Aalborg

Aalborg
Ålborg
stolica Jutlandii Północnej
Ilustracja
Dworzec główny w Aalborgu
Herb
Herb
Państwo

 Dania

Region

Jutlandia Północna

Gmina

Aalborg

Prawa miejskie

1342

Zarządzający

Lasse Frimand Jensen↗

Powierzchnia

139 km²

Populacja (2023)

 

• liczba ludności

120 914

Nr kierunkowy

9

Kod pocztowy

9000

Położenie na mapie Jutlandii Północnej
Mapa konturowa Jutlandii Północnej, w centrum znajduje się punkt z opisem „Aalborg”
Położenie na mapie Danii
Mapa konturowa Danii, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Aalborg”
Ziemia57°02′50″N 9°55′12″E/57,047222 9,920000
Strona internetowa
Most nad Limfjorden łączący Aalborg z Nørresundby i Nørrejyske Ø
Nytorv – plac w pobliżu brzegu Limfjorden
Jomfru Ane Gade
Panorama Aalborga, w tle cieśnina Limfjorden

Aalborg, Ålborg (wym. [ˈʌlb̥ɒːˀ], posłuchajⓘ) – miasto w Danii, siedziba regionu Jutlandia Północna i gminy Aalborg. W języku duńskim funkcjonują dwie równoprawne formy pisowni: Aalborg i Ålborg.

Jest to czwarte pod względem wielkości miasto Królestwa Danii (po Kopenhadze, Aarhus i Odense) i drugie co do wielkości miasto Półwyspu Jutlandzkiego. Położone jest w najwęższym punkcie fiordu Limfjorden, łączącego Morze Północne z cieśniną Kattegat i odcinającego od lądu północną część Jutlandii – Nørrejyske Ø.

Aalborg jest portem morskim oraz siedzibą biskupstwa luterańskiego.

Okolice

Okolice miasta prezentują krajobraz typowy dla północnej Jutlandii. Na zachód od cieśniny Limfjorden rozszerza się w nieregularne jezioro o niskich, bagnistych brzegach i licznych wyspach. Na północnym zachodzie rozpościera się bagno Store Vildmose(inne języki), a na południowym wschodzie podobne Lille Vildmose(inne języki). Store Vildmose zostało osuszone na początku XX wieku i przystosowane do celów rolniczych. Są to największe duńskie torfowiska.

Historia

Już w XI w. był tu ważny ośrodek handlowy. Nazwa miasta pojawia się na monetach bitych tu w 1040 r. Miasto otrzymało prawa miejskie w 1342 r. Luterańską metropolię biskupią założono w 1554, wcześniej było tu biskupstwo katolickie. W XVI w. krwawe walki podczas wojen religijnych, w 1628 miasto zostało splądrowane przez wojska Wallensteina. Podczas wojny austriacko-prusko-duńskiej w 1864 zdobyte przez Prusaków 10 lipca, co przypieczętowało zajęcie przez nich całej Jutlandii, aż do Skagen.

W latach 80. XIX w. Aalborg zamieszkiwało 15 tys. mieszkańców, miasto prowadziło intensywny handel z Anglią, Szwecją i Norwegią, posiadało warsztaty stoczniowe, szkołę katedralną, gimnazjum, szkołę żeglarską, giełdę i bibliotekę publiczną. W początkach XX w. liczba mieszkańców przekroczyła 20 tys., a miasto rozwijało się szybko. W latach 20. XX w. Aalborg liczył 42,8 tys. mieszkańców. Ludność zatrudniona była w rybołówstwie, stoczniach, fabrykach wyrobów tytoniowych i alkoholowych.

Gospodarka

Aalborg jest rozwijającym się ośrodkiem przemysłowo-handlowym. Gospodarka regionu koncentruje się wokół produkcji cementu i stali, na przemyśle stoczniowym oraz eksporcie zboża i ryb.

Znanym produktem regionalnego przemysłu są produkowane przez Aalborskie Zakłady Spirytusowe wódki Aalborg Akvavit(inne języki). Rośnie także znaczenie miasta jako ośrodka przemysłu telekomunikacyjnego, w znacznym stopniu inspirowanego przez lokalny uniwersytet.

Edukacja

W mieście znajduje się Uniwersytet Aalborski. Są też szkoła dziesięcioletnia, technikum, gimnazjum, seminarium nauczycielskie i szkoła dla dzieci upośledzonych, ponadto m.in. konserwatorium muzyczne oraz akademia informatologii.

Transport

Zabytki i atrakcje

Ludzie związani z Aalborgiem

 Zobacz też kategorie: Ludzie związani z Aalborgiem, Ludzie urodzeni w Aalborgu.

Miasta partnerskie

* Holandia Almere, Holandia

Przypisy

  1. ↑ Statistikbanken [online], www.statistikbanken.dk [dostęp 2023-08-02].
  2. ↑ Christian Becker-Christensen: Politikens Nudansk Ordbog med etymologi. T. II. Kopenhaga: Politikens Forlag, 2000, s. 1592. ISBN 87-567-6087-6. (duń.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Marian Mickiewicz: Dania. Wyd. II. Wiedza Powszechna, 1977, s. 338–340, seria: Biblioteka – kraje, ludzie, obyczaje.
  4. ↑ Środowisko geograficzne. W: Wojciech Walczak: Dania. Warszawa: PWN, 1984, s. 173. ISBN 83-01-05182-5.
  5. 1 2 3 4 Anne-Lise Lykke-Andersen, Jørgen Mikkelsen, Aalborg [online], Gyldendal [dostęp 2016-12-04] (duń.).
  6. Człowiek i jego gospodarka. W: Wojciech Walczak: Dania. Warszawa: PWN, 1984. ISBN 83-01-05182-5.
    1. ↑ S. 310.
    2. ↑ S. 318.