Archiwista, archiwariusz, archiwistka (łac.archi(v)um „archiwum”, gr.archeíon „gmach rządowy”, l.mn. archeía „archiwa”, archē „przyczyna”) – pracownikarchiwum, znawca zbiorów archiwalnych. Jest to zawód wiążący się z działaniami mającymi na celu przechowywanie dokumentów dla ich późniejszego udostępniania. Archiwistę zatrudniają m.in. urzędy państwowe, instytucje, zakłady pracy.
Zawód archiwisty wiąże się z ukończeniem studiów na kierunku archiwistyka i uzyskaniem stopnia licencjata lub magistra archiwistyki. Do zawodu archiwisty trafiają też absolwenci kierunku historia o specjalności archiwistyka, szkoły średniej lub szkoły policealnej kształcącej w zawodzie technika archiwisty lub odpowiedniego kursu (np. Stowarzyszenie Archiwistów Polskich prowadzi kursy kancelaryjno-archiwalne I i II stopnia). W niektórych krajach działają szkoły archiwalne, m.in. we FrancjiÉcole nationale des chartes i w NiemczechArchivschule Marburg.
Specyfika pracy archiwisty
Archiwista zajmuje się m.in.:
porządkowaniem i ewidencjonowaniem akt/dokumentów (m.in. podziałem akt na te, które przechowuje się wieczyście- akta kategorii A – od tych, które po pewnym czasie są niszczone – akta kategorii B);
przechowywaniem akt w należytym porządku i właściwym ich zabezpieczeniem;