Casa dei Bambini

Casa dei Bambini (pol. Dom Dziecięcy) – określenie przedszkola w którym stosuje się metodę Montessori, opracowaną przez włoską lekarkę psychiatrii i pedagożkę Marię Montessori.

Historia

Tabliczi oznaczające placówkę Montessori

Pierwsze Casa dei Bambini powstało w roku 1907 w Rzymskiej dzielnicy San Lorenzo na prośbę Edoardo Talamo, dyrektora generalnego Rzymskiego Towarzystwa Nieruchomości (it. Istituto Romano dei Beni Stabili). Pomysł motywowany był chęcią ochrony mienia przed dewastacją, ponieważ dzieci z dzielnicy były pozostawiane bez opieki i nadzoru w czasie, gdy ich rodzice pracowali. Innym ważnym powodem była potrzeba prowadzenia nadzoru sanitarno-medycznego. To właśnie z tego względu Edoardo Talamo zwrócił się do Marii Montessori jako lekarki.

Montessori swoją metodę zaczęła opracowywać, obserwując dzieci w klinice psychiatrii, jednak udoskonaliła ją właśnie w Casa dei Bambini gdzie po raz pierwszy mogła też ją zastosować na zdrowych dzieciach. Z czasem, gdy metoda Montessori zyskała na popularności, określenie Casa dei Bambini (oraz jego tłumaczenia) zaczęło określać wszystkie placówki stosujące tę praktykę.

Nazwa Casa dei Bambini została zaproponowana przez Olgę Ossani, która w 1899 roku, wspólnie z Marią Montessori, reprezentowała Włochy jako delegatka na Międzynarodowym Kongresie Kobiet w Londynie.

Zasady i funkcjonowanie placówek Montessori

Przygotowane otoczenie (it. L'ambiente preparato) – przedszkole powinno być estetyczne i wyposażone w małe, przystosowane dla dzieci meble. Zaleca się podzielenie sali na konkretne przestrzenie: ćwiczenia praktycznego życia, matematyki, języka, sensoryki i edukacji kosmicznej.

Nieprzerwany cykl – zamiast tradycyjnej lekcji stosuje się około trzygodzinny blok swobodnej pracy, podczas którego dziecko samodzielnie wybiera zadania i decyduje o tempie pracy.

Grupy zintegrowane wiekowo – rezygnacja z podziału rocznikowego. W Casa dei Bambini dzieci w różnym wieku spędzają czas razem.

Nauczyciel jako obserwator – główną zasadą obowiazujacą nauczyciela (zwanego w metodzie Montessori przewodnikiem) jest jak najmniejsza ingerencja w działanie dzieci. Ma przede wszystkim obserwować, dbać o bezpieczeństwo i ewentualnie pośrednio kierować zachowaniem dzieci.

Przypisy

  1. 1 2 Maria Montessori: The First Casa dei Bambini. Montessori 150. [dostęp 2026-11-07]. (ang.).
  2. ↑ Renato Foschi, Maria Montessori, w: Dizionario Biografico degli Italiani, t. 76, Istituto dell'Enciclopedia Italiana (Treccani), Rzym 2012.
  3. ↑ Maria Montessori. W: Stanisław Kot: Historia wychowania. T. II. Warszawa: Wydawnictwo "Żak", 1934/1996, s. 335-336. Cytat: gdy towarzystwo budujące w Rzymie ogromne domy dla ubogiej ludności zaproponowało jej organizację wychowania dziatwy w poszczególnych domach (1907). Stworzyła wówczas izbę dziecinną, nazwaną domem (casa dei bambini) stąd, że do niej przeniosło się całkowite i całodzienne wychowanie dzieci rodzin robotniczych lokatorów. Doświadczenia zdobyte w tej praktyce pozwoliły jej ustalić i sprecyzować.. (pol.).
  4. ↑ Stanisław Kot: Historia wychowania. T. II. Warszawa: Wydawnictwo "Żak", 1934/1996, s. 335-336. Cytat: Montessori zaczęła swą pracę pedagogiczną od wychowywania dzieci upośledzonych, umysłowo niedorozwiniętych. [...] To nasunęło jej myśl zastosowania wypróbowanych tam środków i zabiegów do dzieci normalnych. [...] Stworzyła wówczas izbę dziecinną, nazwaną domem (casa dei bambini) [...] Doświadczenia zdobyte w tej praktyce pozwoliły jej ustalić i sprecyzować swą metodę, którą potem zastosowała w eksperymentalnych przedszkolach... (pol.).
  5. ↑ Association Montessori Internationale (AMI), Glossary of Montessori Terms, hasło: Children’s House (Casa dei Bambini), https://montessori-ami.org/resource-library/facts/glossary-montessori-terms [dostęp: 2026-11-07].
  6. ↑ Maria Pia Casalena, Ossani, Olga Bianca, w: Dizionario Biografico degli Italiani, t. 79, Istituto dell'Enciclopedia Italiana (Treccani), Rzym 2013.
  7. 1 2 3 Małgorzata Miksza, Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka, Kraków: Oficyna Wydawnicza "Impuls", 2014.
  8. ↑ Maria Montessori, Odkrycie dziecka, przeł. Aleksandra Pluta, Łódź: Wydawnictwo Palatum, 2012, rozdz. Tajemnica dzieciństwa