Beqir Valteri

Beqir Valteri
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1890
Vinjoll

Data i miejsce śmierci

14 kwietnia 1945
Tirana

Beqir Valteri (ur. 1890 we wsi Vinjoll, okręg Kurbin, zm. 14 kwietnia 1945 w Tiranie) – albański prawnik i polityk.

Życiorys

Był synem Bajrama Valteriego. W latach 20. należał do radykalnej organizacji młodzieżowej Bashkimi (Zjednoczenie). 23 lutego 1924 w budynku parlamentu w Tiranie dokonał zamachu na urzędującego premiera Ahmeda Zogu raniąc go dwukrotnie z pistoletu. Motywem zamachu mogła być zemsta za śmierć jednego z krewnych Valteriego zamordowanego przez ochroniarza Zogu. Uwolniony z więzienia po zamachu stanu w czerwcu 1924, zaangażował się w działalność polityczną. Ahmed Zogu wybaczył mu, a nawet sfinansował studia prawnicze we Włoszech. Na emigracji Valteri był związany z antyzogistowską organizacją Bashkimi Kombetar.

W czasie włoskiej okupacji Albanii wstąpił do Albańskiej Partii Faszystowskiej i zasiadał w pro-włoskim parlamencie. Po przejęciu władzy przez komunistów aresztowany i sądzony w procesie pokazowym, który odbył się w Tiranie w dniach 1 marca - 13 kwietnia 1945. Skazany przez Sąd Specjalny na karę śmierci za współpracę z okupantem i rozstrzelany dzień po ogłoszeniu wyroku na przedmieściach Tirany, w rejonie Kodra e Priftit.

Przypisy

  1. 1 2 3 Gjyqi special, 17 veta u dënuan me vdekje, 13 vdiqën në burgje dhe 1 u ekzekutua në vitin 1951. [online], kujto.al, 2012 (alb.).
  2. ↑ Tadeusz Czekalski: Albania 1920-1939 państwo, gospodarka, kultura. Kraków: Historia Iagiellonica, 1996, s. 12. ISBN 978-83-906446-0-8.
  3. 1 2 “ATENTATI NDAJ AHMET ZOGUT”, DREJTORIA E PËRGJITHSHME E ARKIVAVE SJELL DETAJET. [online], observerkult.com, 2023 (alb.).
  4. 1 2 Gjyshërit në hasmëri, Princ Leka dhe Halit Valteri lënë pas të shkuarën, krah për krah dhe të buzëqeshur. [online], abcnews.al, 2022 (alb.).
  5. ↑ Pjeter Pepa: The Criminal File of Albania's Communist Dictator. Uegen, 1996, s. 39. ISBN 978-99927-54-27-6.
  6. ↑ Daut Bisllmi. POZITA E SHQIPTARËVE NË FILLLIMIN E LUFTËS SË DYTË BOTËRORE 1939 - 1941. „Gjurmime Albanologjike - Seria e shkencave historike”. 37 (2), s. 104, 2007.