Bugarowate

Bugarowate
	Bittacidae
	Handlirsch, 1906
	Okres istnienia: jura środkowa–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Bittacus strigosus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	wojsiłki
Rodzina	bugarowate
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Bugarowate (Bittacidae) – rodzina owadów z rzędu wojsiłek obejmująca około 160 gatunków występujących na wszystkich kontynentach, najliczniej na półkuli południowej. Większość z nich zasiedla krzewy i gęstą roślinność zielną w pobliżu rzek. W Europie (i w Polsce) rodzina bugarowatych jest reprezentowana przez dwa z najliczniejszego w gatunki (a zarazem typowego) rodzaju Bittacus.

Są to owady średnich i dużych rozmiarów. Głowę mają wyposażoną w parę oczu złożonych, trzy przyoczka i nitkowate czułki, zbudowane z 14–20 członów. Wydłużony nadustek formuje rostrum. Żuwaczki są smukłe, spłaszczone i każda jest zwieńczona pojedynczym ząbkiem. Zwykle mają dwie pary podobnie zbudowanych i użyłkowanych skrzydeł, ale rodzaj Anomalobittacus utracił zdolność do lotu, a Apterobittacus jest całkiem bezskrzydły. Cienkie i długie odnóża zakończone są pięcioczłonowymi stopami. Każda stopa ma jeden pazurek na wierzchołku, który wraz z czwartym jej członem tworzy aparat chwytający ofiarę. Taka budowa uniemożliwia bugarowatym stawanie i kroczenie na odnóżach, w związku z czym mogą się jedynie zawieszać na roślinach. Stąd charakterystyczna dla nich jest pozycja w jakiej polują. Przednimi nogami zawieszają się na roślinach i czatują na drobne stawonogi, który chwytają środkową i tylną parą nóg. Żywią się drobnymi owadami i pająkami, także martwymi. Samce mają między VI i VII oraz między VII i VIII sklerytami odwłoka pęcherzyki wytwarzające feromony.

Bugarowate stanowią prawdopodobnie grupę siostrzaną dla Cimbrophlebiidae, z którymi łączy się je w infrarząd Raptipeda. Przedstawiciele rodziny znani są w zapisie kopalnym od jury środkowej. Zalicza się doń rodzaje:

Anabittacus Kimmins, 1929
Anomalobittacus Kimmins, 1928
†Antiquanabittacus Petrulevičius et Jarzembowski, 2004
Apterobittacus MacLachlan, 1893
Austrobittacus Riek, 1954
†Baissobittacus Novokshonov 1997
Bittacus Latreille, 1805 – bugar
†Burmobittacus Zhao et al., 2016
†Composibittacus Liu et al., 2016
†Cretobittacus Novokshonov, 1993
†Decoribittacus Li et Ren, 2009
Edriobittacus Byers, 1974
†Exilibittacus Yang, Ren et Shih, 2012
†Formosibittacus Li, Ren & Shih, 2008
Harpobittacus Gerstaecker, 1885
Hylobittacus Byers, 1979
Issikiella Byers, 1972
†Juracimbrophlebia Wang et al. 2012
†Jurahylobittacus Li, Ren & Shih, 2008
Kalobittacus Esben-Petersen, 1914
†Karattacus Novokshonov, 1997
†Liaobittacus Ren, 1993
†Megabittacus Ren, 1997
†Mongolbittacus Petrulevicius, Huang & Ren, 2007
Nannobittacus Esben-Petersen, 1927
Neobittacus Esben-Petersen, 1914
Orobittacus Villegas & Byers, 1982
†Orthobittacus Willmann, 1989
Pazius Navás, 1913
†Palaeobittacus Carpenter 1928
†Preanabittacus Novokshonov, 1993
†Probittacus Martynov, 1927
†Prohylobittacus Novokshonov, 1993
†Scharabittacus Novokshonov, 1993
Sibirobittacus Sukacheva, 1990
Symbittacus Byers, 1986
†Thyridates Navas, 1908
Tytthobittacus Smithers, 1973

Zobacz też

owady Polski

Przypisy

↑ Bittacidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007. ISBN 978-83-881470-7-4.
1 2 Norman D. Penny: Bittacidae. [w:] World Checklist of Extant Mecoptera Species [on-line]. California Academy of Science, 1997-10-31. [dostęp 2017-05-13].
1 2 Jimmie W. Griffiths: An Overview and Dichotomous Key to the Bittacidae (Insecta: Mecoptera) of Illinois. University of Florida, Institute of Food and Agricultural Sciences, Entomology and Nematology Department, 2008. [dostęp 2017-05-13].
1 2 3 4 5 6 Yang X.-G., Ren D., Shih C.-K.. New fossil hangingflies (Mecoptera, Raptipeda, Bit - tacidae) from the Middle Jurassic to Early Cretaceous of Northeastern China. „Geodiversitas”. 34 (4), s. 785-799, 2012. DOI: 10.5252/g2012n4a4.
1 2 3 Li Y-L., Ren D., Shih C-K.. Two Middle Jurassic hanging-flies (Insecta: Mecoptera: Bittacidae) from Northeast China. „Zootaxa”. 1929, s. 38–46, 2008. ISSN 1175-5334.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Bittacidae. [w:] Fossilworks. Gateway to the Paleobiology Database [on-line]. [dostęp 2017-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-26)].
↑ Wang Y., Labandeira C.C., Shih C., Ding Q., Wang C., Zhao Y., Ren D.. Jurassic mimicry between a hangingfly and a ginkgo from China. „Proc. Natl. Acad. Sci. USA”. 109 (50), s. 20514–20519, 2012. DOI: 10.1073/pnas.1205517109.
↑ J.F. Petrulevicius, Huang D-Y., Ren D.. A new hangingfly (Insecta: Mecoptera: Bittacidae) from the Middle Jurassic of Inner Mongolia, China. „African Invertebrates”. 48 (1), s. 145–152, 2007.

[itis-1] Bittacidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[FaunaT2-2] 1 2 3 Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007. ISBN 978-83-881470-7-4.

[Penny-3] 1 2 Norman D. Penny: Bittacidae. [w:] World Checklist of Extant Mecoptera Species [on-line]. California Academy of Science, 1997-10-31. [dostęp 2017-05-13].

[Griffiths-4] 1 2 Jimmie W. Griffiths: An Overview and Dichotomous Key to the Bittacidae (Insecta: Mecoptera) of Illinois. University of Florida, Institute of Food and Agricultural Sciences, Entomology and Nematology Department, 2008. [dostęp 2017-05-13].

[Yang-5] 1 2 3 4 5 6 Yang X.-G., Ren D., Shih C.-K.. New fossil hangingflies (Mecoptera, Raptipeda, Bit - tacidae) from the Middle Jurassic to Early Cretaceous of Northeastern China. „Geodiversitas”. 34 (4), s. 785-799, 2012. DOI: 10.5252/g2012n4a4.

[Li-6] 1 2 3 Li Y-L., Ren D., Shih C-K.. Two Middle Jurassic hanging-flies (Insecta: Mecoptera: Bittacidae) from Northeast China. „Zootaxa”. 1929, s. 38–46, 2008. ISSN 1175-5334.

[fw-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Bittacidae. [w:] Fossilworks. Gateway to the Paleobiology Database [on-line]. [dostęp 2017-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-26)].

[Wang-8] Wang Y., Labandeira C.C., Shih C., Ding Q., Wang C., Zhao Y., Ren D.. Jurassic mimicry between a hangingfly and a ginkgo from China. „Proc. Natl. Acad. Sci. USA”. 109 (50), s. 20514–20519, 2012. DOI: 10.1073/pnas.1205517109.

[Petrulevicius-9] J.F. Petrulevicius, Huang D-Y., Ren D.. A new hangingfly (Insecta: Mecoptera: Bittacidae) from the Middle Jurassic of Inner Mongolia, China. „African Invertebrates”. 48 (1), s. 145–152, 2007.