3D Realms

Logo 3D Realms

3D Realms – wydawca i producent gier komputerowych, wywodzący się z działalności Apogee Software, zapoczątkowanej przez Scotta Millera(inne języki) w 1987 roku. Nazwę 3D Realms wprowadzono w 1994 roku jako markę przeznaczoną dla gier trójwymiarowych. Historyczne przedsiębiorstwo działało w Garland w Teksasie jako Apogee Software, Ltd., używając 3D Realms jako nazwy handlowej. Współczesne 3D Realms Entertainment ApS ma siedzibę w Aalborgu w Danii i jest związane z grupą Saber Interactive.

Apogee upowszechniło epizodyczny model dystrybucji shareware i wydawało gry zewnętrznych twórców, m.in. Commander Keen i Wolfenstein 3D. Własne zespoły opracowały m.in. Duke Nukem 3D i Shadow Warrior, a przy Max Payne i Prey firma pełniła rolę produkcyjną, współpracując z innymi studiami.

Powstałe w 2008 roku Apogee Software LLC, od 2021 roku działające pod nazwą Apogee Entertainment, jest odrębnym przedsiębiorstwem.

Historia

Apogee i model shareware

Początki Apogee sięgają 1987 roku, kiedy Scott Miller opracował Kingdom of Kroz. Stosowany przez niego model sprzedaży polegał na bezpłatnym rozpowszechnianiu pierwszej części gry i pobieraniu opłat za kolejne. Gry rozprowadzano za pośrednictwem BBS-ów, a Apogee zajmowało się obsługą zamówień i dystrybucją. Do Millera dołączył George Broussard(inne języki), autor Pharaoh’s Tomb.

Apogee wyszukiwało niezależnych twórców i podejmowało się wydawania ich gier. Do współpracowników należeli Todd Replogle(inne języki), twórca Caves of Thor i Duke Nukem, oraz zespół, który utworzył id Software. Z tej współpracy wywodziły się Commander Keen i Wolfenstein 3D. Pierwszą serię przygód Keena, Invasion of the Vorticons, wydano w 1990 roku, a Wolfenstein 3D ukazał się w 1992 roku.

Przedsiębiorstwo rozwijało także własne zespoły. Po odejściu z id Software do Apogee dołączył Tom Hall(inne języki), który kierował pracami nad Rise of the Triad. W połowie lat 90. firma rozszerzała sprzedaż detaliczną we współpracy z FormGen, łącząc ją z dotychczasową dystrybucją shareware.

Powstanie marki 3D Realms

W 1994 roku Apogee utworzyło markę 3D Realms dla gier wykorzystujących grafikę trójwymiarową, zachowując nazwę Apogee przy innych produkcjach. W 1995 roku pod nową marką ukazało się Terminal Velocity studia Terminal Reality. Następnie ukazały się Duke Nukem 3D (1996) i Shadow Warrior (1997), opracowane przez 3D Realms. Nazwa 3D Realms funkcjonowała jako nazwa handlowa Apogee Software, Ltd..

Firma współpracowała z zewnętrznymi studiami również przy większych projektach. Max Payne (2001) opracowało Remedy Entertainment, a 3D Realms uczestniczyło w jego produkcji. W maju 2002 roku Apogee i Remedy sprzedały aktywa związane z marką Max Payne przedsiębiorstwom Take-Two Interactive i Maxcorp. Prey, wydane w 2006 roku przez 2K, zostało opracowane przez Human Head Studios przy udziale produkcyjnym 3D Realms. Postać Duke’a Nukema wykorzystywano też w grach zewnętrznych studiów na konsole: Duke Nukem 64 opracowało Eurocom, a wydało GT Interactive.

W 2008 roku Terry Nagy uruchomił odrębne przedsiębiorstwo pod nazwą Apogee Software. Zapowiedziano wówczas Duke Nukem Trilogy na konsole przenośne, na podstawie porozumienia licencyjnego z 3D Realms i MachineWorks Northwest. Nowe Apogee nie było tożsame z historycznym Apogee Software, Ltd.. W kwietniu 2021 roku nowe przedsiębiorstwo przyjęło nazwę Apogee Entertainment, a Miller powrócił do współpracy z nim.

Reorganizacja w latach 2009–2011

6 maja 2009 roku z powodu braku środków zwolniono zespół pracujący nad Duke Nukem Forever. Na stronie firmy opublikowano też pożegnalny wpis z fotografią zespołu, a w mediach pojawiły się doniesienia o zamknięciu studia. W oświadczeniu z 18 maja 3D Realms zaprzeczyło zakończeniu działalności i zapowiedziało dalsze funkcjonowanie w mniejszym składzie, w tym licencjonowanie i współtworzenie gier z Duke’em Nukemem.

Prawa do marki Duke Nukem nabyło w 2010 roku Gearbox Software. Prace nad Duke Nukem Forever kontynuowały m.in. Triptych Studios, Gearbox Software i Piranha Games. Grę wydało 2K Games w 2011 roku.

Zmiany właścicieli i działalność w Danii

W 2014 roku duński inwestor SDN Invest, będący również udziałowcem studia Interceptor Entertainment, nabył Apogee Software, Ltd., działające jako 3D Realms. Transakcja nie obejmowała Apogee Software LLC. Działalność 3D Realms przeniesiono do Aalborga, a jej punkt ciężkości przesunął się w stronę wydawania gier niezależnych zespołów.

W 2021 roku grupa Embracer przejęła wszystkie udziały w duńskim 3D Realms Entertainment ApS, włączając je do grupy operacyjnej Saber Interactive. Zakończenie transakcji 15 lipca ogłoszono 5 sierpnia. Stanowisko dyrektora generalnego objął Frederik Schreiber, zastępując Mike’a Nielsena. Duńska spółka i historyczne przedsiębiorstwo amerykańskie pozostawały odrębnymi podmiotami: sprawozdanie za 2022/2023 wymienia Apogee Software Ltd. i Action Entertainment Inc. jako spółki zależne 3D Realms Entertainment ApS.

14 marca 2024 roku Embracer ogłosił umowę sprzedaży części Saber Interactive spółce Beacon Interactive, kontrolowanej przez współzałożyciela Saber Matthew Karcha. Wśród sprzedawanych przedsiębiorstw znajdowały się 3D Realms i Slipgate Ironworks. Transakcję zakończono 28 marca 2024 roku.

Wybrane gry

Zestawienie rozróżnia własne opracowania od wydawania i udziału produkcyjnego w grach zewnętrznych zespołów.

Wybrane gry związane z Apogee i 3D Realms
Rok Gra Rola Apogee / 3D Realms
1990 Commander Keen: Invasion of the Vorticons Wydanie gry twórców id Software.
1991 Duke Nukem Opracowanie i wydanie.
1992 Wolfenstein 3D Wydanie gry opracowanej przez id Software.
1994 Rise of the Triad Opracowanie; wydanie w modelu shareware.
1995 Terminal Velocity Wydanie gry studia Terminal Reality.
1996 Duke Nukem 3D Opracowanie i wydanie pod marką 3D Realms.
1997 Shadow Warrior Opracowanie i wydanie pod marką 3D Realms.
2001 Max Payne Udział produkcyjny; grę opracowało Remedy Entertainment.
2006 Prey Udział produkcyjny; grę opracowało Human Head Studios, a wydało 2K.
2011 Duke Nukem Forever Pierwotne prace nad grą, kontynuowane następnie przez inne zespoły; wydawca: 2K Games.
2019 Ion Fury Wydanie gry studia Voidpoint.
2020 Ghostrunner Udział w opracowaniu, m.in. z One More Level i Slipgate Ironworks.
2024 WRATH: Aeon of Ruin Wydanie pełnej wersji PC, wspólnie z Fulqrum Publishing; wykonawcy: KillPixel i Slipgate Ironworks.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Embracer Group acquires 3D Realms. Embracer Group, 2021-08-05. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Sam Stoddard: The Official Apogee FAQ, version 7.2. 3D Realms, 2005-09-30, kopia archiwalnej strony w serwisie frag-net.com [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  3. 1 2 Form 8-K: Exhibit 99.2, Letter Agreement dated July 26, 2001. Take-Two Interactive Software, 2002-05-07. s. 52 pliku PDF. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  4. ↑ Contact. 3D Realms. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  5. 1 2 Embracer Group ceases all operations in Russia through the divestment of selected assets from the operative group Saber Interactive. Embracer Group, 2024-03-14. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Alexander Antoniades: Apogee Software: When the sultans of shareware went retail. Gamasutra, 2014-04-08, przedruk artykułu z Game Developer, luty 1995 [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  7. 1 2 3 Max Payne. 3D Realms. kopia archiwalnej strony w serwisie frag-net.com [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  8. 1 2 3 2K and 3D Realms Announce Prey Now Available. Take-Two Interactive Software, 2006-07-11. s. 1. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  9. 1 2 3 MCV Staff: 3D Realms acquisition detailed as SDN Invest swoops in. MCV/DEVELOP, 2014-03-03. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  10. 1 2 Chris Kerr: Apogee Software reboots as Apogee Entertainment, vows to 'boost the odds' for indies. Gamasutra, 2021-04-20. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Detailed Release Timeline. 3D Realms. kopia archiwalnej strony w serwisie frag-net.com [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  12. 1 2 Form 8-K: acquisition of Max Payne assets and Asset Purchase Agreement. Take-Two Interactive Software, 2002-06-05. s. 2, 4 pliku PDF. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  13. ↑ 3D Realms Console Games. 3D Realms. kopia archiwalnej strony w serwisie frag-net.com [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  14. ↑ Annemarie Moody: E3 News: Legendary Apogee Returns To Action. Animation World Network, 2008-07-14. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  15. 1 2 Staff: 3D Realms: We're Not Dead, Take-Two's Lawsuit Baseless. Gamasutra, 2009-05-19. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  16. ↑ Kyle Orland: Gearbox takes full control of Duke Nukem franchise after legal settlement. Ars Technica, 2015-08-19. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  17. 1 2 2K Games and Gearbox Software Announce the Wait is Over – Duke Nukem Forever is Now Available. Take-Two Interactive Software, 2011-06-14. s. 1. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  18. ↑ 3D Realms Entertainment ApS: Annual report 2022/23. 3D Realms Entertainment ApS, 2023-09-29. s. 17. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  19. ↑ Embracer Group completes the divestment of selected assets from the operative group Saber Interactive. Embracer Group, 2024-03-28. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  20. ↑ Ion Fury. 3D Realms. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  21. ↑ Ghostrunner. 3D Realms. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
  22. ↑ Wrath: Aeon of Ruin. 3D Realms. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).

Linki zewnętrzne