker extends TreeParser;
expr returns [int r]
{
int a,b;
r=0;
}
: #(PLUS a=expr b=expr) {r = a+b;}
| #(STAR a=expr b=expr) {r = a*b;}
| i:INT {r = Integer.parseInt(i.getText());}
;
import java.io.DataInputStream;
import antlr.CommonAST;
class Calc {
public static void main(String[] args) {
try {
CalcLexer lexer = new CalcLexer(new DataInputStream(System.in));
CalcParser parser = new CalcParser(lexer);
// Analiza składniowa
parser.expr();
CommonAST t = (CommonAST)parser.getAST();
CalcTreeWalker walker = new CalcTreeWalker();
// Analiza drzewa składni abstrakcyjnej
// i interpretacja programu
int r = walker.expr(t);
System.out.println("value is "+r);
} catch(Exception e) {
System.err.println("exception: "+e);
}
}
}