Historia
W latach 70. Bułgaria nabyła w ZSRR licencję na produkcje dział samobieżnych 2S1 Goździk i zbliżonych konstrukcyjnie transporterów MTLB. Na początku lat 80. podjęto w Bułgarii także prace nad skonstruowaniem własnego bojowego wozu piechoty, gdyż standardowy w krajach bloku wschodniego BMP-1 został uznany za niezadowalający, szczególnie pod kątem uzbrojenia. Zbudowano go z wykorzystaniem podzespołów podwozia haubicy 2S1 i MTLB. Wóz zaopatrzono w kompletną wieżę rosyjskiego bwp BMP-2. Testy konstrukcji oznaczonej jako BMP-30 zakończyły się pomyślnie, ale uruchomienie produkcji wozu wymagałoby kupna w ZSRR kompletnych wież z uzbrojeniem, albo licencji na ich produkcję w Bułgarii. Powstało 14 BMP-30. Dlatego zdecydowano o opracowaniu własnej wieży.
Podobnie jak przy opracowywaniu podwozia, w celu obniżenia kosztów opracowywania wieży zdecydowano się sięgnąć po podzespoły produkowane już w Bułgarii. Głównym uzbrojeniem wozu została odpowiednio zmodyfikowana armata automatyczna kalibru 23 mm przejęta z armaty przeciwlotniczej ZU-23-2. Z armata sprzężono czołgowy karabin maszynowy PKT. Dodatkowo wzorem BMP-1 na wieży umieszczono pojedynczą prowadnicę ppk 9M14 Malutka.
BMP-23 po raz pierwszy zostały zaprezentowane na defiladzie jesienią 1984 roku. Produkcja na większą skalę ruszyła w 1985 roku. BMP-23 jest produkowany seryjnie i znajduje się na uzbrojeniu armii bułgarskiej. Powstała także zmodyfikowana wersja BMP-23A którą wyposażono w wyrzutnie nowszych ppk (9M111 Fagot) i sześć wyrzutni granatów dymnych. Opracowano także bojowy wóz rozpoznawczy BRM-23, z załogą czteroosobową. W 2025 roku armia Bułgarii miała ok. 70 BMP-23 i 24 BRM-23.
Opis konstrukcji
BMP-23 jest bojowym wozem piechoty przeznaczonym do wsparcia czołgów. Jest zdolny do przewożenia piechoty, zapewniając jej zabezpieczenie przed pociskami broni ręcznej oraz wsparcie, gdy przystępuje ona do działania poza pojazdem. BMP-23 stanowi wyposażenie piechoty zmechanizowanej i jest wozem pływającym.
Załogę BMP-23 tworzy dowódca, działonowy, kierowca i siedmiu żołnierzy piechoty. Kierowca zajmuje miejsce po lewej w przedziale kierowania, działonowy i dowódca w wieży (po lewej/prawej), a sześciu żołnierzy desantu w tylnej części pojazdu, natomiast siódmy żołnierz w przedziale kierowania na prawo od kierowcy.
Kadłub BMP-23 tworzy sztywną skrzynię zespawaną ze stalowych blach. Część przednią tworzą dwie pochylone płyty pancerne.
W przedniej części kadłuba znajduje się przedział kierowania, za nim przedział napędowy z silnikiem. W środkowej części jest przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMP-23 stanowi czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik JaMZ-238N. Jest on zbudowany w układzie V i ma moc 232 kW. Moc z silnika na koła napędowe jest przenoszona przy pomocy sterowanego hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie. Skrzynia biegów siedmiobiegowa (sześć biegów do przodu + wsteczny).
BMP-23 posiada zawieszenie niezależne na wahaczach i wałkach skrętnych. Pojazd ma siedem pojedynczych kół jezdnych zawieszonych na wahaczach po każdej stronie (o jedno więcej od MT-LB). Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w przedniej części pojazdu koła napędowe. Z tyłu pojazdu znajdują się koła napinające. Gąsienice stalowe, dwugrzebieniowe z przegubami gumowymi. Gąsienice mają szerokość 350 mm.
W przedziale kierowania stanowisko ma kierowca. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą trzech peryskopów umieszczonych wokół włazu. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop nocny.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 23 mm armata i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Na wieży zamocowana jest wyrzutnia umożliwiającą odpalanie pocisków ppk 9M14 Malutka. Działko jest zasilane taśmowo i ma szybkostrzelność 400 strz./min. Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy.
W przedziale tylnym miejsca zajmują żołnierze desantu, plecami do siebie. Mogą oni obserwować teren z tyłu i boków wozu przy pomocy czterech peryskopów. W razie potrzeby mogą oni prowadzić ogień z broni osobistej przez otwory strzeleckie. Dysponują dwoma drzwiami w ścianie tylnej (otwieranymi w stronę burt) i dwoma pokrywami w dachu.
