Bertran de Born

Bertran de Born
Ilustracja
Bertran de Born z manuskryptu pieśni trubadurów
Data i miejsce urodzenia

ok. 1140
Francja

Data śmierci

ok. 1220

Narodowość

francuska

Dziedzina sztuki

Liryka instrumentalna

Bertran de Born – trubadur działający między 1140 a 1215 rokiem.

Pochodził z rodziny arystokratycznej. Był wicehrabią. Jakkolwiek odziedziczył zamek w Hautefort, to toczył o niego spór z własnym bratem. Około 1195 roku wstąpił do zakonu cysterskiego w Dalon, gdzie pozostał aż do śmierci. Znany jest z wyczynów politycznych i militarnych; w ósmym kręgu piekła u Dantego opisany jest jako „bezgłowe ciało trzymające za włosy swą odciętą głowę”. Został w ten sposób ukarany za podżeganie do waśni między Henrykiem II Plantagenetem a jego synami, choć jego udział w sporze nie jest historycznie udokumentowany – opiera się głównie na jego vida.

Choć skomponował kilka cansos (pieśni miłosnych), znany jest przede wszystkim jako mistrz sirventes. Z ponad 40 przypisywanych mu utworów jedynie jeden (Rassa, tan creis e mon' e poja) zachowany jest z oryginalną muzyką. Wiadomo, że stosował kontrafakturę i przerabiał melodie innych trubadurów (m.in. Girauta de Bornelh).

Tłumaczenia polskie

Utwory Bertranda de Born tłumaczy i wykonuje Jacek Kowalski m.in. Pochwała wojny (inc. Uwielbiam wielkanocny czas) – CD Wojna i miłość.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Richard Abels: Bertran de Born. Biographical sketch. usna.edu. [dostęp 2016-11-19]. (ang.).
  2. ↑ Bertran de Born, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-11-19].
  3. 1 2 3 Bertran De Born, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-11-19] (ang.).
  4. ↑ Jacek Kowalski: Bertrana de Born pochwała wojny. home.agh.edu.pl. [dostęp 2016-11-19]. (pol.).

Bibliografia