Anemonastrum

Anemonastrum
Ilustracja
Zawilec narcyzowy
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

jaskropodobne

Rząd

jaskrowce

Rodzina

jaskrowate

Rodzaj

Anemonastrum

Nazwa systematyczna
Anemonastrum Holub
Folia Geobot. Phytotax. 8: 158 (1973)
Typ nomenklatoryczny

A. narcissiflorum (Linnaeus) J. Holub

Synonimy
  • Anemonidium (Spach) Holub
  • Homalocarpus Schur
  • Jurtsevia Á.Löve & D.Löve
Anemonastrum canadense

Anemonastrum Holub – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych, wyodrębniony z rodzaju zawilec Anemone. Obejmuje 43 gatunki szeroko rozprzestrzenione w strefie klimatu umiarkowanego i subpolarnego na półkuli północnej w Europie, Azji i Ameryce Północnej, z przedstawicielami także w południowych Andach (Ameryka Południowa) i na Nowej Zelandii.

Do Polskiej flory należy jeden gatunek – zawilec narcyzowy A. narcissiflora, zarazem gatunek typowy rodzaju.

Morfologia

Pokrój
Wieloletnie rośliny zielne, kłączowe.
Liście
Odziomkowe, łodygowe i wspierające kwiatostan.
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo, po kilka lub wiele zebrane w wierzchotki lub baldachopodobne kwiatostany na szczycie pędu. Kwiaty są obupłciowe, o symetrii promienistej. Listki okwiatu w liczbie zwykle 5–7, czasem liczniejsze, o barwie białej, różowej, czerwonej do czerowonobrązowych. Pręciki liczne, słupki górne z pojedynczymi zalążkami.
Owoce
Zebrane w owoc zbiorowy spłaszczone niełupki, nagie lub krótko owłosione, zwieńczone trwałą, wygiętą, czasem hakowatą szyjką słupka.

Systematyka

Rośliny tu zaliczane tradycyjnie włączane były zwykle w szeroko ujmowany rodzaj zawilec Anemone. Ich odrębność potwierdziły na początku XXI wieku badania molekularne, kariologiczne oraz analizy morfologiczne. Rodzaj stanowi takson siostrzany względem rodzaju przylaszczka Hepatica, z którym łączy go m.in. taka sama podstawowa liczba chromosomów x = 7, co odróżnia oba te rodzaje od pozostałych przedstawicieli dawnego Anemone s.l. (takich jak Anemone s.str., sasanka Pulsatilla czy Knowltonia), posiadających x = 8. Wyodrębnienie tego rodzaju z Anemone pozwoliło nadać rodzajom z plemienia charakter monofiletyczny Anemoneae. W szerokim ujęciu rodzaju Anemone zaliczane tu rośliny stanowiły dawną sekcję lub podrodzaj Anemone subg. Anemonidium (z wyłączeniem Hepatica). Należą tu gatunki wyodrębniane w różnych ujęciach w drobne rodzaje: Anemonidium, Arsenjevia, Tamuria i Jurtsevia.

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj z rodziny jaskrowatych z rzędu jaskrowców.

Wykaz gatunków