Arneis

Arneis

‘Arneis’

Jednoszczepowe wino z odmiany arneis
Gatunek	winorośl właściwa (Vitis vinifera)
Najstarsza nazwa	Ranaysii (łac., 1432)
Pochodzenie	Włochy
Ważne regiony uprawy	Piemont
Identyfikator VIVC	626
Przeznaczenie owoców	wino, winogrono deserowe
Kolor skórki	zielonożółty
Cechy uprawowe
Dojrzewanie	druga poł. września

Arneis – biały szczep winorośli, uprawiany w północno-zachodnich Włoszech (Piemont, Liguria). W języku piemonckim arnèis oznacza łobuziaka. Nazwa podobno pochodzi od problematycznej uprawy i kapryśnego dojrzewania. W obecnym wariancie nazwa arneis po raz pierwszy pojawiła się w 1877.

Charakterystyka

Odmiana była znana na pewno już w XV wieku, jako ranaysii. Rośnie bujnie, a dojrzewa w II połowie września.

Arneis należy do odmian wonnych, a silny aromat był wykorzystywany, by odciągnąć ptaki od bardziej wartościowych krzewów nebbiolo. Arneis było niegdyś wykorzystywane jako domieszka do czerwonych win (np. ze szczepu nebbiolo) albo jako winogrono deserowe.

Wino

Niski poziom kwasowości, zwłaszcza w przypadku spóźnionego winobrania sprawia, że arneis jest odmianą nadającą się raczej na wina do picia jako młode. Wino z arneis rzadko poddaje się starzeniu w beczkach. Wino cieszy się dobrą reputacją i ma pełną strukturę, choć jest orzeźwiające. Typowe są wytrawne wina stołowe, ale arneis dobrze nadaje się również na wina musujące oraz w stylu passito. Wyróżnia się dwa style: owocowy i delikatnie kwasowy oraz złożony, z aromatami kwiatów, jabłek, brzoskwiń i orzechów. Pojawiają się określenia delikatnie aromatyczne oraz stylowe.

Charakterystyczny dla odmiany jest aromat gruszek, a w zależności od źródła podaje się aromaty uzupełniające (migdały, brzoskwinie).

Rozpowszechnienie

Arneis jest klasyczna odmianą z Piemontu (Roero, Langhe, Alba), na mniejszą skalę uprawianą w sąsiedniej Ligurii i na Sardynii. Obszar upraw ulegał wahaniom ze względu na mody. Do lat 80. XX wieku winnice obsadzone starą odmianą arneis powoli karczowano i odmianie groziło wyginięcie, aż w liguryjskich restauracjach nastała moda na wino z tego szczepu. Do sukcesu arneis przyczynił się również popyt na białe wina w owym okresie. W I poł. lat 90. XX wieku wino arneis spowszedniało, a popyt i podaż wyrównały się.

W spisie powszechnym z 2000 roku zanotowano we Włoszech 745 ha upraw arneis. Na początku XXI wieku arneis uprawiano na ok. 500 ha winnic.

W ramach apelacji Roero (na północ od Alby) Arneis ma status DOCG. Obok chardonnay i favority jest jedną z podstawowych odmian do produkcji win w apelacji Langhe DOC.

W Kalifornii (hrabstwa Mendocino i Lake) od przełomu XX i XXI w. podejmuje się eksperymenty z uprawą szczepu arneis.

Arneis bywa uprawiany w Australii (Wiktoria) i Nowa Zelandia, u winiarzy produkujących wina również z innych włoskich odmian.

Synonimy

Prócz arneis w użyciu są formy nazwy bianchetta i bianchetto, używa się także określenia nebbiolo bianco oraz barolo bianco.