Arenga

Ten artykuł od 2012-01 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Arenga – część dokumentu zawierająca ogólne powody jego wystawienia.

Dokumenty średniowieczne

Zazwyczaj klasyfikowana jest jako część korpusu (kontekstu) dokumentu. W dokumencie średniowiecznym miała pełnić rolę propagandową i perswazyjną, zawierała często motywy religijne. Stanowiła przejście od protokołu, czyli wstępu, do kontekstu, czyli tekstu zasadniczego dokumentu. Stanowiła najczęściej sentencję zawierającą cytat z Biblii, bądź inny fragment tekstu religijnego lub filozoficznego, mającą umotywować sens wydania dokumentu. Stanowiła zazwyczaj fragment dokumentu o najbardziej literackich walorach. W przypadku dokumentów nadań mogła zawierać ogólny opis zasług i walorów odbiorcy.

Od XIV wieku zniknęła z niektórych dokumentów, szczególnie nietrwałych, tj. listy, mandaty. Nadal pojawiała się w dokumentach o charakterze wieczystym.

Wieki późniejsze

Obecnie arenga stanowi część składową preambuły umowy międzynarodowej. Wskazuje się w niej motywy, dla których umowa została zawarta.

Jest wiele rodzajów arend, np.:

arengi majestatyczne – związane ze sprawowaniem władzy, wymienia się cnoty władcy, powołuje na boską legitymację władzy.
arengi religijne – stanowiły swego rodzaju katechezę (mogły pojawiać się cytaty z Pisma Świętego)
arengi przemijania (memoracyjne) – inaczej zwane: typu memoria-oblivio – o przemijaniu ludzkiej pamięci, tłumaczą, dlaczego dokumenty powinny być sporządzane.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 WładysławW. Semkowicz WładysławW., Encyklopedia nauk pomocniczych historii, Warszawa: Universitas, 2011, s. 59-60, ISBN 978-83-242-3000-6 .
1 2 3 JózefJ. Szymański JózefJ., Nauki pomocnicze historii, wyd. 6, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 449, ISBN 978-83-01-16171-2 .

[Semkowicz-1] 1 2 3 4 5 6 WładysławW. Semkowicz WładysławW., Encyklopedia nauk pomocniczych historii, Warszawa: Universitas, 2011, s. 59-60, ISBN 978-83-242-3000-6 .

[Szymanski-2] 1 2 3 JózefJ. Szymański JózefJ., Nauki pomocnicze historii, wyd. 6, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 449, ISBN 978-83-01-16171-2 .