Ariosoma

	Ariosoma
	Swainson, 1838
	; Konger białopłetwy (A. balearicum)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	promieniopłetwe
Podgromada	nowopłetwe
Infragromada	doskonałokostne
Nadrząd	elopsopodobne
Rząd	węgorzokształtne
Rodzina	kongerowate
Podrodzina	Bathymyrinae
Rodzaj	Ariosoma
	Typ nomenklatoryczny
	Ophisoma acuta Swainson, 1839 (= Muraena balearica Delaroche, 1809)
Synonimy
	Ophisoma Swainson, 1839; Helmichthys Costa, 1844; Congermuraena Kaup, 1856; Diaphanichthys Peters, 1864; Congromuraena — Günther, 1870; Poeciloconger Günther, 1872; Poeciloconcer — Günther, 1872; Poecilogonger — Günther, 1872; Congrellus Ogilby, 1898; Poecilogconger Jordan, 1923; Anago Jordan & Hubbs, 1925; Alloconger Jordan & Hubbs, 1925; Nesocongrus Whitley, 1935; Thyreoconger Wade, 1946;
Gatunki
	41 gatunków – zobacz opis w tekście
	41 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ariosoma – rodzaj ryb promieniopłetwych z podrodziny Bathymyrinae w obrębie rodziny kongerowatych (Congridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w wodach Oceanu Atlantyckiego, Oceanu Indyjskiego i Oceanu Spokojnego oraz Morza Śródziemnego.

Morfologia

Długość ciała do 60 cm; brak danych dotyczących masy ciała.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1838 roku angielski zoolog William Swainson w publikacji własnego autorstwa poświęconej historii naturalnej ryb, płazów i gadów. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) konger białopłetwy (A. balearicum).

Etymologia

Ariosoma: etymologia niejasna; być może gr. αρις aris, αριδος aridos ‘świder’ lub przedrostek wzmacniający αρι- ari- ‘bardzo’; σωμα sōma, σωματος sōmatos ‘ciało’.
Ophisoma: gr. οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’; σωμα sōma, σωματος sōmatos ‘ciało’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Ophisoma acuta Swainson, 1839 (= Muraena balearica Delaroche, 1809).
Helmichthys: gr. ἑλμινς helmins, ἑλμινθος helminthos ‘robak’; ιχθυς ikhthus ‘ryba’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Helmichthys diaphanus Costa, 1844 (= Muraena balearica Delaroche, 1809).
Congermuraena (Congromuraena): zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Conger Bosc, 1817 i Muraena Linnaeus, 1758 (murenowate). Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Muraena balearica Delaroche, 1809.
Diaphanichthys: gr. διαφανης diaphanēs ‘przejrzysty, przezroczysty’; ιχθυς ikhthus ‘ryba’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Leptocephalus (Diaphanichthys) brevicaudus Peters, 1864.
Poeciloconger (Poeciloconcer, Poecilogonger, Poecilogconger): gr. ποικιλος poikilos ‘kolorowy, różnorodny’; łac. conger ‘gatunek węgorza morskiego’, od gr. γoγγρος gongros ‘węgorz morski’, od γογγυλος gongulos ‘zaokrąglony’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Poeciloconger fasciatus Günther, 1872.
Congrellus: łac. conger ‘gatunek węgorza morskiego’, od gr. γoγγρος gongros ‘węgorz morski’, od γογγυλος gongulos ‘zaokrąglony’; przyrostek zdrabniający -ellus. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Muraena balearica Delaroche, 1809.
Anago: jap. アナゴ anago ‘konger’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe oraz absolutna tautonimia)): Conger anago Temminck & Schlegel, 1846.
Alloconger: gr. αλλος allos ‘inny’; rodzaj Conger Bosc, 1817. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Leptocephalus flavirostris Snyder, 1908 (= Conger anago Temminck & Schlegel, 1846).
Nesocongrus: gr. νησος nēsos ‘wyspa’; rodzaj Congrus Richardson, 1845. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Congermuraena howensis McCulloch & Waite, 1916.
Thyreoconger: gr. θυρα thura ‘drzwi, wrota’; rodzaj Conger Bosc, 1817. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Thyreoconger hemiaspidus Wade, 1946.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Ariosoma albimaculatum Kodeeswaran, Dash, Kumar & Lal, 2022
Ariosoma anago (Temminck & Schlegel, 1846)
Ariosoma anagoides (Bleeker, 1853)
Ariosoma anale (Poey, 1860)
Ariosoma balearicum (Delaroche, 1809) – konger białopłetwy
Ariosoma bauchotae Karrer, 1983
Ariosoma bengalense Ray, Acharya, Khatua, Roy, Mohapatra & Mishra, 2022
Ariosoma bowersi (Jenkins, 1903)
Ariosoma coquettei Smith & Kanazawa, 1977
Ariosoma dolichopterum Karmovskaya, 2015
Ariosoma emmae Smith & Ho, 2018
Ariosoma fasciatum (Günther, 1872)
Ariosoma gilberti (Ogilby, 1898)
Ariosoma gnanadossi Talwar & Mukherjee, 1977
Ariosoma gracile Kodeeswaran, Kathirvelpandian, Mohapatra, Kumar & Sarkar, 2024
Ariosoma hemiaspidus (Wade, 1946)
Ariosoma howensis (McCulloch & Waite, 1916)
Ariosoma indicum Kodeeswaran, Kathirvelpandian, Acharya, Mohanty, Mohapatra, Kumar & Lal, 2022
Ariosoma kannani Kodeeswaran, Kathirvelpandian, Ray, Kumar, Mohapatra & Sarkar, 2024
Ariosoma kapala (Castle, 1990)
Ariosoma majus (Asano, 1958)
Ariosoma mauritianum (Pappenheim, 1914)
Ariosoma maurostigma Kodeeswaran, Mohapatra, Dhinakaran, Kumar & Lal, 2022
Ariosoma meeki (Jordan & Snyder, 1900)
Ariosoma megalops Fowler, 1938
Ariosoma melanospilos Kodeeswaran, Jayakumar, Akash, Kumar & Lal, 2021
Ariosoma mellissii (Günther, 1870)
Ariosoma multivertebratum Karmovskaya, 2004
Ariosoma nigrimanum Norman, 1939
Ariosoma obud Herre, 1923
Ariosoma ophidiophthalmus Karmovskaya, 1991
Ariosoma opistophthalmum (Ranzani, 1839)
Ariosoma sanzoi (D’Ancona, 1928)
Ariosoma sazonovi Karmovskaya, 2004
Ariosoma scheelei (Strömman, 1896)
Ariosoma selenops Reid, 1934
Ariosoma sereti Karmovskaya, 2004
Ariosoma shiroanago (Asano, 1958)
Ariosoma sokotranum Karmovskaya, 1991
Ariosoma somaliense Kotthaus, 1968
Ariosoma thoothukudiense Kodeeswaran, Kathirvelpandian, Mohapatra & Kumar, 2024

Uwagi

↑ Definicja oparta na leptocefalu.
↑ Definicja oparta na leptocefalu; wątpliwy synonim Ariosoma Swainson, 1838.
↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Congermuraena Kaup, 1856.
1 2 Błąd typograficzny w pisowni Poeciloconger Günther, 1872.
↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Poeciloconger Günther, 1872.

Przypisy

1 2 W. Swainson: On the natural history of fishes, amphibians, & reptiles, or monocardian animals. Cz. 1. London: Longman & Co., 1838, s. 220. (ang.).
↑ W. Swainson: On the natural history of fishes, amphibians, & reptiles, or monocardian animals. Cz. 2. London: Longman & Co., 1839, s. 334, 396. (ang.).
1 2 3 4 RonR. Fricke RonR., William NeilW.N. Eschmeyer William NeilW.N., Richard van derR. Laan Richard van derR. (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer’s Catalog of Fishes, California Academy of Sciences, 11 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-22] (ang.).
↑ A. Costa: Fauna del Regno di Napoli: ossia enumerazione di tutti gli Animali, che abitano le diverse regioni de questo regno e le acque che le bagnano, contenente la descrizione de’ nuovi o poco esattamente conosciuti. Cz. Pesci. Azzolino: Napoli, 1845, s. 1. (wł.).
1 2 J.J. Kaup. Uebersicht der Aale. „Archiv für Naturgeschichte”. 22, s. 71, 1856. (niem.).
1 2 W.C.H. Peters. Über einige neue Säugethiere (Mormops, Macrotus, Vesperus, Molossus, Capromys), Amphibien (Platydactylus, Otocryptis, Euprepes, Ungalia, Dromicus, Tropidonotus, Xenodon, Hylodes) und Fische (Sillago, Sebastes, Channa, Myctophum, Carassius, Barbus, Capoëta, Poecilia, Saurenchelys, Leptocephalus). „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1864, s. 399, 1865. (niem.).
↑ A.C.L.G. Günther: Catalogue of the fishes in the British Museum. Catalogue of the Physostomi, containing the families Gymnotidae, Symbranchidae, Muraenidae, Pegasidae, and of the Lophobranchii, Plectognathi, Dipnoi, Ganoidei, Chondropterygii, Cyclostomata, Leptocardii, in the British Museum. Cz. 8. London: British Museum (Natural History), Department of Zoology, 1870, s. 30, seria: Catalogue of the fishes in the British Museum. (ang.).
1 2 Günther 1872 ↓, s. 673.
↑ Günther 1872 ↓, s. ryc. lxviii.
↑ J.D. Ogilby. New genera and species of fishes (continued from p. 41). „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 23 (3), s. 288, 1898. (ang.).
↑ D.S. Jordan. A classification of fishes including families and genera as far as known. „Stanford University Publications, University Series, Biological Sciences”. 3 (2), s. 131, 1923. (ang.).
↑ Jordan i Hubbs 1925 ↓, s. 191, 193.
↑ Jordan i Hubbs 1925 ↓, s. 192, 195.
↑ G.P. Whitley. Studies in ichthyology. No. 9. „Records of the Australian Museum”. 19 (4), s. 219, 1938. (ang.).
↑ Ch.B. Wade. Two new genera and five new species of apodal fishes from the eastern Pacific. „Allan Hancock Pacific expeditions”. 9 (7), s. 188, 1946. (ang.).
1 2 R. Froese & D. Pauly: Ariosoma. FishBase (ver. (02/2024)). [dostęp 2024-06-22]. (ang.).
1 2 P. Bleeker: Atlas ichthyologique des Indes Orientales Néêrlandaises, publié sous les auspices du Gouvernement colonial néêrlandaises. T. 4. Amsterdam: Frédéric Muller, editeur, 1864–1865, s. 20. (fr.).
1 2 Ch. Scharpf: Family Congridae Kaup 1856 (Conger Eels). The ETYFish Project. [dostęp 2024-06-22]. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 175.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 241.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 117.
1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 123.
↑ D.S. Jordan & B.W. Evermann. The fishes of North and Middle America: a descriptive catalogue of the species of fish-like vertebrates found in the waters of North America, north of the Isthmus of Panama. Part I. „Bulletin of the United States National Museum”. 47, s. 355, 1896. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 203.
1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 64.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 90.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 13.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 165.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 265.
↑ Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.

Bibliografia

A.C.L.G. Günther. Report on several collections of fishes recently obtained for the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1871, s. 652–675, 1872. (ang.).
D.S. Jordan & C.L. Hubbs. Record of fishes obtained by David Starr Jordan in Japan, 1922. „Memoirs of the Carnegie Museum”. 10 (2), s. 93–346, 1925. (ang.).
Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[4] Definicja oparta na leptocefalu.

[7] Definicja oparta na leptocefalu; wątpliwy synonim Ariosoma Swainson, 1838.

[9] Niepoprawna późniejsza pisownia Congermuraena Kaup, 1856.

[typ-12] 1 2 Błąd typograficzny w pisowni Poeciloconger Günther, 1872.

[15] Niepoprawna późniejsza pisownia Poeciloconger Günther, 1872.

[swa38-1] 1 2 W. Swainson: On the natural history of fishes, amphibians, & reptiles, or monocardian animals. Cz. 1. London: Longman & Co., 1838, s. 220. (ang.).

[swa39-2] W. Swainson: On the natural history of fishes, amphibians, & reptiles, or monocardian animals. Cz. 2. London: Longman & Co., 1839, s. 334, 396. (ang.).

[cof-3] 1 2 3 4 RonR. Fricke RonR., William NeilW.N. Eschmeyer William NeilW.N., Richard van derR. Laan Richard van derR. (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer’s Catalog of Fishes, California Academy of Sciences, 11 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-22] (ang.).

[cos-5] A. Costa: Fauna del Regno di Napoli: ossia enumerazione di tutti gli Animali, che abitano le diverse regioni de questo regno e le acque che le bagnano, contenente la descrizione de’ nuovi o poco esattamente conosciuti. Cz. Pesci. Azzolino: Napoli, 1845, s. 1. (wł.).

[kaup-6] 1 2 J.J. Kaup. Uebersicht der Aale. „Archiv für Naturgeschichte”. 22, s. 71, 1856. (niem.).

[pet-8] 1 2 W.C.H. Peters. Über einige neue Säugethiere (Mormops, Macrotus, Vesperus, Molossus, Capromys), Amphibien (Platydactylus, Otocryptis, Euprepes, Ungalia, Dromicus, Tropidonotus, Xenodon, Hylodes) und Fische (Sillago, Sebastes, Channa, Myctophum, Carassius, Barbus, Capoëta, Poecilia, Saurenchelys, Leptocephalus). „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1864, s. 399, 1865. (niem.).

[gun70-10] A.C.L.G. Günther: Catalogue of the fishes in the British Museum. Catalogue of the Physostomi, containing the families Gymnotidae, Symbranchidae, Muraenidae, Pegasidae, and of the Lophobranchii, Plectognathi, Dipnoi, Ganoidei, Chondropterygii, Cyclostomata, Leptocardii, in the British Museum. Cz. 8. London: British Museum (Natural History), Department of Zoology, 1870, s. 30, seria: Catalogue of the fishes in the British Museum. (ang.).

[CITEREFGünther1872[https://www.biodiversitylibrary.org/page/28554599_673]-11] 1 2 Günther 1872 ↓, s. 673.

[CITEREFGünther1872[https://www.biodiversitylibrary.org/page/28554597_ryc._lxviii]-13] Günther 1872 ↓, s. ryc. lxviii.

[ogi-14] J.D. Ogilby. New genera and species of fishes (continued from p. 41). „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 23 (3), s. 288, 1898. (ang.).

[jor-16] D.S. Jordan. A classification of fishes including families and genera as far as known. „Stanford University Publications, University Series, Biological Sciences”. 3 (2), s. 131, 1923. (ang.).

[CITEREFJordanHubbs1925[https://www.biodiversitylibrary.org/page/52547036_191],_[https://www.biodiversitylibrary.org/page/52547038_193]-17] Jordan i Hubbs 1925 ↓, s. 191, 193.

[CITEREFJordanHubbs1925[https://www.biodiversitylibrary.org/page/52547037_192],_[https://www.biodiversitylibrary.org/page/52547040_195]-18] Jordan i Hubbs 1925 ↓, s. 192, 195.

[whi-19] G.P. Whitley. Studies in ichthyology. No. 9. „Records of the Australian Museum”. 19 (4), s. 219, 1938. (ang.).

[wade-20] Ch.B. Wade. Two new genera and five new species of apodal fishes from the eastern Pacific. „Allan Hancock Pacific expeditions”. 9 (7), s. 188, 1946. (ang.).

[fro&pau-21] 1 2 R. Froese & D. Pauly: Ariosoma. FishBase (ver. (02/2024)). [dostęp 2024-06-22]. (ang.).

[ble-22] 1 2 P. Bleeker: Atlas ichthyologique des Indes Orientales Néêrlandaises, publié sous les auspices du Gouvernement colonial néêrlandaises. T. 4. Amsterdam: Frédéric Muller, editeur, 1864–1865, s. 20. (fr.).

[ety-23] 1 2 Ch. Scharpf: Family Congridae Kaup 1856 (Conger Eels). The ETYFish Project. [dostęp 2024-06-22]. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=215_175]-24] Jaeger 1959 ↓, s. 175.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=281_241]-25] Jaeger 1959 ↓, s. 241.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=157_117]-26] Jaeger 1959 ↓, s. 117.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=163_123]-27] 1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 123.

[jor&eve-28] D.S. Jordan & B.W. Evermann. The fishes of North and Middle America: a descriptive catalogue of the species of fish-like vertebrates found in the waters of North America, north of the Isthmus of Panama. Part I. „Bulletin of the United States National Museum”. 47, s. 355, 1896. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=243_203]-29] Jaeger 1959 ↓, s. 203.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=104_64]-30] 1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 64.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=130_90]-31] Jaeger 1959 ↓, s. 90.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=53_13]-32] Jaeger 1959 ↓, s. 13.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=205_165]-33] Jaeger 1959 ↓, s. 165.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=305_265]-34] Jaeger 1959 ↓, s. 265.

[Rutk-35] Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.