Calotes

	Calotes
	Cuvier, 1817
	; Calotes grandisquamis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Rząd	łuskonośne
Infrarząd	Iguania
Rodzina	agamowate
Podrodzina	Draconinae
Rodzaj	Calotes
	Typ nomenklatoryczny
	Lacerta calotes Linnaeus, 1758
Synonimy
	Brachysaura Blyth, 1856; Oriocalotes Günther, 1864; Oreocalotes Jerdon, 1870;
	Brachysaura Blyth, 1856; Oriocalotes Günther, 1864; Oreocalotes Jerdon, 1870;
Gatunki
	34 gatunki – zobacz opis w tekście
	34 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Calotes – rodzaj jaszczurek z podrodziny Draconinae w obrębie rodziny agamowatych (Agamidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowej i południowo-wschodniej Azji (Iran, Chińska Republika Ludowa, Afganistan, Pakistan, Indie, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesz, Mjanma, Laos, Wietnam, Kambodża, Tajlandia, Malezja i Indonezja).

Systematyka

Etymologia

Calotes: gr. καλοτης kalotēs = καλλος kallos „piękno”.
Brachysaura: βραχυς brakhus „krótki”; σαυρος sauros „jaszczurka”. Gatunek typowy: Brachysaura ornata Blyth 1856 (= Agama minor Hardwicke & Gray, 1827).
Oriocalotes (Oreocalotes): gr. ορος oros, ορεος oreos „góra”; rodzaj Calotes Cuvier, 1817. Gatunek typowy: Agama minor Hardwicke & Gray, 1827.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Calotes bachae Hartmann, Geissler, Poyarkov, Ihlow, Galoyan, Rödder & Böhme, 2013
Calotes bhutanensis Biswas, 1975
Calotes calotes (Linnaeus, 1758) – zmiennogama pospolita
Calotes ceylonensis Müller, 1887
Calotes chincollium Vindum, 2003
Calotes desilvai Bahir & Maduwage, 2005
Calotes emma Gray, 1845
Calotes farooqi Auffenberg & Rehmann, 1995
Calotes geissleri Wagner, Ihlow, Hartmann, Flecks, Schmitz & Böhme, 2021
Calotes goetzi Wagner, Ihlow, Hartmann, Flecks, Schmitz & Böhme, 2021
Calotes grandisquamis Günther, 1875
Calotes htunwini Zug & Vindum, 2006
Calotes iadina Wang, Deepak & Grismer, 2024
Calotes irawadi Zug, Brown, Schulte & Vindum, 2006
Calotes jerdoni Günther, 1870
Calotes liocephalus Günther, 1872
Calotes liolepis Boulenger, 1885
Calotes manamendrai Amarasinghe & Karunarathna, 2014
Calotes maria Gray, 1845
Calotes medogensis Zhao & Li, 1984
Calotes minor (Hardwicke & Gray, 1827)
Calotes mystaceus Duméril & Bibron, 1837 – zmiennogama niebieskogłowa
Calotes nemoricola Jerdon, 1853
Calotes nigrilabris Peters, 1860
Calotes nigriplicatus Hallermann, 2000
Calotes paulus Smith, 1935
Calotes pethiyagodai Amarasinghe, Karunarathna & Hallermann, 2014
Calotes sinyik Patel, Thackeray, Sheth, Khandekar & Agarwal, 2024
Calotes versicolor (Daudin, 1802)
Calotes vindumbarbatus Wagner, Ihlow, Hartmann, Flecks, Schmitz & Böhme, 2021
Calotes wangi Huang, Li, Wang, Li, Hou & Cai, 2023
Calotes yunnanensis Annandale, 1905
Calotes zhaoermii Wang, Shu, Li, Guo & Che, 2025
Calotes zolaiking Giri, Chaitanya, Mahony, Lalronunga, Lalrinchhana, Das, Sarkar, Karanth & Deepak, 2019

Uwagi

↑ Nieuzasadniona poprawka Oriocalotes Günther, 1864.

Przypisy

↑ Calotes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation, pour servir de base a l’histoire naturelle des animaux et d’introduction a l’anatomie comparée. T. 2: Les reptiles, les poissons, les mollusques et les annelides. Paris: Chez Déterville, 1817, s. 35. (fr.).
↑ E. Blyth. Curator’s Report for the August Meeting, 1856. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 25, s. 448, 1856. (ang.).
↑ A.C.L.G. Günther: The reptiles of British India. London: Pub. for the Ray society by R. Hardwicke, 1864, s. 341. (ang.).
↑ T.C. Jerdon. Notes on Indian Herpetology. „Proceedings of the Asiatic Society of Bengal”. 1870, s. 77, 1870. (ang.).
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Calotes. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-25]. (ang.).
↑ R. Midtgaard: Calotes. RepFocus. [dostęp 2023-03-14]. (ang.).
↑ L. Agassiz: Nomenclator zoologicus: continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 7. (łac.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 116.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 34.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 203.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 155.
1 2 Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 377. ISBN 83-01-14344-4.

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

[5] Nieuzasadniona poprawka Oriocalotes Günther, 1864.

[itis-1] Calotes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Cuvier-2] G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation, pour servir de base a l’histoire naturelle des animaux et d’introduction a l’anatomie comparée. T. 2: Les reptiles, les poissons, les mollusques et les annelides. Paris: Chez Déterville, 1817, s. 35. (fr.).

[bly-3] E. Blyth. Curator’s Report for the August Meeting, 1856. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 25, s. 448, 1856. (ang.).

[gun-4] A.C.L.G. Günther: The reptiles of British India. London: Pub. for the Ray society by R. Hardwicke, 1864, s. 341. (ang.).

[jer-6] T.C. Jerdon. Notes on Indian Herpetology. „Proceedings of the Asiatic Society of Bengal”. 1870, s. 77, 1870. (ang.).

[Uetz&Hallermann-7] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Calotes. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-25]. (ang.).

[repfocus-8] R. Midtgaard: Calotes. RepFocus. [dostęp 2023-03-14]. (ang.).

[Agassiz-9] L. Agassiz: Nomenclator zoologicus: continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 7. (łac.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=146_116]-10] Jaeger 1944 ↓, s. 116.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=64_34]-11] Jaeger 1944 ↓, s. 34.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=233_203]-12] Jaeger 1944 ↓, s. 203.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=185_155]-13] Jaeger 1944 ↓, s. 155.

[pwn-14] 1 2 Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 377. ISBN 83-01-14344-4.