Austrophya

	Austrophya
	Tillyard, 1909
	; Samiec Austrophya mystica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Infrarząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Libelluloidea
Rodzina	Austrocorduliidae
Rodzaj	Austrophya
	Typ nomenklatoryczny
	Austrophya mystica Tillyard, 1909
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Zasięg występowania
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Austrophya – rodzaj ważek z rodziny Austrocorduliidae.

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w północno-wschodniej Australii.

Systematyka

Rodzaj Austrophya wprowadził w 1909 roku angielsko-australijski entomolog i geolog Robert John Tillyard dla nowo opisanego przez siebie gatunku Austrophya mystica. Drugi gatunek z tego rodzaju opisał Theischinger w 2019 roku.

Dawniej rodzaj ten zaliczany był do szklarkowatych (Corduliidae). W 2013 roku Dijkstra et al. na podstawie badań filogenetycznych usunęli ze szklarkowatych szereg rodzajów, w tym Austrophya, i zakwalifikowali je jako incertae sedis w obrębie nadrodziny Libelluloidea; następnie ta grupa rodzajów tymczasowo została zaliczona do rodziny Synthemistidae, wymagane były jednak dalsze badania genetyczne. W 2026 roku Goodman i inni, na podstawie kompleksowych badań molekularnych zestawionych z oceną cech morfologicznych, dokonali gruntownej rewizji rodzin Synthemistidae i Corduliidae, wydzielając trzy nowe rodziny oraz przywracając bądź nadając status rodziny sześciu wyróżnianym wcześniej taksonom. Autorzy zaliczyli rodzaj Austrophya do przywróconej i zrewidowanej rodziny Austrocorduliidae. To ujęcie systematyczne wdrożyła World Odonata List.

Etymologia

Austrophya: łac. auster (rdzeń austro–) „wiatr południowy”, stąd w znaczeniu „południe” człon ten często używany jest do oznaczania czysto australijskich rodzajów; gr. φυή „wzrost lub postura”, przyrostek zapożyczony od nazw blisko spokrewnionych rodzajów Neophya i Cordulephya.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Austrophya monteithorum Theischinger, 2019
Austrophya mystica Tillyard, 1909

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-18] (ang.).
1 2 R.J.R.J. Tillyard R.J.R.J., On some remarkable Australian Corduliinae, with descriptions of new species, „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”, 33 (4), 1909, s. 738 (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Austrophya. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-09-22]. (ang.).
1 2 G.G. Theischinger G.G., Austrophya monteithorum sp. Nov., a new dragonfly (Odonata: Anisoptera, Libelluloidea) from tropical Queensland, Australia, with notes on its collection and locality, „The Australian Entomologist”, 46 (3), 2019, s. 145–155 (ang.).
↑ Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 280, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.
↑ Klaas-Douwe B. Dijkstra et al. The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). „Zootaxa”. 3070 (1), s. 36–45, 2013. DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.9. (ang.).
↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).
↑ Seth M. Bybee et al. Phylogeny and classification of Odonata using targeted genomics. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 160, 2021. DOI: 10.1016/j.ympev.2021.107115. (ang.).
↑ AaronA. Goodman AaronA. i inni, Systematic and taxonomic revision of emerald and tigertail dragonflies (Anisoptera: Synthemistidae and Corduliidae), „Systematic Entomology”, 51 (1), 2026, DOI: 10.1111/syen.70000 (ang.).
↑ IanI. Endersby IanI., HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 116, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).

[wol-1] 1 2 3 4 5 6 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-18] (ang.).

[oryg-2] 1 2 R.J.R.J. Tillyard R.J.R.J., On some remarkable Australian Corduliinae, with descriptions of new species, „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”, 33 (4), 1909, s. 738 (ang.).

[iucn-3] wynik wyszukiwania: Austrophya. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-09-22]. (ang.).

[Theischinger-4] 1 2 G.G. Theischinger G.G., Austrophya monteithorum sp. Nov., a new dragonfly (Odonata: Anisoptera, Libelluloidea) from tropical Queensland, Australia, with notes on its collection and locality, „The Australian Entomologist”, 46 (3), 2019, s. 145–155 (ang.).

[Steinmann-5] Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 280, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.

[dijkstra2013-6] Klaas-Douwe B. Dijkstra et al. The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). „Zootaxa”. 3070 (1), s. 36–45, 2013. DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.9. (ang.).

[wol2022-7] D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).

[bybee-8] Seth M. Bybee et al. Phylogeny and classification of Odonata using targeted genomics. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 160, 2021. DOI: 10.1016/j.ympev.2021.107115. (ang.).

[goodman-9] AaronA. Goodman AaronA. i inni, Systematic and taxonomic revision of emerald and tigertail dragonflies (Anisoptera: Synthemistidae and Corduliidae), „Systematic Entomology”, 51 (1), 2026, DOI: 10.1111/syen.70000 (ang.).

[naming-10] IanI. Endersby IanI., HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 116, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).