Boris Blacher

Boris Blacher

Boris Blacher w 1922, na zdjęciu z rosyjskiego świadectwa maturalnego
Data i miejsce urodzenia	19 stycznia 1903 Yingkou
Pochodzenie	niemieckie
Data i miejsce śmierci	30 stycznia 1975 Berlin
Gatunki	muzyka poważna, muzyka współczesna
Zawód	kompozytor, muzykolog
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Boris Blacher (ur. 6 stycznia^?/19 stycznia 1903 w Niuzhuang (obecnie Yingkou), zm. 30 stycznia 1975 w Berlinie) – kompozytor i muzykolog niemiecki.

Życiorys

Ojciec Borisa Blachera był Niemcem pochodzącym z Tallinna, dyrektorem rosyjsko-niemieckiego banku kierującym oddziałami tegoż banku w Chinach, na Syberii i Mandżurii.

Boris Blacher uczęszczał do szkół w Yantai, Wuhan, Irkucku i Harbinie. Opanował biegle wiele języków: niemiecki, rosyjski, angielski, chiński, włoski. Uczył się gry na skrzypcach i fortepianie. Zainteresował się teatrem operowym i pracował jako wolontariusz na różnych scenach.

W roku 1922 przez Szanghaj i Paryż dotarł do Berlina. Początkowo studiował architekturę i matematykę, od 1924 rozpoczął wyższe studia muzyczne. W roku 1925 skomponował muzykę do filmu o Bismarcku, w 1927 trzy utwory na flet, dwa klarnety i perkusję, w 1929 kameralną operę dadaistyczną Habemeajaja. Utrzymywał się z lekcji muzyki, pisania utworów rozrywkowych i z akompaniowania przy projekcji niemych filmów.

W roku 1937 Filharmonicy Berlińscy wykonali jego Concertante Musik für Orchester pod dyrekcją Carla Schurichta. Został pedagogiem w Konserwatorium Drezdeńskim, lecz w 1939 pozbawiono go pracy, gdyż wystąpił w obronie muzyki Arnolda Schönberga, Paula Hindemitha i Dariusa Milhauda.

Po II wojnie światowej stworzył wiele kompozycji, m.in. popularne „Wariacje na temat Paganiniego”. Prowadził klasę kompozycji w Międzynarodowym Instytucie Muzycznym w Berlinie-Zehlendorf. W 1948 został powołany na profesora Wyższej Szkoły Muzycznej w Berlinie Zachodnim (niem. Hochschule für Musik) – współcześnie to fakultet Berlińskiego Uniwersytetu Sztuk Pięknych(inne języki) (niem. Universität der Künste Berlin), w 1953 został jej prezesem.

Boris Blacher napisał m.in. 14 oper, 9 baletów, koncerty na fortepian, skrzypce, altówkę, wiolonczelę, trąbkę i klarnet, oraz symfonie, kantaty, utwory chóralne i kameralne oraz pieśni.

W swoich utworach korzystał z własnego systemu „zmiennego metrum”. Większość kompozycji była utrzymana w konwencji atonalnej, lecz dzięki barwnej instrumentacji i pogodnemu nastrojowi cieszyła się powszechnym uznaniem.

W roku 1960 Blacher zajął się muzyką elektroniczną. Interesował się też jazzem. Do jego uczniów należało wielu później sławnych kompozytorów, m.in. Gottfried von Einem, Francis Burt, Klaus Huber i Aribert Reimann. W 1959 odznaczony został Wielkim Krzyżem Zasługi Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec, zaś w 1974 roku otrzymał austriacką Odznakę Honorową za Naukę i Sztukę.

Żoną Borisa Blachera była pianistka Gerty Blacher-Herzog. Spośród czworga dzieci dwoje zostało artystami, młodszy syn Kolja został skrzypkiem i profesorem Szkoły Wyższej Muzyki i Teatru w Hamburgu, córka Tatiana została aktorką.

Dzieła

Przypisy

Bibliografia

• Heribert Henrich u. Thomas Eickhoff: „Boris Blacher”. Hofheim, 2003. ISBN 3-936000-20-4.
• Heribert Henrich u. a.: Boris Blacher 1903-1975. Dokumente zu Leben und Werk. Berlin 1993, ISBN 3-89487-171-7.
• Jürgen Hunkemöller: Boris Blacher, der Jazz-Komponist. Frankfurt/M. 1998, ISBN 3-631-31925-8.
• Hanns Heinz Stuckenschmidt: Boris Blacher. Berlin 1985, ISBN 3-7931-1391-4.