Adolf Reinach

Adolf Bernard Filip Reinach (ur. 23 grudnia 1883 w Moguncji, zm. 16 listopada 1917 w Diksmuide) – niemiecki filozof, fenomenolog i teoretyk prawa.

Życiorys

Urodził się w Moguncji w żydowskiej rodzinie prawników. Od roku 1901 studiował prawo, psychologię i filozofię na Uniwersytecie w Monachium. W 1905 uzyskał doktorat z nauk prawnych. Studiował też w Getyndze u Edmunda Husserla. Po ukończeniu studiów prawniczych w Tybindze zajął się filozofią. W 1909 habilitował się u Husserla.

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił w roku 1914 do niemieckiej armii. W tym czasie dokonał konwersji na protestantyzm. Zginął w bitwie na terenie Flandrii.

Teoria aktów mowy

Choć powszechnie za pioniera teorii aktów mowy uznaje się brytyjskiego filozofa Johna Langshawa Austina (jego praca How to do things with words ukazała się posthum w 1962), wskazującego na fakt, że język jest nie tylko strukturą, ale też działaniem, tworzącym nowe stany rzeczy. Tymczasem polsko-niemiecka lingwistka Alicja Sakaguchi uważa, że do takich samych wniosków już w roku 1913 doszedł Adolf Reinach w swojej rozprawie Die apriorischen Grundlagen des bürgerlichen Rechts. Reinach jako pierwszy opisał rodzaje aktów mowy (aktów społecznych), wyróżniając z jednej strony akty społeczne ziemskie (weltlich-irdische Akte), ale również (nie ma ich u Austina i jego kontynuatorów) akty nadziemskie (sakralne, mistyczne, akty przeżycia religijnego)(überirdische Akte). Reinach w tym aspekcie został odkryty dopiero w latach 80. XX w. przez brytyjskich filozofów, a w środowisku niemieckojęzycznym na jego publikacje w tym zakresie jako pierwszy zwrócił uwagę w 1986 roku niemiecki językoznawca Armin Burkhardt. Na podobieństwa teorii Reinacha z teorią aktów mowy Austina wskazuje też Marietta Auer (2024).

Przypisy

Linki zewnętrzne

• JamesJ. DuBois JamesJ., BarryB. Smith BarryB., Adolf Reinach, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 20 sierpnia 2018, ISSN 1095-5054 [dostęp 2018-08-20]  (ang.).