Brachytheliscus bicolor

Brachytheliscus bicolor
(Pocock, 1897)
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

pajęczaki

Rząd

pająki

Podrząd

Opisthothelae

Infrarząd

ptaszniki

Rodzina

Entypesidae

Rodzaj

Brachytheliscus
Pocock, 1902

Gatunek

Brachytheliscus bicolor

Synonimy
  • Brachythele bicolor Pocock, 1897
  • Hermacha bicolor (Pocock, 1897)

Brachytheliscus bicolor – gatunek pająka z rodziny Entypesidae, jedyny z monotypowego rodzaju Brachytheliscus. Występuje endemicznie w południowoafrykańskiej prowincji KwaZulu-Natal.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1897 roku przez Reginalda I. Pococka na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London” pod nazwą Brachythele bicolor. Opisu dokonano na podstawie pojedynczego, uszkodzonego okazu samicy. W 1902 roku Pocock opisał na łamach „Annals and Magazine of Natural History” samca tego gatunku i przeniósł go do nowego, monotypowego rodzaju Brachytheliscus. W 1915 roku John Hewitt zsynonimizował Brachytheliscus z rodzajem Hermacha. W 1917 roku Richard W.E. Tucker dokonał pierwszej redeskrypcji gatunku. W 2021 roku Duniesky Ríos-Tamayo, Ian Engelbrecht i Pablo A. Goloboff dokonali kolejnej redeskrypcji i przywrócili rodzaj Brachytheliscus do klasyfikacji.

Morfologia

Pająk osiągający od 10 do 16 mm długości ciała. U okazów przechowywanych w alkoholu ubarwienie jest głównie żółtawoczerwone, na opistosomie (odwłoku) bledsze niż na prosomie i odnóżach.

Porośnięty krótkimi szczecinkami karapaks ma bardzo krótki, niemal niewyróżnialny nadustek, dobrze zaznaczony, szerszy niż dłuższy wzgórek oczny oraz krótką, wygiętą w łuk skierowany środkiem do przodu jamkę. Szczękoczułki mają 8 lub 9 równomiernie rozmieszczonych zębów na przedniej krawędzi bruzdy, około 30 drobnych ząbków u nasady bruzdy, wykształcone szczecinki tylno-grzbietowe oraz słabo rozwinięte rastellum. U samca między szczękoczułkami występuje dobrze zaznaczony i porośnięty długimi szczecinkami guzek. Kuspule (drobne guzki) na wardze dolnej mają tylko samice. U obu płci na tylno-wewnętrznej powierzchni każdej szczęki obecnych jest ponad 80 kuspuli, te u samicy są silnie wykształcone, te u samca bardzo drobne. Serruli szczękom brak. Na owalnym sternum wyrastają czarne szczecinki.

Odnóża są długie i chude, zwłaszcza u samców. Kolejność ich par od najdłuższej do najkrótszej to: IV, I, II, III. Nitkowate trichobotria na goleniach rozmieszczone są dwóch szeregach, na nadstopiach w jednej, prostej linii, a na stopach w wąskim, zygzakującym przez całą długość członu szeregu. U samicy nadstopia wszystkich par oprócz pierwszej mają grzebienie do wyczesywania, u samca brak takowych. U samca skopula na nadstopiach pierwszej pary jest skąpa, niepodzielona i obecna na całej długości członu, na tych drugiej pary skąpa i podzielona pasmem szczecinek, na tych trzeciej pary ograniczona do kilku szczecinek wierzchołkowych, na tych czwartej nieobecna. U samicy skopula na nadstopiach pierwszej pary jest gęsta, niepodzielona i obecna na całej długości członu, a na parach pozostałych skąpa i podzielona pasmem szczecinek. Skopule na stopach u samca są gęste, równomiernie rozmieszczone, w przypadku pary trzeciej i czwartej podzielone pasem szczecinek. Skopule na stopach u samicy są gęste i niepodzielone w przypadku pary pierwszej, gęste i podzielone w przypadku drugiej, rzadkie i podzielone w przypadku trzeciej oraz ograniczone do kilku szczecinek wierzchołkowych w przypadku ostatniej. Goleń pierwszej pary u samca nie ma ostrogi ani wierzchołkowego megakolca, ma natomiast szereg normalnych kolców w połowie odsiebnej, z których wszystkie są podobnych rozmiarów.

Samcze nogogłaszczki cechują się chudą i długą golenią z kilkoma kolcami przednio-bocznymi i kilkoma sztywnymi szczecinkami na spodzie, krótkim, pozbawionym kolców cymbium, gruszkowatym bulbusem oraz krótkim, zakrzywionym, u nasady opatrzonym małą listewką embolusem. Nogogłaszczki samicy wyróżniają się na tle całej rodziny obecnością kolców w nasadowej części stopy.

Genitalia samicy zawierają parę oddzielnych, całobrzegich spermatek o niskich nasadach, wąskich, zakrzywionych i skręconych szypułkach oraz rozszerzonych, owalnych zbiorniczkach szczytowych.

Rozprzestrzenienie

Gatunek afrotropikalny, endemiczny dla Południowej Afryki, znany tylko z prowincji KwaZulu-Natal, gdzie występuje w pasie roślinności wzdłuż wybrzeży Oceanu Indyjskiego.

Przypisy

  1. 1 2 Reginald I. Pocock. On the spiders of the suborder Mygalomorphae from the Ethiopian Region, contained in the collection of the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 65 (3), s. 724–774, 1897. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1897.tb03116.x.
  2. 1 2 3 Entypesidae Bond, Opatova & Hedin, 2020. [w:] World Spider Catalog [on-line]. Natural History Museum Bern. [dostęp 2026-10-23].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ríos-Tamayo, D.; Engelbrecht, I.; Goloboff, P A.. A revision of the genus Hermacha Simon, 1889 (Mygalomorphae: Entypesidae), in southern Africa with revalidation of Hermachola Hewitt, 1915, and Brachytheliscus Pocock, 1902. „American Museum Novitates”. 3977, s. 1–80, 2021. DOI: 10.1206/3977.1.
  4. ↑ Reginald I. Pocock. Some new African spiders. „Annals and Magazine of Natural History”. 10 (58 (7)), s. 315–330, 1902. DOI: 10.1080/00222930208678678.
  5. ↑ J. Hewitt. Notes on several four-lunged spiders in the collection of the Durban Museum, with descriptions of two new forms. „Annales of the Durban Museum”. 1, s. 125–133, 1915.
  6. ↑ Richard William Ethelbert Tucker. On some South African Aviculariidae (Arachnida). Families Migidae, Ctenizidae, Diplotheleae and Dipluridae. „Annals of the South African Museum”. 17, s. 79–138, 1917.