Alfred Jules Ayer | |
| Data i miejsce urodzenia |
29 października 1910 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
27 czerwca 1989 |
| Profesor | |
| Specjalność: filozofia analityczna | |
| Alma Mater | |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
Alfred Jules Ayer (ur. 29 października 1910 w Londynie, zm. 27 czerwca 1989 tamże) – brytyjski filozof analityczny.
Jego matka była Belgijką, a ojciec Szwajcarem. Kształcił się w Eton w ramach królewskiego stypendium, a następnie w Christ Church w Oksfordzie. Po studiach, w 1932, wyjechał do Wiednia, gdzie zetnkął się z Kołem Wiedeńskim, które wtedy jeszcze nie miało międzynarodowej sławy. Po powrocie do Anglii zostanie propagatorem idei pozytywizmu logicznego.
W 1933 wrócił do Oksfordu jako wykładowca filozofii w Christ Church. W czasie drugiej wojny światowej służył w wywiadzie angielskim (do 1945), po czym powrócił do pracy dydaktycznej znajdując zatrudnienie w Wadham College w Oksfordzie. W 1946 objął katedrę filozofii umysłu i logiki im. Grote’a w University College London, gdzie pozostał do 1959, po czym wrócił do Oksfordu jako profesor logiki. Funkcję tę pełnił prawie dwadzieścia lat i przeszedł na emeryturę w 1978.
Był aktywny w życiu publicznym jako członek brytyjskiej Partii Pracy. Protestował przeciwko zaangażowaniu Wielkiej Brytanii w wojnę w Wietnamie. Był wiceprezydentem Society for the Reform of the Abortion Law, członkiem zarządu Campaign Against Racial Discrimination in Sport, prezydentem Homosexual Law Reform Society. Wystąpił z partii w 1981 w odpowiedzi na jej coraz bardziej lewicowy kurs i eurosceptycyzm, przyłączając się do nowopowstałej Partii Socjaldemokratycznej.
W uznaniu osiągnięć i zasług publicznych otrzymał w 1968 tytuł szlachecki.
Ayer napisał dwa dzieła autobiograficzne: Part of My Life (1977) i More of My Life (1984).
Zmarł w Londynie w 1989.
Jeden z ważnych przedstawicieli angielskiej szkoły analitycznej. Jego filozofia nawiązuje do empiryzmu Hume'a, logiki Russella i filozofii języka Ludwiga Wittgensteina. Wiele łączy go z pozytywizmem logicznym Koła Wiedeńskiego, którego był pionierem w Wielkiej Brytanii. Podstawowe tezy pozytywizu logicznego zostały wyłożone w jego pierwszej głośnej pracy: Language, Truth, and Logic (1936), która uchodzi za jedną z najbardziej wpływowych prac filozoficznych XX wieku. W pracy tej dokonał m.in. podziału twierdzeń, wskazując, za pozytywistami logicznymi, że twierdzenia metafizyczne, których prawdziwość nie opiera się ani na logice (konwencji rządzącej użyciem słów), ani na sprawdzalności empirycznej, należy uznać za pozbawione znaczenia. Część z nich jest nonsensowna (twierdzenia teologiczne), a część wyraża stany emocjonalne (twierdzenia etyczne i estetyczne). Stanowisko takie zostało nazwane emotywizmem.
Zadaniem filozofii jest wyjaśnianie problemów, których nie rozstrzygnął rozwój nauk i jest formą logiki nauki.
W kolejnych swoich pracach Ayer zajął się licznymi problemami teorii poznania (percepcją i doświadczeniem, sceptycyzmem poznawczym), filozofii języka (m.in. problem języka prywatnego), filozofii umysłu (intencjonalnością, relacją ciała i umysłu, tożsamością osobową), logiką filozoficzną i etyką (sądy moralne). Pod koniec życia zajął się historią filozofii, pisząc o Russellu, pragmatyzmie, Humie i Wolterze.
Lista publikacji książkowych Ayera