Bezpleszek gruszowy

Bezpleszek gruszowy

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	miseczniaki
Rząd	złotorostowce
Rodzina	złotorostowate
Rodzaj	bezpleszek
Gatunek	bezpleszek gruszowy
Nazwa systematyczna
Athallia pyracea (Ach.) Arup, Frödén & Søchting Nordic J. Bot. 31(1): 36 (2013)
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Bezpleszek gruszowy, bezpleszek osiczyna, jaskrawiec gruszowy, ogniczka korowa (Athallia pyracea (Ach.) Arup, Frödén & Søchting) – gatunek grzybów należący do rodziny złotorostowatych (Teloschistaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Athallia, Teloschistaceae, Teloschistales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy opisał go w 1803 r. Erik Acharius, nadając mu nazwę Parmelia cerina var. pyracea. W 2013 r. Ulf Arup, Patrik Frödén i Ulrik Søchting zaliczyli go do rodzaju Athallia. Ma około 40 synonimów naukowych. Niektóre z nich:

• Caloplaca lithophila var. pyrithroma (Ach.) B. de Lesd. 1949
• Caloplaca pyracea (Ach.) Zwackh 1862
• Callopisma pyraceum (Ach.) Stein, in Cohn 1879
• Placodium cerinum var. pyrithroma (Ach.) Räsänen 1936

Polskie nazwy według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist.

Morfologia

Plecha skorupiasta, zazwyczaj cienka i ciągła, niekiedy niemal wrośnięta w podłoże i słabo widoczna, barwy od jasnoszarej do niemal białej, tworząca płaty o szerokości 0,5–2 cm. Kora zazwyczaj słabo wykształcona, paraplektychymatyczna, rdzeń słabo rozwinięty. Owocniki typu apotecjum, liczne, rozproszone lub skupione, przylegające do podłoża lub siedzące, o średnicy 0,3–1 mm. Tarczka płaska do lekko wypukłej, barwy pomarańczowej do żółtopomarańczowej. Brzeżek własny gruby, żółtopomarańczowy (często jaśniejszy od tarczki), brzeżek plechowy słabo wykształcony, szarawy do żółtawoszarego.

Brzeżek plechowy (jeśli występuje) ma szerokość 25–50(–75) μm, brzeżek własny zbudowany jest z nieregularnie rozchodzących się, grubościennych strzępek, o szerokości 35–75 μm. Epitecjum pomarańczowe, ziarniste, w reakcji z KOH barwi się na purpurowoczerwono). Hymenium bezbarwne, o wysokości 70–90(–100) μm, amyloidalne. Wstawki w środkowej części mają grubość (1,5–)2–2,5 μm, a ich komórki wierzchołkowe osiągają szerokość (2–)4–7 μm. Hypotecjum bezbarwne, o wysokości (50–)70–100 μm. Worki 8-zarodnikowe, cylindryczno-maczugowate, unitunikowe, na szczycie zgrubiałe. Askospory dwukomórkowe, z przegrodą posiadającą kanał, szkliste, elipsoidalne do szeroko elipsoidalnych, o wymiarach (8,5–)10–14(–15,5) × (4,5–)6–9(–10) μm. Fotobiontem glony z rzędu chlorokokowców (Chlorococcales).

Reakcje barwne porostów: plecha K-, C-, KC-, P-; apotecja K+ purpurowoczerwone, C-. Brak substancje porostowych

Występowanie i siedlisko

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Australii i na Nowej Zelandii. W Europie występuje na całym obszarze, na północy sięgając po północne krańce Półwyspu Skandynawskiego i Islandię. W Polsce jest pospolity na obszarze całego kraju.

Porost nadrzewny. Występuje na korze wielu gatunków drzew i krzewów liściastych oraz modrzewia. . Porost holarktyczny, występujący w strefach od umiarkowanej po borealno-górską. Rozwija się na bogatej w składniki odżywcze lub zeutrofizowanej korze drzew rosnących w odosobnieniu.

Przypisy