Bestwina

Bestwina
wieś
Ilustracja
Pałac Habsburgów w Bestwinie (1826)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

bielski

Gmina

Bestwina

Wysokość

267 m n.p.m.

Liczba ludności (2022)

4982

Strefa numeracyjna

32

Kod pocztowy

43-512

Tablice rejestracyjne

SBI

SIMC

0212110

Położenie na mapie gminy Bestwina
Mapa konturowa gminy Bestwina, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Bestwina”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Bestwina”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Bestwina”
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa konturowa powiatu bielskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Bestwina”
Ziemia49°53′51″N 19°03′29″E/49,897500 19,058056

Bestwina – wieś w Polsce, położona na obszarze historycznej Małopolski, w obecnym województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba gminy Bestwina. Powierzchnia sołectwa wynosi 1353,6 ha, a liczba ludności 4999, co daje gęstość zaludnienia równą 341,2 os./km².

Geografia

Graniczy od północy z Bestwinką i Kaniowem, od wschodu ze Starą Wsią. Od południowego wschodu z Janowicami i od południa z miastem Bielsko-Biała, a na zachodzie z miastem Czechowice-Dziedzice.

Przez miejscowość przepływa rzeka Łękawka, która uchodzi do Wisły w Kaniowie. W zachodniej części Bestwiny znajduje się kompleks stawów rybnych o powierzchni około 100 ha, miejsce gniazdowania ptaków wodnych.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Bestwina
części wsiGranice, Kąty, Kolankowice, Magówka, Nowy Świat, Pasieki, Podkępie, Podlesie, Rzeczne, Strona Chuda, Strona Tłusta, Wielodroga, Wydrzyniec, Za Lasem

Historia

Bestwina na starej mapie z 1603 roku autorstwa Abrahama Orteliusa
Pieczęć wsi Bestwina na dokumencie z 1875
Ulica Witosa i pomnik Michała Archanioła
Zabytkowy dom przy ulicy Plebańskiej

Jest to jedna z najstarszych osad w dorzeczu rzeki Białej. W badaniach archeologicznych przeprowadzony w 1971 odkryto m.in. majdan grodziska nad rzeką Łękawką. Osada mogła funkcjonować tu na długo przed pierwszą wzmianką. Osada znajdowała się najprawdopodobniej w granicach kasztelanii oświęcimskiej dzieląc jej losy. Parafia miała tu już powstać w 1100 roku, a kościół miał być zburzony w przez Tatarów w 1241.

Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie z 1273 roku. Następnie wymieniona jest w spisie świętopietrza parafii dekanatu Oświęcim diecezji krakowskiej z 1326 pod nazwą Bestwina. Dokument świętopietrza podaje parafię Bestwina z proboszczem Theodoricusem. Kwota dziesięciny wynosiła 11 skojców. Pod taką samą nazwą występuje również w dokumencie sprzedaży księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej wystawionym przez Jana IV oświęcimskiego 21 lutego 1457. Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Besthwina wymienia w latach 1470-1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis. W 1523 wieś wzmiankowano w niemieckiej formie Beztwin.

W 1564 roku miejscowość wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim leżała w granicach Korony Królestwa Polskiego, znajdowała się w województwie krakowskim w powiecie śląskim, jako część prowincji małopolskiej. Po unii lubelskiej w 1569 księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach, której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772. Pod koniec XVI wieku miejscowy kościół był zborem kalwińskim.

Po rozbiorach Bestwina znalazła się w zaborze austriackim i leżała w granicach Austrii, wchodząc w skład Królestwa Galicji i Lodomerii.

W 1826 roku z polecenia Karola Ludwika Habsburga powstał pałac, który pozostawał w rękach Habsburgów do 1944 roku.

Od 1867 w granicach powiatu bialskiego. Według austriackiego spisu ludności z 1900 r. w Bestwinie w 231 budynkach na obszarze 1356 hektarów mieszkało 1785 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 131,6 os./km², z tego 1755 (98,3%) mieszkańców było katolikami, 29 (1,6%) wyznawcami judaizmu a 1 osoba innej religii, 1770 (99,2%) było polsko- a 8 (0,4%) niemieckojęzycznymi.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Bestwina”.

Podczas II wojny światowej włączony do powiatu Bielitz w III Rzeszy. Po wojnie przywrócony Polsce.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bestwina. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. W okresie 1977–1982 wieś, podobnie jak cała gmina Bestwina była częścią gminy Czechowice-Dziedzice.

Religia

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Wniebowzięcia NMP). Kościół parafialny, usytuowany w północnej części wsi, w obecnym kształcie pochodzi z 1577. Część Bestwiny należy do parafii św. Jana Chrzciciela w Komorowicach (w Bielsku-Białej).

Transport

Do miejscowości docierają autobusy Komunikacji Beskidzkiej: linia 101 (Bielsko-Biała D.A - Bielsko - Biała D. A p. Bestwinę, Kaniów, Dankowice, Stara Wieś, Bestwinę), 102 ( Bielsko-Biała D.A - Bielsko-Biała D.A p. Bestwinę, Starą Wieś, Dankowice, Kaniów, Bestwinę), 103 (Dankowice - Czechowice Dziedzice) oraz 136 ( Bielsko-Biała D.A - Czechowice-Dziedzice). Ponadto do granicy z Bestwiną dojeżdżają autobusy MZK Bielsko-Biała: linia 29 (Komorowice Sosna – Warszawska Dworzec) i linia 3 (Komorowice Sosna – Osiedle Karpackie).

Sport

We wsi znajduje się klub piłkarski LKS Bestwina, który występuje w bielskiej okręgówce od sezonu 2009/2010.

Osoby związane z Bestwiną