Bogdan Zdrojewski (2024) | |
| Pełne imię i nazwisko |
Bogdan Andrzej Zdrojewski |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
18 maja 1957 |
| Minister kultury i dziedzictwa narodowego | |
| Okres |
od 16 listopada 2007 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej | |
| Okres |
od 5 grudnia 2006 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Prezydent Wrocławia | |
| Okres |
od 4 czerwca 1990 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Bogdan Andrzej Zdrojewski (ur. 18 maja 1957 w Kłodzku) – polski polityk i samorządowiec.
Prezydent Wrocławia (1990–2001), senator IV i X kadencji (1997–2000, 2019–2023), poseł na Sejm IV, V, VI, VII i X kadencji (2001–2014, 2023–2024), poseł do Parlamentu Europejskiego VIII i X kadencji (2014–2019, od 2024), przewodniczący klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej (2006–2007), minister kultury i dziedzictwa narodowego w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska (2007–2014).
Syn Leonarda i Mirosławy. W 1972 ukończył Szkołę Podstawową im. A. Mickiewicza nr 1 w Kłodzku, następnie do 1975 uczęszczał do tamtejszego liceum zawodowego. W 1976 ukończył Liceum Zawodowe nr 4 we Wrocławiu z dyplomem technika obróbki skrawaniem. W latach 1976–1977 pracował jako młodszy maszynista trakcji elektrycznej w PKP, a następnie do 1979 jako specjalista w Państwowych Zakładach Zbożowo-Młynarskich we Wrocławiu. W tym samym roku ukończył policealne studium ekonomiczne i zaniechał nauki w technikum fotograficznym. Absolwent filozofii (1983) i kulturoznawstwa (1985) na Uniwersytecie Wrocławskim. W czasie studiów założył, a następnie prowadził koło naukowe historii filozofii (od 1980). W 1980 został członkiem Niezależnego Zrzeszenia Studentów, jesienią tego samego roku został przewodniczącym struktury NZS na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UWr. Po ogłoszeniu stanu wojennego na początku 1982 stanął na czele tajnego zarządu NZS na Uniwersytecie Wrocławskim, którym kierował do 1984.
Od 1984 pracował w Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, był członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” na AE. W 1989 został pracownikiem Instytutu Socjologii UWr. Równocześnie był sekretarzem Wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” (1989–1990), a także kierownikiem założonego przez siebie Ośrodka Badań Społecznych przy RKW NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk (1989–1990). W 1990 został radnym Rady Miejskiej Wrocławia z listy WKO. Od 4 czerwca 1990 do 8 maja 2001 sprawował urząd prezydenta Wrocławia. Pewną popularność zyskał w czasie powodzi z 1997, osobiście kierując w mieście akcją przeciwpowodziową.
W 1997 jako kandydat niezależny został senatorem (otrzymał 241 179 głosów). Zrezygnował 11 stycznia 2000 po tym, jak Trybunał Konstytucyjny orzekł, że funkcji prezydenta miasta na prawach powiatu nie można łączyć z mandatem parlamentarzysty. Z urzędu prezydenta miasta ustąpił w maju 2001, kiedy zdecydował się kandydować do Sejmu. Został w tymże roku wybrany na posła IV kadencji z ramienia Platformy Obywatelskiej (otrzymując 47 297 głosów). Po wyborze zrzekł się immunitetu w związku z zarzutami o rzekomą niegospodarność (w sprawie tzw. wrocławskiego VAT-u); w 2004 został prawomocnie uniewinniony od popełnienia zarzucanych mu czynów.
W 2005 wybrano go do Sejmu V kadencji z wrocławskiej listy PO (liczbą 73 959 głosów). W 2006 został członkiem gabinetu cieni PO odpowiadającym za obronę narodową. 5 grudnia 2006 objął stanowisko przewodniczącego klubu parlamentarnego PO. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 uzyskał z ramienia PO w okręgu wrocławskim we Wrocławiu 213 883 głosy (trzeci wynik w kraju). 16 listopada 2007 został ministrem kultury i dziedzictwa narodowego w pierwszym rządzie Donalda Tuska. W wyborach w 2011 uzyskał poselską reelekcję liczbą 149 962 głosów. W drugim rządzie Donalda Tuska pozostał na stanowisku ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
W 2009 zmniejszył dotację celową na zakup nowych wydawnictw dla samorządowych bibliotek publicznych z 28,5 mln do 10 mln zł (podwyższono ją w 2011 do 15 mln zł). Jednocześnie uruchomił na rzecz modernizacji i cyfryzacji infrastruktury bibliotecznej program Biblioteka+ (za pośrednictwem Instytutu Książki, nakładem około 70 mln zł w 2010) oraz Program Rozwoju Bibliotek (sfinansowany w kwocie około 100 mln zł przez Bill & Melinda Gates Foundation). W 2012 doprowadził – wbrew stanowisku m.in. Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich i Związku Nauczycielstwa Polskiego – do zniesienia zakazu łączenia bibliotek z innymi instytucjami kultury.
W wyborach w 2014 uzyskał mandat eurodeputowanego VIII kadencji. 17 czerwca tego samego roku został odwołany ze stanowiska ministra, a 1 lipca 2014 złożył ślubowanie w Parlamencie Europejskim. W 2019 nie wystartował w kolejnych wyborach europejskich. W wyborach krajowych w tym samym roku z ramienia Koalicji Obywatelskiej został natomiast wybrany na senatora X kadencji w okręgu nr 6. 17 stycznia 2020 został wybrany przez Senat na członka Krajowej Rady Sądownictwa.
W wyborach w 2023 był kandydatem do Sejmu z okręgu wrocławskiego z listy KO. Uzyskał mandat posła X kadencji z wynikiem 85 099 głosów. Objął funkcje przewodniczącego Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz członka Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. W wyborach w 2024 został natomiast wybrany do PE X kadencji, zdobywając 310 544 głosy. W Parlamencie Europejskim zasiadł w Komisji Handlu Międzynarodowego, objął funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Kultury i Edukacji. W 2025, w wyniku przekształcenia PO, został działaczem partii KO.
| Wybory | Komitet wyborczy | Organ | Okręg | Wynik | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1997 | KW Bogdana Zdrojewskiego | Senat IV kadencji | nr 47 | 241 179 (57,68%) | |
| 2001 | Platforma Obywatelska | Sejm IV kadencji | nr 3 | 47 297 (11,29%) | |
| 2005 | Sejm V kadencji | 73 959 (19,07%) | |||
| 2007 | Sejm VI kadencji | 213 883 (38,46%) | |||
| 2011 | Sejm VII kadencji | 149 962 (30,20%) | |||
| 2014 | Parlament Europejski VIII kadencji | nr 12 | 162 426 (24,53%) | ||
| 2019 | Koalicja Obywatelska | Senat X kadencji | nr 6 | 133 374 (45,45%) | |
| 2023 | Sejm X kadencji | nr 3 | 85 099 (10,97%) | ||
| 2024 | Parlament Europejski X kadencji | nr 12 | 310 544 (27,11%) | ||
Jest żonaty z Barbarą Zdrojewską; ma dwoje dzieci: Karolinę i Stanisława.