Bronto Skylift

Początki (1972–1979)

Przedsiębiorstwo zostało założone w 1972 roku w Tampere przez Aaro Laitinena i Kalevi Suoniemiego(inne języki), byłego gimnastyka sportowego, pod nazwą Telinekeskus Oy jako producent podnośników marki Bronto. Telinekeskus należał do grupy spółek założycieli, w skład której wchodziło także przedsiębiorstwo wykonawcze Erikois-Teline. Według Suoniemiego to przychody z prac budowlanych prowadzonych w połowie lat 70. pozwoliły na rozwinięcie własnej produkcji podnośników.

Prace nad pierwszymi konstrukcjami prowadzono w 1972 roku, a pierwszy podnośnik Bronto ukończono w kwietniu 1973 roku. W tym samym roku w Tampere zaprezentowano model Bronto 207. Setny egzemplarz powstał w kwietniu 1976 roku i trafił do firmy malarskiej z Helsinek.

Od połowy lat 70. firma eksportowała podnośniki do Szwecji i ZSRR; według Suoniemiego handel ze Związkiem Radzieckim był podstawą jej działalności do połowy lat 80. Pierwszy kontrakt radziecki, zawarty w 1976 roku z udziałem fińskiego importera samochodów Konela i radzieckiego Avtoexportu, obejmował dwa podnośniki o wysokości roboczej 22 m i dwa 25-metrowe na podwoziach Sisu. Otrzymane zaliczki pozwoliły sfinansować produkcję, a łącznie z podnośnikami Bronto trafiło do ZSRR 40 podwozi Sisu.

Pod koniec zimy 1977 roku produkcję przeniesiono do nowej fabryki przy ulicy Teerivuorenkatu w dzielnicy Rahola w Tampere, która pozostała główną siedzibą przedsiębiorstwa. Pod koniec dekady produkcja zbliżyła się do 100 egzemplarzy rocznie. Według Suoniemiego firma zbudowała wówczas pierwszy na świecie podnośnik o wysokości 50 m, również na podwoziu Sisu.

Bronto Skylift i Fiskars (1979–1995)

W 1979 roku Aaro Laitinen po ciężkim zawale serca przeszedł na rentę. Suoniemi również wycofał się z firmy, sprzedając większość udziałów dyrektorowi zarządzającemu Kauko Tammiemu, który został głównym właścicielem. W 1981 roku wyprodukowano 500. podnośnik.

W 1982 roku przedsiębiorstwo przejęło szwedzką firmę Lebolift, a w 1983 roku fińską Nummela Sky-lift Oy; po tej fuzji oficjalnie przyjęto nazwę Bronto Skylift. Nummela Sky-lift wywodziła się z założonej w 1937 roku K.Nummela Oy, producenta nadwozi autobusowych, drabin obrotowych, podnośników i wozów strażackich. W 1969 roku spółka zmieniła nazwę na Nummela Sky-lift Oy, w 1970 roku przejęła dział podnośników szwedzkiej firmy Wibe lift, a w 1972 roku fińską Keira lift.

W połowie lat 80. sytuacja finansowa przedsiębiorstwa pogorszyła się; według Suoniemiego przyczyną było załamanie eksportu do ZSRR przy słabej sprzedaży na rynkach zachodnich. W 1987 roku Bronto Skylift przejęło fińską firmę Satalift, a samo zostało sprzedane koncernowi Fiskars. Suoniemi sprzedał wówczas Fiskarsowi pozostałe udziały.

W 1993 roku kadra kierownicza wykupiła od Bronto Skylift fabrykę wozów strażackich w Säynätsalo w Jyväskylä. Zakład, zatrudniający 40 osób, kontynuował działalność jako Sammutin Oy(inne języki) – przedsiębiorstwo założone w 1948 roku, które przed transakcją należało do grupy Bronto Holding. W 2017 roku Sammutin Oy zmieniło nazwę na Saurus Oy. W 1994 roku wyprodukowano 1000. podnośnik Bronto. Pod koniec okresu własności Fiskarsa najwyższy model firmy osiągał 72 m wysokości.

Federal Signal i Morita (od 1995)

Latem 1995 roku Fiskars sprzedał Bronto Skylift amerykańskiej Federal Signal Corporation, producentowi sprzętu dla służb ratowniczych. Według Suoniemiego w 2000 roku firma zbudowała pierwszy na świecie podnośnik o wysokości 88 m, a latem 2006 roku pierwszy o wysokości 101 m. W 2005 roku wyprodukowano 5000. podnośnik. Do jesieni 2007 roku powstało około 5500 maszyn, z których ponad 95% trafiało na eksport; przedsiębiorstwo zatrudniało wówczas bezpośrednio 297 osób w zakładach w Tampere i Pori.

W 2010 roku przedsiębiorstwo przedstawiło model S 112 HLA o maksymalnej wysokości roboczej 112 m – w chwili premiery najwyższy podnośnik koszowy na świecie. Wcześniej rekord należał do pożarniczego modelu F 101 HLA o wysokości 101 m, używanego m.in. przez straże pożarne w Moskwie i Hangzhou. Nowy podnośnik pokazano w 2010 roku na targach Bauma w Monachium i Interschutz w Lipsku. Zamontowano go na siedmioosiowym podwoziu Mercedes-Benz 76.60 z pięcioma osiami skrętnymi i dwoma napędzanymi; zestaw ma około 19 m długości, 4 m wysokości w pozycji transportowej i masę około 75 t. Na wysokości 90 m zasięg boczny wynosi 25 m, maksymalny zasięg to 33 m, a udźwig kosza do 700 kg.

We wrześniu 2015 roku, po przejściu na emeryturę związanego z firmą od ponad 45 lat Esy Peltoli, dyrektorem zarządzającym został Harry Clayhills. 11 grudnia 2015 roku Federal Signal ogłosił zawarcie umowy sprzedaży całości udziałów Bronto Skylift wraz ze spółkami zależnymi japońskiej Morita Holdings(inne języki), największemu producentowi pojazdów pożarniczych w Japonii, za 80 mln euro; zamknięcie transakcji zaplanowano na pierwszy kwartał 2016 roku. W ostatnim roku obrotowym przed sprzedażą przychody Bronto wyniosły 131,9 mln dolarów. Transakcję sfinalizowano na początku 2016 roku. Podnośniki Bronto uzupełniły ofertę Mority, w której brakowało wcześniej wysokich podnośników, a nowy właściciel zadeklarował zachowanie odrębności marki i zarządu przedsiębiorstwa.

W czerwcu 2016 roku wyłącznym dystrybutorem podnośników Bronto w Ameryce Północnej został amerykański producent pojazdów pożarniczych Pierce Manufacturing(inne języki).

W grudniu 2019 roku Harry’ego Clayhillsa na stanowisku dyrektora zarządzającego zastąpił Lasse Orre, wcześniej prezes spółek Transtech Oy i Mitron Oy.

W 2022 roku przedsiębiorstwo wprowadziło na rynek północnoamerykański 70-metrowy przegubowy podnośnik pożarniczy F 230 RPX, najwyższy tego typu pojazd w Ameryce Północnej. Pierwszy egzemplarz powstał we współpracy z kanadyjskim partnerem 1200 Degrees i trafił do straży pożarnej w Toronto, która używała już wcześniej mniejszych podnośników Bronto; zabudowę na podwoziu Mack Granite wykonała firma LaFleur Industries z Quebecu.

W grudniu 2024 roku przedsiębiorstwo wyprodukowało 8000. podnośnik – 90-metrową platformę S295HLA, przeznaczoną na rynek północnoamerykański.

W 2026 roku do australijskiej firmy telekomunikacyjnej Quantum Comms trafił podnośnik S104HLA na specjalnym ośmioosiowym podwoziu Tatra Phoenix (T158) 16×16, dostosowanym do tamtejszych przepisów drogowych – pierwsza w tym kraju platforma o wysokości roboczej 104 m i najwyższa na południowej półkuli.

Serie konstrukcyjne

• HLA (High Level Articulated) – seria obejmująca podnośniki o wysokości roboczej od 78 do 112 m i zasięgu do 32 m, z dwoma teleskopowymi wysięgnikami połączonymi przegubem, co pozwala sięgać ponad przeszkodami, np. nad dachami budynków; do 2026 roku dostarczono ponad 200 egzemplarzy tej serii. Seria jest produkowana również w wersji przemysłowej, do której należy rekordowy S 112 HLA.
• HDT (Heavy Duty Telescopic) – seria podnośników teleskopowych o wysokości roboczej od 32 do 54 m; według producenta są używane w ponad 100 krajach. W wersji izolowanej (SI-HDT-C), z wysięgnikiem z tworzywa wzmacnianego włóknem szklanym, służą do prac przy napowietrznych liniach energetycznych pod napięciem do 500 kV.
• RLX (Rescue Ladder eXtra versatile) – seria podnośników przegubowych z teleskopowym wysięgnikiem kosza i drabiną ratowniczą, o wysokości roboczej od 32 do 55 m i zasięgu do 30,4 m.
• RPX – seria pokrewna RLX, pozbawiona drabiny ratowniczej, co pozwala na uzyskanie większego zasięgu; obejmuje podnośniki o wysokości roboczej od 32 do 70 m i zasięgu do 32,7 m.
• RLP (Rescue Ladder Platform) – poprzedniczka serii RLX, łącząca wysięgnik teleskopowo-przegubowy z drabiną, wprowadzona na rynek północnoamerykański w 2002 roku.
• XR – seria podnośników z drabiną ratowniczą dla miejskich i zakładowych straży pożarnych, o zasięgu od 26,5 do 40 m i długości transportowej poniżej 12 m, z koszem o udźwigu do 500 kg obracanym o ±60°; może być również konfigurowana bez drabiny. Do serii należą m.in. 45-metrowy F45XR (zasięg 26,5 m) oraz 60-metrowy F60XR (zasięg 31,5 m), według producenta jeden z najwyższych podnośników z drabiną ratowniczą na świecie; oferowana jest także odmiana FL45XR. Seria jest produkowana również w wersji przemysłowej S-XR, o wysokości roboczej do 70 m.
• TLK (niem. Teleskopleiter mit Korb, drabina teleskopowa z koszem) – kompaktowy podnośnik do zabudowy miejskiej, oferowany pierwotnie na rynku niemieckojęzycznym jako TLK 23-12; obecna generacja, F32TLK, ma wysokość roboczą 32 m, zasięg do 26,1 m i długość transportową 9 m, jest oferowana w kilku klasach masy, z drabiną ratowniczą lub bez niej. Wersja o dopuszczalnej masie całkowitej 16 t spełnia niemiecką normę DIN 14701-1 dla pożarniczych podnośników ratowniczych.
• SE (Super Extinguisher) – seria przeznaczona dla zakładowych straży pożarnych, wyróżniająca się zwiększonym zasięgiem oraz wydajnością gaśniczą do 12 000 l/min.
• XDT (eXtra Duty Telescopic) – przemysłowa seria łącząca podnośnik z teleskopowym wysięgnikiem kosza, co przy zwartej konstrukcji pozwala na zwiększenie udźwigu.

Oznaczenie ER (Extended Reach) dodawane jest do nazw modeli w cięższej konfiguracji o zwiększonym zasięgu, np. F 44 RLXER.