| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
kropidlak czarny |
| Nazwa systematyczna | |
| Aspergillus niger Tiegh Annls Sci. Nat., Bot., sér. 5 8: 240 (1867) | |
Kropidlak czarny (Aspergillus niger Tiegh), potocznie czarna pleśń – gatunek grzybów z rodziny kropidlakowatych Aspergillaceae. Gatunek kosmopolityczny, pospolity na całym świecie.
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Aspergillus, Aspergillaceae, Eurotiales, Eurotiomycetidae, Eurotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Philippe Van Tieghem w 1867 r. Ma ponad 20 synonimów nazwy naukowej.
Kropidlak może być przyczyną infekcji grzybiczej ucha (otomykozy) prowadzącej do zmian chorobowych zwanych uchem pływaka. Wdychanie zarodników tego grzyba może powodować chorobę płuc kojarzoną z tzw. klątwą Tutanchamona. Grzyby te wytwarzają toksyczne substancje aflatoksyny i prawdopodobnie ochratoksyny, które jak inne mykotoksyny mogą być niebezpieczne dla zdrowia ludzi.
Kropidlak czarny jest wykorzystywany do produkcji kwasu cytrynowego i glukonowego. Grzyb ten wytwarza również enzymy, m.in. glukoamylazę i pektynazę. Konidiofory mają różne rozmiary, ścianki trzonka gładkie, bezbarwne lub lekko brązowawe. Trzonki pod szczytem przechodzą w rozdętą buławkę (pęcherzyk – vesicle), której średnica może osiągać nawet 100 μm.
A. niger produkuje oksydazę glukozową (GOx) stosowaną w oznaczeniach glukozy we krwi z użyciem standardowych metod, jak i biosensorów oraz w oznaczeniach glukozy w procesach przemysłowych.
Występuje w glebie i innych wilgotnych miejscach. Często atakuje produkty spożywcze żywności (tzw. czarna pleśń).