Anticlea

*Anticlea*
	; Anticlea elegans
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	liliowce
Rodzina	melantkowate
Rodzaj	Anticlea
	Nazwa systematyczna
	Anticlea Kunth; Enum. Pl. 4: 191 (1843)
	Typ nomenklatoryczny
	Anticlea sibirica (L.) Kunth
Synonimy
	Monadenus Salisb.; Stenanthella Rydb.;
	Monadenus Salisb.; Stenanthella Rydb.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Anticlea Kunth – rodzaj wieloletnich, ziemnopączkowych roślin zielnych z rodziny melantkowatych, obejmujący 10 gatunków występujących w Rosji (od wschodniej Niziny Wschodnioeuropejskiej do Sachalina), Mongolii, Chinach, Korei i Japonii oraz w Ameryce Północnej i Gwatemali.

Rodzaj posiada homonim w taksonomii zoologicznej: Anticlea Stephens 1831 – rodzaj motyli z rodziny miernikowcowatych.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne.

Pędy: Pędem podziemnym jest wąsko jajowata cebulka. Łodyga wzniesiona.

Liście: Liście odziomkowe i łodygowe wąsko lancetowate.

Kwiaty: Kwiaty obupłciowe lub jednopłciowe, sześciopręcikowe, zebrane w haplokauliczne grono, wsparte równowąsko-lancetowatymi do jajowatymi przysadkami. Okwiat pojedynczy, trwały, sześciolistkowy. U nasady każdego listka obecny jest pojedynczy, dwuklapowy gruczołek wydalniczy. Pręciki wolne lub u nasady zrośnięte z okwiatem, o nitkowatych nitkach i drobnych, kulistych do nerkowatych główkach. Zalążnia częściowo dolna, trzykomorowa, przechodząca w trzy smukłe szyjki słupka.

Owoce: Jajowate do stożkowatych, trójklapowe torebki. Nasiona podługowate lub odwrotnielancetowate, wąsko oskrzydlone lub kanciaste.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj zaliczany jest do plemienia Melanthieae w rodzinie melantkowatych (Melanthiaceae), należącej do rzędu liliowców (Liliales) zaliczanych do jednoliściennych (monocots).

Zgodnie z badaniami filogenetycznymi plemienia Melanthieae rodzaj Anticlea stanowi klad siostrzany rodzaju wartołka (Stenanthium).

Przez wiele lat rośliny te zaliczane były do sekcji Anticlea wydzielanej w ramach polifiletycznego rodzaju Zigadenus. Ponowne podniesienie tej sekcji do rangi rodzaju nastąpiło w 2002 roku na podstawie wyników badań filogenetycznych.

Gatunki

Anticlea elegans (Pursh) Rydb.
Anticlea frigida (Schltdl. & Cham.) Zomlefer & Judd
Anticlea hintoniorum (B.L.Turner) Zomlefer & Judd
Anticlea mogollonensis (W.J.Hess & Sivinski) Zomlefer & Judd
Anticlea neglecta (Espejo, López-Ferr. & Ceja) Zomlefer & Judd
Anticlea occidentalis (A.Gray) Zomlefer & Judd
Anticlea sachalinensis (F.Schmidt) Zomlefer & Judd
Anticlea sibirica (L.) Kunth
Anticlea virescens (Kunth) Rydb.
Anticlea volcanica (Benth.) Baker

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).
1 2 Tropicos. Missouri Botanical Garden. [dostęp 2011-03-13].
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).
↑ Chen Xinqi, Minoru N. Tamura. Liliaceae. „Flora of China”. 24. (ang.).
↑ Wendy B. Zomlefer at al.. Generic circumscription and relationships in the tribe Melanthieae (Liliales, Melanthiaceae), with emphasis on Zigadenus: evidence from its and trnL-F sequence data. „American Journal of Botany”. 88 (9), s. 1657–1669, 2001. (ang.).
↑ Wendy B. Zomlefer i Walter S. Judd. Resurrection of Segregates of the Polyphyletic Genus Zigadenus s.l. (Liliales: Melanthiaceae) and Resulting New Combinations. „Novon”. 12, 2002.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).

[trop-3] 1 2 Tropicos. Missouri Botanical Garden. [dostęp 2011-03-13].

[kew-4] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).

[foc-5] Chen Xinqi, Minoru N. Tamura. Liliaceae. „Flora of China”. 24. (ang.).

[6] Wendy B. Zomlefer at al.. Generic circumscription and relationships in the tribe Melanthieae (Liliales, Melanthiaceae), with emphasis on Zigadenus: evidence from its and trnL-F sequence data. „American Journal of Botany”. 88 (9), s. 1657–1669, 2001. (ang.).

[nov-7] Wendy B. Zomlefer i Walter S. Judd. Resurrection of Segregates of the Polyphyletic Genus Zigadenus s.l. (Liliales: Melanthiaceae) and Resulting New Combinations. „Novon”. 12, 2002.