
Butwienie – proces rozkładu w glebie materii organicznej pochodzącej ze szczątków roślinnych i zwierzęcych. W jego efekcie ok. 50–70% tych szczątków może ulec mineralizacji. Zachodzi w warunkach tlenowych (aerobowych) – w przeciwieństwie do gnicia następującego w warunkach beztlenowych (anaerobowych). Proces ma charakter enzymatyczny i następuje w wyniku działalności saprotroficznych bakterii i grzybów. Butwienie dotyczy głównie materiału roślinnego (zwłaszcza celulozy i lignin), podczas gdy białka i węglowodany ulegają głównie rozpadowi gnilnemu i fermentacji.
Butwieniu towarzyszy powstawanie ciepła oraz:
Szybkość procesu butwienia zależy od czynników fizyczno-chemicznych środowiska:
Im cięższa gleba, o większej zawartości koloidów, tym słabsza mineralizacja. Dzieje się tak ponieważ na powierzchni koloidów wiązane są w połączeniach organiczno-mineralnych przejściowe produkty rozkładu materii organicznej. Powstające w wyniku humifikacji związki są odporne na działanie mikroorganizmów i w efekcie powstaje próchnica.