Alstremeria

Alstremeria
Ilustracja
Alstremeria pomarańczowa
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

liliowce

Rodzina

krasnolicowate

Rodzaj

alstremeria

Nazwa systematyczna
Alstroemeria L.
Pl. Alströmeria: 8 (1762)
Typ nomenklatoryczny

A. pelegrina Linnaeus

Synonimy
  • Ligtu Adans.
  • Lilavia Raf.
  • Priopetalon Raf.
  • Schickendantzia Pax
  • Taltalia Ehr.Bayer
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Alstroemeria pulchra
Alstroemeria spathulata
Alstroemeria revoluta

Alstremeria, alstromeria, krasnolica (Alstroemeria L.) – rodzaj roślin jednoliściennych liczący ok. 130 gatunków. Naturalny zasięg tego rodzaju obejmuje Amerykę Południową. Jego przedstawiciele zostali introdukowani do Ameryki Północnej, Europy, Australii i na Nową Zelandię. Wiele gatunków oraz odmian uprawianych jest z powodu oryginalnych i trwałych kwiatów w celach ozdobnych jako rośliny ogrodowe lub na kwiaty cięte.

Morfologia

Pokrój
Wieloletnie rośliny zielne, przeważnie nagie, wytwarzające wzniesione, ulistnione pędy, zarówno płonne (wegetatywne) i gęsto ulistnione, jak i płodne (generatywne), wytwarzające kwiaty.
Kłącze
Długie i mięsiste lub krótkie i członowane.
Korzenie
Korzenie spichrzowe białe, o kształcie od wąsko elipsoidalnego po wrzecionowaty, bądź korzenie wiązkowe tworzące na końcach bulwy.
Liście
Ulistnienie skrętoległe. U nasady zwężone, obejmujące pęd. Obrócone są o 180° (zwrócone są dolną powierzchnią ku górze), rzadziej skręcone tylko częściowo lub wcale, na pędach płodnych często zredukowane lub łuskowate.
Kwiaty
Zebrane w luźne kwiatostany o pokroju baldachowatym (którego odgałęzienia I rzędu tworzą baldachogrono, dalsze odgałęzienia tworzą sierpiki z kolejno rozwijającymi się, jeden po drugim kwiatami), rzadko pojedyncze. Kwiaty są grzbieciste ze zróżnicowanymi dwoma okółkami lejkowatego okwiatu, bardzo rzadko promieniste, barwy białej, żółtej, pomarańczowej, czerwonej, różowej, fioletowej lub zielonkawej. Zewnętrzne listki okwiatu zazwyczaj jednolite, rzadziej wzorzyste, wewnętrzne listki okwiatu zazwyczaj odmienne – dwa górne często wyraźnie wzorzyste, z żółtymi pasami oraz dodatkowymi prążkami lub plamkami, natomiast dolny listek zazwyczaj o innym kształcie, niekiedy również wzorzysty. Przy podstawie dwóch listków skierowanych ku górze znajdują się miodniki. Wewnątrz kwiatu znajdują się dwa okółki liczące po 3 pręciki oraz trójkomorowa, pozornie dolna zalążnia. Szyjka słupka jest nitkowata i zakończona jest trójdzielnym znamieniem.
Owoce
Suche torebki, otwierająca się gwałtownie (eksplozywnie) trzema klapami.

Systematyka

Alstroemeria pelegrina
Alstroemeria magnifica
Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj zaliczany jest do plemienia Alstroemerieae w rodzinie krasnolicowatych (Alstroemeriaceae), należącej do rzędu liliowców (Liliales) zaliczanych do jednoliściennych (monocots).

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd krasnolicowce (Alstroemeriales Hutch.), rodzina krasnolicowate (Alstroemeriaceae Dumort.), podrodzina Alstroemerioideae Herb., plemię Alstroemerieae Bernh., rodzaj Alstroemeria L..

Lista gatunków

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).
  3. ↑ Alstroemeria. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-12-23]. (ang.).
  4. 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).
  5. ↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych łacińsko-polski. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 22.
  6. ↑ Heywood V.H., Brummitt R.K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 341. ISBN 1-55407-206-9.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 E. Bayer: Alstroemeriaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 82. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Andrzej Przybyła: Alstremeria. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-013450.
  9. ↑ Crescent Bloom: Alstroemeria. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-06-13]. (ang.).