Barut

Barut
Liebenhain
wieś
Ilustracja
Dwujęzyczna tablica miejscowości
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

strzelecki

Gmina

Jemielnica

Liczba ludności (2022)

516

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-133

Tablice rejestracyjne

OST

SIMC

0495622

Położenie na mapie gminy Jemielnica
Mapa konturowa gminy Jemielnica, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Barut”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Barut”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Barut”
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego
Mapa konturowa powiatu strzeleckiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Barut”
Ziemia50°33′14″N 18°25′35″E/50,553889 18,426389
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Pomnik ku czci zamordowanych żołnierzy NSZ oddziału Bartka i innych żołnierzy Podziemia.

Barut (dodatkowa nazwa w niem. Liebenhain) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica.

Nazwa

Niemiecka nazwa wsi wywodzi się od nazwiska królewskiego inspektora leśnego Libeneinera, który w 1832 roku założył w tym miejscu kolonię leśną. W XIX wieku nosiła również polską nazwę Wanut. Topograficzny podręcznik Górnego Śląska z 1865 roku notuje miejscowość pod niemiecką nazwą Liebenhain podając również polską nazwę we fragmencie "Der polnische Name ist Wanut". W 1945 roku wioska przejęła polską nazwę Barut i być może ma to coś wspólnego z domniemanym leśniczym Bajrutem.

Historia

W 1865 roku w miejscowości znajdowało się 20 zabudowań kolonistów z pierwszej zabudowy osiedla oraz 11 nowych. Kolonia posiadała również szkołę oraz kościół.

Kilometr na południe od wschodniego skraju wsi leży staw Hubert i Rezerwat przyrody Hubert. Jest to miejsce kaźni polskich żołnierzy z oddziału Bartka (Narodowe Siły Zbrojne). W nocy z 25 na 26 września 1946 funkcjonariusze UB zwabili podstępem ok. 140 żołnierzy oddziału Bartka działającego w rejonie Baraniej Góry w Beskidzie Żywieckim. Rozbrojono partyzantów i zamknięto w stodole, którą obrzucono w nocy granatami, podpalono i wysadzono w powietrze. Do dziś IPN Oddziałowi w Katowicach nie udało się znaleźć osób odpowiedzialnych i mocodawców tego mordu, jak i ostatecznie potwierdzić miejsce zbrodni (rozpatrywane są inne lokalizacje niż Barut), datę i liczbę ofiar. Tym niemniej na miejscu dawnej stodoły zbudowano niewielki kompleks memorialny ku czci pomordowanych. Najnowsze informacje na temat zbrodni zostały opisane w książce pt. "Operacja Lawina".

Na terenie miejscowości funkcjonuje OSP a nad stawem Hubert znajduje się szpital psychiatryczny.

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-05].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 15 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 3093.
  4. ↑ prawdopodobnie pierwotnie: Wanut .
  5. 1 2 3 Triest 1865 ↓, s. 276.
  6. ↑ Kurpierz T., Z historii opolskiego PRL-u. Zabójstwo żołnierzy „Bartka”. Gazeta Wyborcza Opolska, 2 VI 2005 .
  7. ↑ W cieniu krzyży – zbrodnia w okolicach Barut.
  8. ↑ Mapa Poznaj krainę św. Anny 1: 55 000.

Bibliografia