Amerykański Język Migowy

Amerykański Język Migowy (American Sign Language) (ASL) – język naturalny, będący dominującym językiem migowym społeczności Głuchych w Stanach Zjednoczonych oraz w większości anglojęzycznej Kanady. ASL jest w pełni rozwiniętym i uporządkowanym językiem wizualnym, realizowanym zarówno za pomocą znaków manualnych, jak i cech niemanualnych (np. mimiki). Poza Ameryką Północną dialekty ASL występują w wielu krajach świata, m.in. w znacznej części Afryki Zachodniej i w niektórych regionach Azji Południowo-Wschodniej. ASL jest też szeroko uczony jako drugi język. Najbliżej spokrewniony jest z francuskim językiem migowym (LSF). ASL ukształtował się na początku XIX wieku w American School for the Deaf (ASD) w Hartford w stanie Connecticut. Od tego czasu był rozpowszechniany przez szkoły dla Głuchych oraz organizacje społeczności Głuchych. Mimo szerokiego użycia nie przeprowadzono dokładnego spisu użytkowników ASL; wiarygodne szacunki dla USA wahają się zwykle od 250 000 do 500 000 osób i obejmują m.in. dzieci Głuchych dorosłych oraz część osób słyszących. Znaki ASL składają się z elementów o charakterze fonemicznym (np. ruch, miejsce artykulacji, konfiguracja dłoni) oraz z komponentów niemanualnych, takich jak ruchy twarzy i tułowia. ASL nie jest odmianą pantomimy. Zapożyczenia z języka angielskiego często przenikają poprzez fingerspelling, ale gramatyka ASL nie jest spokrewniona z gramatyką angielską. Wielu językoznawców opisuje ASL jako język o bazowym szyku podmiot–orzeczenie–dopełnienie (SVO), choć istnieją też inne ujęcia porządku wyrazów w ASL.

Teatr i film

W kulturze Głuchych posługujących się amerykańskim językiem migowym (ASL) teatr i film odgrywają istotną rolę w dokumentowaniu języka oraz reprezentacji doświadczeń społeczności Głuchych. W środowisku teatru Głuchych podkreśla się znaczenie autentycznej reprezentacji, w tym obsadzania głuchych aktorów w rolach postaci głuchych oraz korzystania z profesjonalnych tłumaczy języka migowego przy interpretacji spektakli. Na początku XX wieku National Association of the Deaf (NAD) zrealizowało serię filmów w języku migowym (1910–1921), które dokumentowały i popularyzowały ASL oraz przyczyniły się do rozwoju konwencji filmowania narracji migowych i utrwalenia kultury Głuchych w medium filmowym.

Przypisy

  1. ↑ Current Issues in ASL Phonology. red. Geoffrey R. Coulter. T. 3. San Diego: Academic Press, 1993, s. XII, 302, seria: Phonetics and Phonology. ISBN 0-12-193270-2. (ang.).
  2. ↑ Irene Duke: The Everything Sign Language Book: American Sign Language Made Easy. Wyd. 2. Avon: Adams Media, 2009, s. XII, 289. ISBN 978-1-59869-883-1. (ang.).
  3. ↑ Emily Shaw, Yves Delaporte: A Historical and Etymological Dictionary of American Sign Language: The Origin and Evolution of More Than 500 Signs. Washington, DC: Gallaudet University Press, 2015, s. XXVII, 330. ISBN 978-1-56368-621-4. (ang.).
  4. ↑ Brian Andrew Cheslik: ASL and Theatre: Here’s What Not To Do. [w:] American Theatre [on-line]. Theatre Communications Group, 2021-05-18. [dostęp 2026-03-05]. (ang.).
  5. ↑ Brian Andrew Cheslik. Amerykański język migowy i teatr: czego nie robić. „Dialog. Miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej”. 67 (11), s. 223–227, 11 2022. przełożyła Iwona Ostrowska. (pol.).
  6. ↑ Magdalena Zdrodowska. Amerykańskie filmy migowe: pierwsze filmy w języku migowym. „Kwartalnik Filmowy”. 38 (93/94), s. 236–245, 2016. (pol.).