Alebrije

Francisco Cortes Miranda, artysta tworzący alebrijes
Alebrije w Muzeum Regionalnym w Choluli

Alebrije – kolorowa figurka z drewna lub z papier mâché, wywodząca się ze sztuki ludowej Meksyku. Figurki przedstawiają zazwyczaj stworzenia będące połączeniem kilku zwierząt np. osła ze skrzydłami motyla, koguta z rogami byka, lwa z głową orła. Z wyrobu alebrijes słynną miejscowości Arrazola oraz San Martín Tilcajete w meksykańskim stanie Oaxaca.

Pedro Linares

Za twórcę alebrijes uważa się rękodzielnika z miasta Meksyk Pedra Linaresa (1906–1992), który specjalizował się w wyrobie piniat i figur z papier mâché, m.in. figur judasza palonych w okresie Wielkanocy. Linares miał zobaczyć alebrijes we śnie podczas ciężkiej choroby. Wedle jego relacji, w wizji sennej szedł on po dziwnej krainie, był szczęśliwy i nic go nie bolało. Wtedy pojawiły się kolorowe potwory, które wykrzykiwały jedno słowo: "Alebrijes!". Uciekając przed trudnym do wytrzymania dźwiękiem Linares miał spotkać mężczyznę, który powiedział mu: "Jeszcze nie powinieneś tutaj być". Po przebudzeniu Linares zaczął tworzyć z papier mâché stworzenia, które zobaczył we śnie.

Alebrijes w kulturze

W filmie animowanym Coco (2017) alebrijes pojawiają się jako "przewodnicy duchowi", zamieszkujący krainę zmarłych.

Co roku, w okresie Dnia Zmarłych w mieście Meksyk odbywa się parada alebrijes, organizowana od 2007 r. przez Muzeum Sztuki Ludowej (Museo de Arte Popular). Tworzone specjalnie na tę okazję alebrijes można oglądać potem przy alei Reforma.

Alebrijes w Polsce

Ambasada Meksyku w Polsce wraz z Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, Muzeum Sztuki Ludowej w mieście Meksyk oraz zaproszonymi do Polski rękodzielnikami z Meksyku stworzyła wystawę "Alebrijes: Meksyk tworzony w Polsce”, która swoją premierę miała w 2020 r. w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie. Wystawę można było oglądać także m.in. w Muzeum Regionalnym w Kozienicach, Muzeum Narodowym w Szczecinie czy Muzeum Podróżników, im Tony’ego Halika w Toruniu.

Przypisy

  1. 1 2 Ola Synowiec, Iwona Klemczak, Meksyk, Pascal, 2022, s. 137, ISBN 978-83-8317-039-8.
  2. ↑ Gobierno de la Ciudad de México, Regresan a México los Alebrijes Iluminados del MAP [online], 8 lipca 2022 [dostęp 2023-09-20] (hiszp.).
  3. ↑ Alebrijes: Meksyk tworzony w Polsce [online], Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie [dostęp 2023-09-20] (pol.).
  4. ↑ Noc Muzeów [online], Muzeum Regionalne w Kozienicach [dostęp 2023-09-20] (pol.).
  5. ↑ Alebrijes! Alebrijes! Fantastyczne stworzenia z kolekcji Ambasady Meksyku w Polsce [online], Muzeum Narodowe w Szczecinie [dostęp 2023-09-20] (pol.).
  6. ↑ Magiczna wystawa w Muzeum Podróżników, im Tony’ego Halika pt. ,,Alebrijes. Fantastyczne stworzenia w sztuce ludowej Meksyku” [online], Muzeum Okręgowe w Toruniu [dostęp 2023-09-20] (pol.).

Bibliografia