| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Wspólnota autonomiczna | |||||
| Prowincja | |||||
| Burmistrz | |||||
| Powierzchnia |
41,5 km² | ||||
| Wysokość |
90 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2016) |
| ||||
| • liczba ludności |
345 122 | ||||
| • gęstość |
8316 os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
34 94 | ||||
| Kod pocztowy |
480xx | ||||
| Tablice rejestracyjne |
BI | ||||
Położenie na mapie Kraju Basków | |||||
Położenie na mapie Hiszpanii | |||||
| Strona internetowa | |||||
Bilbao (bask. Bilbo) – miasto w północnej Hiszpanii, w regionie Kraj Basków, u ujścia rzeki Nervión do Zatoki Biskajskiej Oceanu Atlantyckiego, siedziba administracyjna prowincji Biskaja. W 2019 liczyło ok. 346 405 mieszkańców. Wraz z przyległymi miejscowościami tworzy obszar metropolitalny Gran Bilbao.
Bilbao znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego typu oceanicznego, z łagodnymi zimami i umiarkowanie ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 19 °C w dzień i 10 °C w nocy. Według Europejskiej Agencji Środowiska, Bilbao leży w obrębie atlantyckiego regionu biogeograficznego.
Średnia temperatura najchłodniejszych miesięcy – grudnia, stycznia i lutego – wynosi około 14 °C w dzień i 5 °C w nocy. Średnia dobowa temperatura morza w zimie wynosi 13 °C. Opady śniegu są rzadkie, średnio 2 dni rocznie. Nocne przymrozki występują przez 9 dni rocznie, średnio po 2–3 dni w grudniu, styczniu i lutym. Okres z letnimi temperaturami zaczyna się w maju i kończy w październiku. W najcieplejszym miesiącu roku – sierpniu – średnia temperatura wynosi wokół 26 °C w ciągu dnia, 15 °C w nocy, a średnia dobowa temperatura morza – 21 °C. Generalnie, zimy w Bilbao, jak i w pozostałej części Costa Verde, pod względem temperatur przypominają zimy z basenu Morza Śródziemnego, np. z Monako, natomiast lato jest umiarkowanie ciepłe i przypomina lato z północnej połowy Europy, np. Paryża.
Bilbao ma aż 1100–1200 mm deszczu rocznie oraz ponad 120 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥1mm, 170 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥0,1mm. Opady wahają się średnio od 7–11 dni w lipcu do 13–16 dni deszczowych w styczniu. Klimat Bilbao charakteryzuje się dużą ilością deszczu, jak i dużą liczbą dni deszczowych w skali europejskiej. Średnia roczna wilgotność wynosi 70%, od 68% w marcu do 73% w listopadzie. Miasto ma około 1600 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 78 h (2,5 godziny dziennie, około dwa razy więcej niż w Polsce) w grudniu do 186 h (średnio 6 godzin czystego słońca na dobę, około 25% mniej niż w Polsce) w lipcu. Jest to jedno z najniższych wartości słonecznych w Europie Południowej.
| Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnie temperatury w dzień [°C] | 13,4 | 14,3 | 16,5 | 17,6 | 20,8 | 23,4 | 25,4 | 26,0 | 24,6 | 21,6 | 16,6 | 13,9 | 19,5 |
| Średnie dobowe temperatury [°C] | 9,3 | 9,7 | 11,5 | 12,6 | 15,7 | 18,4 | 20,4 | 20,9 | 19,2 | 16,4 | 12,4 | 9,9 | 14,7 |
| Średnie temperatury w nocy [°C] | 5,1 | 5,1 | 6,4 | 7,6 | 10,6 | 13,4 | 15,4 | 15,7 | 13,8 | 11,4 | 8,1 | 5,9 | 9,9 |
| Opady [mm] | 120 | 86 | 90 | 107 | 78 | 60 | 50 | 76 | 73 | 111 | 147 | 122 | 1134 |
| Średnia liczba dni z opadami | 12,6 | 10,6 | 10,5 | 12,5 | 10,5 | 7,2 | 7,0 | 7,9 | 8,3 | 10,8 | 12,7 | 12,3 | 124 |
| Wilgotność [%] | 72 | 69 | 68 | 69 | 69 | 70 | 71 | 72 | 71 | 71 | 73 | 72 | 70 |
| Średnie usłonecznienie [h] | 85 | 97 | 132 | 138 | 169 | 180 | 186 | 179 | 160 | 126 | 88 | 78 | 1610 |
| Źródło: Agencia Estatal de Meteorología (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, wysokość 42 m n.p.m., 13 km od morza, 1981–2010) | |||||||||||||
| Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Rok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 12,9 | 12,6 | 12,7 | 13,9 | 16,0 | 18,7 | 20,2 | 21,2 | 20,6 | 18,8 | 16,5 | 14,3 | 16,5 |
Bilbao prawa miejskie nadane zostały w 1300 roku. Przez wieki był to port eksportujący żelazo i wełnę.
Od XIX wieku miasto stało się jednym z głównych ośrodków przemysłowych Hiszpanii oraz centrum baskijskiego ruchu narodowego. W latach 1936–1937 stolica autonomicznej Republiki Baskijskiej, krwawo spacyfikowanej przez wojska gen. Francisco Franco.
Obecnie główny ośrodek gospodarczy i najważniejsze miasto regionu. Różnorodny przemysł: wydobycie i przetwórstwo rud żelaza i metali nieżelaznych, zakłady przemysłu maszynowego, chemicznego, przetwórstwa spożywczego, stocznia.
W Bilbao znajduje się Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy.
Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski Bilbao (hiszp. Grande Área Urbana) ma 910 578 mieszkańców na powierzchni 504 km², w latach 2001–2011 nastąpił wzrost ludności o 14 809 osób, co stanowi wzrost o 1,65%.

W 2019 r. populacja mieszkańców wyniosła: 346 843. W tym 163 563 mężczyzn oraz 183 280 kobiet. Gęstość zaludnienia wyniosła 8396,1 mieszkańca/km².
W mieście sprawną komunikację zapewnia szybki tramwaj EuskoTren, nowoczesne metro oraz autobusy. Bilbao jest ważnym węzłem komunikacyjnym w północnej Hiszpanii, główną stacją kolejową jest Bilbao Abando, inne to Bilbao-Atxuri. Miasto posiada międzynarodowy port lotniczy Bilbao i międzynarodowy port morski.
Miasto jest centrum kulturalnym Kraju Basków. Działają w nim 2 uniwersytety. Bilbao stara się przyciągnąć turystów, budując muzea (z których najgłośniejsze jest, otwarte w październiku 1997, słynne Muzeum Guggenheima, zaprojektowane przez Franka Gehry’ego) sale wystawowe i koncertowe (Palacio Euskalduna), zagospodarowując dawne tereny przemysłowe i ściągając sławnych architektów (Frank Gehry, Norman Foster, Santiago Calatrava). Największym wieżowcem w mieście jest Torre Iberdrola.
W tym mieście znajduje się też teatr operowy, wystawiający opery światowego repertuaru – Teatro Arriaga. Z tą instytucją współpracują artyści światowej klasy, jak np. Ildebrando D’Arcangelo.
W Bilbao odbywa się coroczny festiwal górski.
Miasto jest tematem piosenki Bilbao song pochodzącej z musicalu autorsko-kompozytorskiego trio Hauptmann – Brecht – Weil zatytułowanego Happy End. Hołd dla miejscowej publiczności jest też utwór Song for Bilbao amerykańskiej grupy muzycznej Pat Metheny Group. Miasto pojawia się też na początku filmu z Jamesem Bondem z 1999 roku Świat to za mało.
Podobnie, jak w innych miastach o tej wielkości i znaczeniu, ważną pozycję w życiu miasta zajmuje sport. Najbardziej znaną drużyną jest klub piłkarski Athletic Bilbao, grające w hiszpańskiej La Liga. Klub piłkarski swoje mecze rozgrywa na stadionie San Mamés.
Istotną rolę w życiu sportowym Bilbao odgrywa również koszykówka. Miasto reprezentuje Surne Bilbao Basket, występujący w najwyższej klasie rozgrywkowej w Hiszpanii. W 2025 i 2026 roku klub zdobył FIBA Europe Cup, stając się pierwszym zespołem w historii tych rozgrywek, który dwukrotnie sięgnął po trofeum. Mecze zespołu rozgrywane są w hali Bilbao Arena.
W Bilbao popularna jest również pelota baskijska, tradycyjna dyscyplina sportowa w Kraju Basków. W 2011 roku w mieście otwarto Bizakia Frontoia, obiekt przeznaczony do rozgrywania zawodów peloty baskijskiej, mogący pomieścić około 3000 widzów. Odbywają się tam między innymi finały zawodowych mistrzostw w różnych odmianach tej dyscypliny.