Życiorys
Syn Teofila i Teodozji z Mierzyńskich, urodzony 21 grudnia 1886 w Warszawie, w zamożnej rodzinie mieszczańskiej. Pierwsze nauki pobierał w rodzinnym mieście, ale do matury nie doszedł, gdyż został relegowany z gimnazjum za udział w strajku szkolnym 1905. Naukę kontynuował na Krymie w mieście Kercz, gdzie zdał egzamin dojrzałości, po czym podjął studia prawa na uniwersytetach w Kazaniu i Kijowie. Tam zaangażował się w pracę korporacji studenckich o zabarwieniu socjalistycznym. Od 1908 był członkiem Związku Walki Czynnej i Organizacji Bojowej PPS. W 1910 odbył letni kurs Szkoły Partyjnej PPS i podstawowe wyszkolenie wojskowe w Krakowie, po czym działał w Kijowie, co skończyło się aresztowaniem i zesłaniem w głąb Rosji. Po powrocie do Krakowa w 1912 podjął studia na UJ, jednocześnie odbywając kurs oficerski „Strzelca”.
Po wybuchu I wojny światowej, 6 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich, gdzie początkowo służył w 3 kompanii 5 baonu, a następnie 2 kompanii 5. Pułku Piechoty w składzie I Brygady, gdzie w 1916 awansował z podoficera na podporucznika. Jednocześnie wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, gdzie został komendantem Okręgu IX. Po tzw. kryzysie przysięgowym został w 1917 osadzony w obozie dla internowanych w Szczypiornie pod Kaliszem. Tu poznał przyszłą żonę Alicję ze Sztarków (pseudonim w POW „Hanka”). Jako oficer byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 został przydzielony do podległego jej Wojska Polskiego w randze podporucznika. Za postawę wykazaną podczas walk, 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:
W bitwie pod Warsami i Ożarowem w Radomskiem dnia 28.VI.1915. sierżant /wówczas/ komp. 2/5 p.p. Leg. Artur Maruszewski wysłany na patrol dotarł pod same okopy nieprz., a zauważywszy, że nieprz. niespostrzeżenie chce opuszczać swe stanowiska, wpadł na czele swej patroli do nieprz. okopów i meldując natychmiast o sytuacji, spowodował natychmiastowy pościg za ustępującym nieprzyjacielem.
Dnia I.X.1915 r. w bitwie pod Stowygorożem na Wołyniu sierżant Maruszewski jako d-ca plutonu brał udział w kontrataku komp. 2/5 p.р. Leg. Pol., w którym komp. wyrzuciwszy nieprz. z zajętych okopów posunęła się dalej zdobywając baterje armat. Po pomyślnie zakończonym kontrataku sierż. Maruszewski wysłany z plutonem dla obsadzenia luki we froncie jednym swoim plutonem trzymał przez całą noc 2 klm. lukę aż do chwili nadejścia większych oddziałów.
W listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego i walczył jako porucznik w 1 i 5 pp. W latach 1920–1921 był słuchaczem I Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Kurs ukończył z wyróżnieniem i przydzielony został do Oddziału I Sztabu Generalnego, w którym objął stanowisko szefa Wydziału Mobilizacyjnego. Z dniem 31 października 1926 przeniesiony został do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko szefa sztabu. Obowiązki szefa sztabu przejął od ppłk. SG Juliusza Ulrycha. 12 kwietnia 1927 awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 40. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu 1929 został dowódcą Pułku KOP „Czortków”. 21 grudnia 1932 został awansowany na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 roku i 5. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 10 października 1933 został przeniesiony w stan nieczynny, bez prawa do poborów.
W październiku 1933, po przeniesieniu w stan nieczynny, rozpoczął błyskotliwą karierę w administracji państwowej. Pełnił kolejno funkcje wojewody: tarnopolskiego (21 X 1933 – 15 I 1935), poznańskiego (16 I – 23 VI 1935 i 29 X 1935 – 19 V 1939, w międzyczasie pracował w MSW) i wileńskiego (19 V – 18 IX 1939). Styl jego pracy zwierzchnik, premier Felicjan Sławoj Składkowski scharakteryzował następująco: ...droga uzgadniania i współpracy urzędu wojewódzkiego z czynnikami samorządowymi i społecznymi w terenie województwa. Ten sposób pracy, powolny lecz pewny, stosowało z mniejszym lub większym powodzeniem kilku wojewodów.
19 września 1939, trzeciego dnia agresji ZSRR na Polskę, Armia Czerwona stanęła u bram Wilna. Wraz z dużą grupą działaczy sanacyjnych (m.in. Aleksandrą Piłsudską i Aleksandrem Prystorem), którzy wiedzieli co ich czeka gdyby dostali się w ręce bolszewików, Maruszewski przedostał się do Kowna, ówczesnej stolicy Litwy. Udało mu się uratować przed grabieżą złoto i waluty Banku Polskiego w Wilnie, które natychmiast zdeponował u płk. Mitkiewicza, polskiego attaché wojskowego w Kownie. Z Kowna Maruszewskiemu udało się przedostać przez Szwecję i Holandię do Paryża i stamtąd do Londynu. Popierany przez byłego współpracownika gen. Zająca Maruszewski starał się bezskutecznie o przydział do Polskich Sił Zbrojnych, ale spotkał się ze stanowczą odmową gen. Sikorskiego. Resztę życia spędził w niedostatku. Pochowany został na cmentarzu Corstorphine Hill w Edynburgu.
Z Alicją ze Sztarków (której siostra Inez była pierwszą żoną Juliusza Ulrycha) Artur Maruszewski miał dwóch synów, Wojciecha Witolda (1920–2008) i Jana Artura Juliusza (1925–2007), którzy pozostali na emigracji.
Był także poczytnym pisarzem zajmującym się historią wojskowości, napisał m.in. pracę Ochrona granic w dawnej Polsce i dzisiaj (1–2, Warszawa 1936). Żona Alicja była autorką książki Wspomnienia o opiece kaliskiej Ligi Kobiet nad więźniami Szczypiorna.
pułkownik dyplomowany piechoty
.png){kind=small}
