Bzie (niem. Goldmannsdorf) – sołectwo miasta Jastrzębie-Zdrój. Stanowi wschodni obszar miasta, graniczący z gminą Pawłowice. W 2015 r. sołectwo miało 3937 mieszkańców i zajmowało obszar o powierzchni 1728,73 ha, co stanowi 19% powierzchni miasta. Bzie położone jest nad potokiem Bzianką.
Miejscowość Bzie wzmiankowana jako Byze w dokumencie z 25 października 1293 roku.
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol.Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w szeregu wsi położonych w okolicy Żor i Wodzisławia (ville circa Zary et Wladislaviam) w zlatynizownej formie Goltimani: Item in Goltimanni villa debent esse LXIII mansi. Co oznacza, że "również wieś Bzie winna płacić dziesięcinę z 63 łanów". Z kolei zgermanizowane wersje spotyka się w dwóch innych dokumentach. Pierwszym jest dokument z 25 października 1293 roku wydany przez księcia raciborskiegoPrzemysława w którym Bzie występuje pod nazwą Goldmannsdorf: "[...] Rattibor den 8 Nov. 1293 dem Besitzer des in der Standesherrschaft Pless gelegenen Guthes Pawlowitz, Wojani, […] wie er denn auch gedachtem Wojani úber die bereits gehabte 50 Fránkische Morgen Landes noch 30 Fránkische Morgen zwischen Goldmannsdorf und Golassowitz[...]” (Właściciel Pawłowic, Wojan, w Raciborzu 25 października 1293 r. do posiadanych już 50 frankońskich morgów, otrzymał dodatkowo 30 morgów położonych pomiędzy Bziem i Golasowicami). Drugim dokumentem jest ten z 22 listopada 1409 r. w którym Bzie występuje pod nazwą Goldmirsdorf: "[...] Um 22 November 1409 treffen wir den Herzog in Rybnik, wo er bekannt macht, das Frau Weronika Woinia Und ihre Schwester Margareth von Goldmirsdorf (so hieβ damals Goldmannsdorf) ihr väterliches Erbe daselbst á 30 Mark prager Groschen poln. Zahl den Gebrüdern Goslav Und Mikunden von Jajkowic verkanft haben und gestattet er ihnen, das Dorf in Lehnrecht zu besitzen […]” (siostry Weronika i Małgorzata Woiani sprzedały za 30 marek praskich groszy liczonych po polsku ojcowiznę - Bzie, braciom z Jejkowic, Gosławowi i Mikundejowi).
W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod lokalnymi nazwami w etnolekcie śląskim - Bzi postrzedni, Bzi dulni oraz Bzi wierchni, a także nazwami niemieckimi Mittel, Nieder oraz Ober Goldmannsdorf.
W okresie międzywojennym Bzie Dolne było jedną z 4 gmin w górnośląskiej (dawnej pruskiej) części województwa śląskiego, gdzie protestanci stanowili większość mieszkańców (60,6% w 1933). Podlegali oni parafii w Golasowicach. W latach 1945–1954 Bzie Górne, Dolne i Zameckie należały do gminy Golasowice w powiecie pszczyńskim. W 1954 roku Bzie Górne, Dolne i Zameckie weszły w skład gromady Bzie Zameckie, włączonej do powiatu wodzisławskiego w 1957 roku. W latach 1973–1975 stanowiły część gminy Ruptawa, a w 1975 roku Bzie zostało włączone w granice miasta Jastrzębia-Zdroju.
Zabudowa
Na terenie Bzia znajduje się zabytkowy zespół dworski, składający się z późnorenesansowego dworu obronnego z 1636 roku oraz pozostałości po parku dworskim z pomnikowym dębem szypułkowym. Ponadto zachowały się średniowieczne rzeźby z nieistniejącego drewnianego kościoła – eksponowane obecnie w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach.
Przy głównej drodze z Jastrzębia do Pawłowic pomnik upamiętniający wkroczenie na te tereny wojsk polskich po podziale Górnego Śląska 4 lipca 1922. Na cmentarzu znajduje się grób 22 więźniów oświęcimskich – ofiar marszu śmierci z Oświęcimia do Wodzisławia Śląskiego.
Boisko piłkarskie
Zabytkowy dwór obronny
Turystyka
Przez Bzie przebiegają następujące trasy rowerowe oraz piesze:
EuroVelo 4 (EV 4) - międzynarodowa trasa rowerowa która dociera do miasta od strony Gołkowic i przechodzi przez następujące części miasta: sołectwo Moszczenica, osiedle Zdrój, centrum, las Kyndra i sołectwo Bzie. Trasa opuszcza miasto granicząc z powiatem pszczyńskim i biegnie dalej do Golasowic w gminie Pawłowice.
niebieska trasa rowerowa nr 279 - Jastrzębie-Zdrój - Strumień
↑Uchwała Nr XLII/1036/2002 Rady Miasta Jastrzębie Zdrój z dnia 25 maja 2002 r. ws. utworzenia jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2002 r. Nr 37 poz. 1326)
↑Uchwała Nr LV/697/2010 Rady Miasta Jastrzębie Zdrój z dnia 29 kwietnia 2010 r. zmieniająca (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2010 r. Nr 114 poz. 1829)
12345Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 8 (ISSN 2080-3737).
↑HenrykCzembor:Ewangelicki Kościół Unijny na polskim Górnym Śląsku.Katowice:Dom Wydawniczy i Księgarski "Didache",1993,s.45. ISBN83-85572-05-X. OCLC80237547.
