Asthenes

	Asthenes
	Reichenbach, 1853
	; Koszykarz południowy (A. anthoides)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	garncarzowate
Podrodzina	ogończyki
Rodzaj	Asthenes
	Typ nomenklatoryczny
	Synallaxis sordida Lesson, 1839
Synonimy
	Schizoeaca Cabanis, 1873;
	Schizoeaca Cabanis, 1873;
Gatunki
	28 gatunków – zobacz opis w tekście
	28 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Asthenes – rodzaj ptaków z podrodziny ogończyków (Synallaxinae) w rodzinie garncarzowatych (Furnariidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej.

Morfologia

Długość ciała 14–22 cm; masa ciała 10–30 g.

Systematyka

Etymologia

Asthenes: gr. ασθενης asthenes „nieistotny, mało znaczący”, od negatywnego przedrostka α- a-; σθενος sthenos „siła, moc”.
Schizoeaca: gr. σχιζα skhiza „szczapa, polano”; οικια oikia „dom, mieszkanie”, od οικεω oikeō „zamieszkiwać”. Gatunek typowy: Schizoeaca palpebralis Cabanis, 1873.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Asthenes baeri (von Berlepsch, 1906) – koszykarz krótkodzioby
Asthenes dorbignyi (Reichenbach, 1853) – koszykarz białobrzuchy
Asthenes berlepschi (Hellmayr, 1917) – koszykarz samotny
Asthenes luizae Vielliard, 1990 – koszykarz szarobrzuchy
Asthenes hudsoni (P.L. Sclater, 1874) – koszykarz blady
Asthenes urubambensis (Chapman, 1919) – koszykarz złotobrody
Asthenes flammulata (Jardine, 1850) – koszykarz kreskowany
Asthenes virgata (P.L. Sclater, 1874) – koszykarz peruwiański
Asthenes maculicauda (von Berlepsch, 1901) – koszykarz smugosterny
Asthenes humilis (Cabanis, 1873) – koszykarz smużkolicy
Asthenes modesta (Eyton, 1852) – koszykarz andyjski
Asthenes anthoides (P.P. King, 1831) – koszykarz południowy
Asthenes wyatti (P.L. Sclater & Salvin, 1871) – koszykarz skalny
Asthenes sclateri (Cabanis, 1878) – koszykarz rdzawoskrzydły
Asthenes moreirae (Miranda-Ribeiro, 1905) – koszykarz płowy
Asthenes heterura (von Berlepsch, 1901) – koszykarz boliwijski
Asthenes pyrrholeuca (Vieillot, 1817) – koszykarz ostrodzioby
Asthenes palpebralis (Cabanis, 1873) – koszykarz okularowy
Asthenes ottonis (von Berlepsch, 1901) – koszykarz rdzawoczelny
Asthenes vilcabambae (Vaurie, Weske & Terborgh, 1972) – koszykarz brodaty
Asthenes ayacuchensis (Vaurie, Weske & Terborgh, 1972) – koszykarz rdzawobrody
Asthenes helleri (Chapman, 1923) – koszykarz inkaski
Asthenes harterti (von Berlepsch, 1901) – koszykarz czarnogardły
Asthenes pudibunda (P.L. Sclater, 1874) – koszykarz kanionowy
Asthenes coryi (von Berlepsch, 1888) – koszykarz wenezuelski
Asthenes perijana (W.H. Phelps Jr., 1977) – koszykarz oliwkowy
Asthenes fuliginosa (Lafresnaye, 1843) – koszykarz białobrody
Asthenes griseomurina (P.L. Sclater, 1882) – koszykarz mysi

Uwagi

↑ Podgatunek A. pyrrholeuca.

Przypisy

↑ Asthenes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Scansoriae. The Climbers.–Les Grimpeurs.–Die Klettervögel. A. Sittinae. The Grimpars.–Les Sitteés.–Die Baumkleber. W: H.G.L. Reichenbach: Handbuch der speciellen Ornithologie. Dresden & Leipzig: Expedition der Vollständigsten Naturgeschichte, 1853, s. 146, 168. (niem.).
↑ J. Cabanis. Protokoll der LV. Monats-Sitzung. „Journal für Ornithologie”. 21, s. 319, 1873. (niem.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Ovenbirds and Woodcreepers (Furnariidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red. red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2021. DOI: 10.2173/bow.furnar2.01. [dostęp 2021-02-08]. (ang.).
↑ Asthenes, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-14] (ang.).
↑ Schizoeaca, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-14] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Synallaxinae de Selys-Longchamps, 1839 – ogończyki (wersja: 2024-10-08). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-23].

[3] Podgatunek A. pyrrholeuca.

[itis-1] Asthenes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Reichenbach-2] Scansoriae. The Climbers.–Les Grimpeurs.–Die Klettervögel. A. Sittinae. The Grimpars.–Les Sitteés.–Die Baumkleber. W: H.G.L. Reichenbach: Handbuch der speciellen Ornithologie. Dresden & Leipzig: Expedition der Vollständigsten Naturgeschichte, 1853, s. 146, 168. (niem.).

[Cabanis-4] J. Cabanis. Protokoll der LV. Monats-Sitzung. „Journal für Ornithologie”. 21, s. 319, 1873. (niem.).

[Winkler&inni-5] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Ovenbirds and Woodcreepers (Furnariidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red. red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2021. DOI: 10.2173/bow.furnar2.01. [dostęp 2021-02-08]. (ang.).

[6] Asthenes, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-14] (ang.).

[7] Schizoeaca, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-14] (ang.).

[mk-8] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Synallaxinae de Selys-Longchamps, 1839 – ogończyki (wersja: 2024-10-08). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-23].