Actitis

	Actitis
	Illiger, 1811
	; Brodziec piskliwy (A. hypoleucos)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	siewkowe
Podrząd	bekasowce
Parworząd	Scolopacida
Nadrodzina	Scolopacoidea
Rodzina	bekasowate
Podrodzina	brodźce
Plemię	Tringini
Rodzaj	Actitis
	Typ nomenklatoryczny
	Tringa hypoleucos Linnaeus, 1758
Synonimy
	Tringoides Bonaparte, 1827; Atites Griffith, 1829; Actitus T.B.L. Baker, 1835; Guinetta G.R. Gray, 1840; Trygoides Heine & Reichenow, 1890; Tryngodes Heine & Reichenow, 1890;
	Tringoides Bonaparte, 1827; Atites Griffith, 1829; Actitus T.B.L. Baker, 1835; Guinetta G.R. Gray, 1840; Trygoides Heine & Reichenow, 1890; Tryngodes Heine & Reichenow, 1890;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Actitis – rodzaj ptaków z podrodziny brodźców (Tringinae) w rodzinie bekasowatych (Scolopacidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Ameryce Północnej, zimą także w Afryce, Australazji i Ameryce Południowej.

Morfologia

Długość ciała 18–21 cm, rozpiętość skrzydeł 37–41 cm; masa ciała 19–93 g; samice są średnio nieco większe i cięższe od samców.

Systematyka

Etymologia

Actitis (Atites, Actitus): gr. ακτιτης aktitēs „mieszkaniec wybrzeża”, od ακτη aktē, ακτης aktēs „wybrzeże”; ιζω izō „siedzieć”.
Tringoides (Trygoides, Tryngodes): rodzaj Tringa Linnaeus, 1758 (brodziec); gr. -οιδης -oidēs „przypominający”. Gatunek typowy: Tringa macularia Linnaeus, 1766.
Guinetta: wł. nazwa Grinetta dla jakiegoś małego ptaka wodnego, na przykład bekasa lub kureczki. Gatunek typowy: Tringa hypoleucos Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Actitis hypoleucos (Linnaeus, 1758) – brodziec piskliwy
Actitis macularius (Linnaeus, 1766) – brodziec plamisty

Uwagi

1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Actitis Illiger, 1811.
1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Tringoides Bonaparte, 1827.

Przypisy

↑ Actitis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.K.W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berolini: sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 262. (łac.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. The Genera of North American Birds, and a Synopsis of the Species found within the territory of the United States; systematically arranged in Orders and Families. „Annals of the Lyceum of Natural History of New York”. 2, s. 326, 1828. (ang.).
↑ E. Griffith: The fifth order of birds, waders, Grallae, Lin. Echassiers, Cuv.. W: G. Cuvier: The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 8: Aves. London: Printed for G.B. Whittaker, 1829, s. 391. (ang.).
↑ T.B.L. Baker: An ornithological index, arranged according to the synopsis avium of Mr. Vigors. London: Printed by R. Taylor, 1835, s. 145. (ang.).
↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 68. (ang.).
1 2 F. Heine & A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici; Verzeichniss der Vogel-Sammlung des Kgl. Oberamtmanns Ferdinand Heine. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1882–1890, s. 326. (niem.).
1 2 T. Piersma, J. van Gils & P. Wiersma: Family Scolopacidae (Sandpipers, Snipes and Phalaropes). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 513. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).
↑ Actitis, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-01] (ang.).
↑ Tringoides, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-01] (ang.).
↑ Guinetta, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-01] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tringini Leach, 1820 (wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-25].

[uwaga1-4] 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Actitis Illiger, 1811.

[uwaga2-8] 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Tringoides Bonaparte, 1827.

[itis-1] Actitis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Illiger-2] J.K.W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berolini: sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 262. (łac.).

[Bonaparte-3] Ch.-L. Bonaparte. The Genera of North American Birds, and a Synopsis of the Species found within the territory of the United States; systematically arranged in Orders and Families. „Annals of the Lyceum of Natural History of New York”. 2, s. 326, 1828. (ang.).

[Griffith-5] E. Griffith: The fifth order of birds, waders, Grallae, Lin. Echassiers, Cuv.. W: G. Cuvier: The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 8: Aves. London: Printed for G.B. Whittaker, 1829, s. 391. (ang.).

[Baker-6] T.B.L. Baker: An ornithological index, arranged according to the synopsis avium of Mr. Vigors. London: Printed by R. Taylor, 1835, s. 145. (ang.).

[Gray-7] G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 68. (ang.).

[Heine&Reichenow-9] 1 2 F. Heine & A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici; Verzeichniss der Vogel-Sammlung des Kgl. Oberamtmanns Ferdinand Heine. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1882–1890, s. 326. (niem.).

[Piersma&inni-10] 1 2 T. Piersma, J. van Gils & P. Wiersma: Family Scolopacidae (Sandpipers, Snipes and Phalaropes). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 513. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).

[11] Actitis, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-01] (ang.).

[12] Tringoides, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-01] (ang.).

[13] Guinetta, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-01] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-14] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tringini Leach, 1820 (wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-25].