Betty Webb

Betty Webb
Charlotte Elizabeth Vine-Stevens
sierżant sierżant
Data i miejsce urodzenia

13 maja 1923
Richard's Castle

Data śmierci

31 marca 2025

Przebieg służby
Lata służby

1939–1945

Formacja

Auxiliary Territorial Service

Odznaczenia

Charlotte Elizabeth „Betty” Webb de domo Vine-Stevens (ur. 13 maja 1923 w Richard's Castle zm. 31 marca 2025 w Wythall) – brytyjska kryptolożka pracująca w ośrodku w Bletchley Park, należąca do Pomocniczej Służby Terytorialnej (ang. Auxiliary Territorial Service, ATS).

Życiorys

Młodość

Webb urodziła się 13 maja 1923 roku w Richard's Castle w hrabstwie Herefordshire. Imię otrzymała po matce, jednak częściej zwracano się do niej zdrobnieniem „Betty”. Wraz z bratem odbywała edukację w ramach nauczania domowego. Jej matka, z zawodu lingwistka uczyła ją m.in. języka niemieckiego. W 1937 roku Betty w ramach wymiany uczniowskiej spędziła trzy miesiące Niemczech.

II wojna światowa i praca w Bletchley Park

W momencie wybuchu II wojny światowej uczęszczała na zajęcia praktyczno-techniczne w Radbrook College w Shrewsbury, gdzie uczyła się gotować. Te jednak wydawały jej się nudne, więc w maju 1941 roku, w wieku 18 lat wstąpiła w szeregi Pomocniczej Służby Terytorialnej(inne języki) (ang. Auxiliary Territorial Service, ATS). Odbyła podstawowe szkolenie w koszarach Królewskich Strzelców Walijskich(inne języki) (ang. Royal Welch Fusiliers, od 2006 roku The Royal Welsh) w Wrexham. Po ukończeniu szkolenia została zaproszona do Londynu na rozmowę, w wyniku której została skierowana do Bletchley Park. Duży wpływ na przyjęcie Webb do brytyjskiego ośrodka kryptologicznego miał fakt, że była ona osobą dwujęzyczną; języka niemieckiego uczyła się od najmłodszych lat.

Zaraz po dotarciu do Bletchley Park, Webb została przydzielona do sekcji F, w której pod kierownictwem majora Ralpha Testera(inne języki) katalogowała przechwycone przez Brytyjczyków, szyfrowane maszyną Lorenza niemieckie depesze przesyłane przez jednostki SS i Gestapo. W 1943 roku Webb została przeniesiona do należącego do sekcji F zespołu zajmującego się parafrazowaniem szyfrów japońskich, gdzie pracowała do maja 1945 roku. Następnie z tym samym zadaniem, została wysłana do Waszyngtonu, gdzie do września 1945 roku wspomagała swoim doświadczeniem amerykański wysiłek wojenny.

W Bletchley Park, poza pracą opatrzoną klauzulą tajności pracownicy znajdowali również miejsce na rozrywki. Betty należała do towarzystwa gramofonowego, chóru, a także grywała w tenisa stołowego, badmintona i szachy.

Po wojnie

Po zakończeniu wojny, które wyznaczało również koniec kryptologicznej działalności Betty Webb, zatrudniła się ona jako sekretarka w college’u w Ludlow. Ułatwił jej to fakt, że dyrektor, który również pracował w Bletchley Park, rozpoznał ją. Później w strukturach brytyjskich sił rezerwowych zajmowała się rekrutacją.

Dopiero pod koniec lat 70. XX wieku działalność pracowników Bletchley Park zaczęła być stopniowo ujawniana (podpisana przez Webb klauzula tajności wygasła w 1975 roku, jednak ona sama nie czuła potrzeby chwalenia się swoimi dokonaniami). Przed przyjęciem do ośrodka kryptologicznego, każdy był zobowiązany podpisać zobowiązanie do zachowanie pełnej tajemnicy dotyczącej charakteru i efektów pracy w Bletchley Park.

W 2015 roku Webb została odznaczona Orderem Imperium Brytyjskiego „za zasługi w upamiętnianiu i podkreślanie znaczenia pracy Bletchley Park”. W 2021 roku działalność Webb została uhonorowana przez francuski rząd, odznaczono ją Orderem Narodowym Legii Honorowej.

Od 2020 roku Betty Webb była ambasadorką Operation Bletchley, formy gry miejskiej, w której zadania związane są z aktywnością Bletchley Park w okresie II wojny światowej. Wydarzenie to organizowane jest przez Army Benevolent Fund(inne języki) – organizację dobroczynną brytyjskiej armii. W 2023 roku Webb została zaproszona na koronację Karola III, gdzie zajmowała honorowe miejsce w pierwszym rzędzie. W tym samym roku w Bletchley Park obchodzono setne urodziny Betty Webb – uroczystość uświetniła defilada bombowców Avro Lancaster.

Betty Webb zmarła 31 marca 2025 roku w wieku 101 lat.

Przypisy

  1. 1 2 B. Webb, No More Secrets: My part in codebreaking at Bletchley Park and the Pentagon, Ad Lib Publishers Limited, 2023, ISBN 978-1837700219.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 G. Rees, Being a Bletchley Park codebreaker was the best time of my life [online], The Telegraph, 18 listopada 2023 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
  3. 1 2 R. Smith, ‘I wanted to do something more for the war effort than bake sausage rolls. Betty Webb, British intelligence, „National Geographic”, 7 maja 2020 [dostęp 2025-06-25] (ang.).
  4. ↑ The Royal Welch Fusiliers. [w:] National Army Museum [on-line]. [dostęp 2025-08-06]. (ang.).
  5. 1 2 Charlotte Elizabeth "Betty" Vine-Stevens (Webb), [w:] Roll of honour, Bletchley Park [dostęp 2025-07-12].
  6. ↑ B. Rossi, Women in IT Awards winners revealed at glitzy ceremony [online], information age, 30 stycznia 2015 [dostęp 2025-07-13] (ang.).
  7. 1 2 A. Lusher, ‘I helped defeat the Nazis in 1941, and I'm ready to fight fascism again in 2017’ [online], Independent, 1 lutego 2018 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
  8. ↑ Charlotte Elizabeth “Betty” Webb, née Vine-Stevens, Bletchley Park Trust, 2022, s. 1 [dostęp 2025-08-15] (ang.).
  9. ↑ Birthday Honor List - United Kingdom, „The London Gazette” (61256), 13 czerwca 2015, B27, ISSN 0374-3721 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
  10. ↑ T. Harris, Wythall's Bletchley Park veteran Betty Webb MBE is officially presented with the Légion d’Honneur by the French government [online], Bromsgrove Standard, 3 lipca 2021 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
  11. 1 2 J. Rawlins, Bletchley Park WWII codebreaker Betty Webb MBE dies aged 101 [online], Bromsgrove Advertiser, 1 kwietnia 2025 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
  12. ↑ T. Edwards, Code-breaker Betty Webb's joy at 'magnificent' Coronation [online], BBC, 9 maja 2023 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
  13. ↑ K. Stanczyszyn, C. Gall, Betty Webb: Thousands wish codebreaker, 100, happy birthday [online], BBC, 13 maja 2023 [dostęp 2025-07-22] (ang.).