| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Adres |
prospekt Komsomolski 93, 614010 Perm |
| Data powstania |
1939 |
| Forma prawna |
niepubliczna spółka akcyjna |
| Dyrektor |
Aleksandr Aleksandrowicz Inoziemcew |
| Udziałowcy | |
| Numer rejestru |
OGRN 1025900890531 |
| Dane finansowe | |
| Przychody |
26,24 mld rubli (2024 r.) |
| Wynik netto |
929,5 mln rubli (2024 r.) |
| Kapitał zakładowy |
303 mln rubli |
Położenie na mapie Permu | |
Położenie na mapie Rosji | |
Położenie na mapie Kraju Permskiego | |
| Strona internetowa | |
Awiadwigatiel (ros. Авиадвигатель) – rosyjskie biuro konstrukcyjne zajmujące się opracowywaniem silników lotniczych oraz przemysłowych instalacji gazoturbinowych i elektrowni opartych na technologiach lotniczych. Spółka działa w Permie i funkcjonuje w strukturze Zjednoczonej Korporacji Silnikowej, będącej częścią państwowego holdingu Rostiech.
Biuro konstrukcyjne Awiadwigatiel zostało wyodrębnione jako samodzielna organizacja decyzją władz ZSRR z 11 grudnia 1939 r. Początki zaplecza konstrukcyjnego wiązane są także z 1934 r., gdy przy Permskim Zakładzie Silników Lotniczych nr 19 utworzono doświadczalno-konstrukcyjny dział pod kierownictwem głównego konstruktora Arkadija Szwecowa.
Podczas II wojny światowej Fabryka nr 19 wyprodukowała ponad 32 000 silników dla samolotów typu Ła-5, Su-2, Tu-2. W połowie lat 50. XX w., pod kierownictwem Pawła Sołowjowa, ucznia i zastępcy Arkadija Szwecowa, rozpoczęto prace nad nową generacją silników odrzutowych. Podejmując ten krok wytwórnia stała się ważnym dostawcą silników dla m.in. dla Tu, MiG i Ił. Sołowjow pełnił stanowisko do 1988 r..
W latach 90. XX w. przedsiębiorstwo (obok prac lotniczych) rozwijało kierunek przemysłowych urządzeń gazoturbinowych dla sektora gazowego i energetycznego, wykorzystując kompetencje projektowe z obszaru napędów lotniczych. W 1993 r. rozpoczęto eksploatację silnika PS-90A, uznawanego za jedną z kluczowych konstrukcji związanych z dorobkiem biura.
W grudniu 2016 r. spółka zmieniła nazwę na „ODK-Awiadwigatiel”. W listopadzie 2020 r. połączono „ODK-Permskie motory” i „ODK-Awiadwigatiel” w jeden naukowo-produkcyjny kompleks zarządzany przez ODK. Kompleks „Permskie motory” obejmuje biuro konstrukcyjne „ODK-Awiadwigatiel” oraz produkcję seryjną „ODK-Permskie motory”. Stanowisko zarządzającego dyrektora – generalnego konstruktora zajmuje Aleksandr Inoziemcew.
Awiadwigatiel jest odpowiedzialny za tworzenie, rozwój i certyfikowanie turbinowych silników lotniczych oraz przemysłowych instalacji gazoturbinowych i elektrowni opartych na technologiach lotniczych. Profil prac obejmuje także wytwarzanie elementów, zespołów i modułów oraz wsparcie eksploatacji (m.in. montaż „pod klucz”, uruchomienie, naprawy, przedłużanie resursu i obsługę posprzedażną) zarówno dla konstrukcji własnych, jak i zewnętrznych.
Zakres „produktów i usług” obejmuje projektowanie i dopracowanie lotniczych silników turbinowych oraz przemysłowych instalacji gazoturbinowych i blokowych elektrowni gazoturbinowych, a także prace rozwojowe dotyczące przekładni i wybranych zastosowań morskich oraz usługi inżynierskie (m.in. w obszarze mechaniki, wibracji i projektowania komputerowego). Firma posiada również kompetencje inżynierskie (mechanika, wibracje, procesy spalania, aerodynamika, komputerowe projektowanie) oraz wsparcie produkcji seryjnej i serwisu przemysłowych i lotniczych napędów oraz elektrowni wytwarzanych na bazie tych rozwiązań.
W XXI w. jako ważne programy i rodziny konstrukcji realziowane przez firmę wskazywano m.in. PS-90A używanego m.in. w Ił-76MD-90, rozwój turbofanów nowej generacji dla samolotów pasażerskich, w tym PD-14. Spółka była określana jako główny twórca rodziny silników „5. generacji” dla samolotów Irkut MC-21, a także przemysłowych instalacji gazoturbinowych.
Awiadwigatiel jest objęty sankcjami Unii Europejskiej nałożonymi w związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Spółka figuruje w unijnych wykazach podmiotów objętych środkami ograniczającymi jako element rosyjskiego sektora przemysłu lotniczego i silnikowego powiązanego ze strukturą państwową Rostiech. Sankcje mają charakter sektorowy i obejmują m.in. ograniczenia handlowe, finansowe oraz zakazy eksportu technologii i świadczenia określonych usług na rzecz podmiotów działających w rosyjskim przemyśle lotniczym.
Modele silników, które zaprojektowano w OKB nr 19.
Silniki ASz:
projekty okresu P. Sołowjowa:
okres współczesny
projektowane w oparciu o silniki:D-30, PS-90 m.in.: