Bytownit

Bytownit
Ilustracja
Kryształ bytownitu z kopalni Dorado, Casas Grandes, Chihuahua, Meksyk (3,7 x 2 x 1,3 cm)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

glinokrzemian wapnia i sodu
((Ca,Na)[Al(Al,Si)Si2O8])

Twardość w skali Mohsa

6

Przełam

nierówny, muszlowy, schodkowy

Łupliwość

doskonała

Pokrój kryształu

tabliczkowy

Przezroczystość

przezroczysty

Układ krystalograficzny

trójskośny

Klasa krystalograficzna

pinakoidalna

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

2,6–2,77 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

biały, szary, żółtawy, bezbarwny

Rysa

biała

Połysk

szklisty, półszklisty

Współczynnik załamania

1,563–1,583

Inne

dwójłomność: 0,010–0,011 dyspersja (optyka): silna

Bytownit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów. Należy do grupy minerałów pospolitych. Nazwa pochodzi od miasta Bytown (dawna nazwa Ottawy) w Kanadzie, gdzie w 1835 roku, po raz pierwszy go opisano.

Charakterystyka

Właściwości

Jest mieszaniną (tworzy kryształy mieszane) dwóch innych minerałów:

  • 10-30% albitu - NaAlSi3O8 - (glinokrzemian sodu)
  • 70-90% anortytu - CaAl2Si2O8 - (glinokrzemianem wapnia)

Najczęściej tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, krótkosłupkowym. Występuje w skupieniach ziarnistych i zbitych. Często tworzy zbliźniaczenia – zazwyczaj kryształy wrosłe. Jest kruchy, przezroczysty.

Występowanie

Występuje w zasadowych skałach magmowych - gabrach, bazaltach, diabazach i skałach metamorficznych. Stanowi składnik meteorytów. Towarzyszą mu zwykle pirotyn, aktynolit i kwarc.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: spotykany na Dolnym Śląsku (w gabrach i bazaltach) oraz w okolicach Suwałk.

Zastosowanie

  • ma znaczenie naukowe,
  • ma znaczenie kolekcjonerskie,
  • bywa stosowany w jubilerstwie (najczęściej w formie kaboszonów).

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Bytownite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-09-27] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne