Awitaminoza

Awitaminoza
	; Język typowy dla niedoboru witaminy B12
	Klasyfikacje
ICD-10	E56.9
	Hasło w Wikisłowniku

Awitaminoza – schorzenie strukturalne lub funkcjonalne spowodowane całkowitym brakiem lub znaczącym niedoborem określonej witaminy w organizmie.

Przyczyny

Różne awitaminozy mogą być skutkiem zarówno niedoboru witamin w pokarmie, jak również zaburzeniem wchłaniania lub metabolizmu (np. przekształcanie prowitamin w witaminy). Na przykład częsta w krajach rozwijających się awitaminoza witaminy A jest zazwyczaj spowodowana niezróżnicowaną dietą, w tym może być wtórna do niedoboru cynku. W krajach rozwiniętych dominuje niedobór na skutek chorób układu pokarmowego, zwłaszcza chorób zapalnych jelita grubego lub przewlekłej niewydolności wątroby. Ciężki niedobór witaminy B12 z kolei często jest spowodowany mechanizmami autoimmunizacyjnymi, np. w niedokrwistości Addisona-Biermera, może też bardzo rzadko wystąpić na skutek chorób o podłożu genetycznym.

Rodzaje

Do najistotniejszych klinicznie niedoborów witamin należą:

Awitaminoza witaminy A prowadzi do ślepoty zmierzchowej (tzw. kurzej ślepoty), częstych infekcji przewodu pokarmowego i zespołu suchego oka
Awitaminoza kwasu foliowego (B9) prowadzi do niedokrwistości, a także może spowodować wady wrodzone u dziecka, jeżeli niedobór dotyczy kobiety ciężarnej
Awitaminoza witaminy B₁₂ prowadzi do niedokrwistości, różnorodnych objawów neurologicznych (parestezje, zaburzenia czucia i chodu), zaburzeń funkcji poznawczych
Awitaminoza witaminy C prowadzi do szkorbutu
Awitaminoza witaminy D
Awitaminoza witaminy E
Awitaminoza witaminy K

Zobacz też

hiperwitaminoza (nadmiar witaminy)
hipowitaminoza (niedobór witaminy)

Przypisy

1 2 MarzenaM. Popielarska MarzenaM., awitaminozy, [w:] MarzenaM. Popielarska, RobertR. Konieczny, GrzegorzG. Góralski, Słownik szkolny. Biologia, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2008, s. 25, ISBN 978-83-7435-692-3 .
↑ awitaminoza. Słownik terminów biologicznych PWN. [dostęp 2017-12-22].
1 2 Christopher Hodge; Christopher Taylor: Vitamin A Deficiency. [w:] StatPearls [on-line]. 2023. [dostęp 2025-11-09]. (ang.).
1 2 3 Piotr Gajewski: Interna Szczeklika. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2019, s. 1744-1747. ISBN 978-83-7430-591-4.
↑ Liliane Diab, Nancy F Krebs. Vitamin Excess and Deficiency. „Pediatr Rev”. 39(4), Kwiecień 2018. DOI: 10.1542/pir.2016-0068.
↑ Adina Alberts i in.. Vitamin C: A Comprehensive Review of Its Role in Health, Disease Prevention, and Therapeutic Potential. „Molecules”. 30(3), 2025.02.06. DOI: 10.3390/molecules30030748. (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[SSB-1] 1 2 MarzenaM. Popielarska MarzenaM., awitaminozy, [w:] MarzenaM. Popielarska, RobertR. Konieczny, GrzegorzG. Góralski, Słownik szkolny. Biologia, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2008, s. 25, ISBN 978-83-7435-692-3 .

[Stareaneksy-2] witaminoza. Słownik terminów biologicznych PWN. [dostęp 2017-12-22].

[vit.a-3] 1 2 Christopher Hodge; Christopher Taylor: Vitamin A Deficiency. [w:] StatPearls [on-line]. 2023. [dostęp 2025-11-09]. (ang.).

[Szczeklik-4] 1 2 3 Piotr Gajewski: Interna Szczeklika. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2019, s. 1744-1747. ISBN 978-83-7430-591-4.

[5] Liliane Diab, Nancy F Krebs. Vitamin Excess and Deficiency. „Pediatr Rev”. 39(4), Kwiecień 2018. DOI: 10.1542/pir.2016-0068.

[6] Adina Alberts i in.. Vitamin C: A Comprehensive Review of Its Role in Health, Disease Prevention, and Therapeutic Potential. „Molecules”. 30(3), 2025.02.06. DOI: 10.3390/molecules30030748. (ang.).