 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kanton | |
| Miejscowość |
okolice Montreux |
| Typ budynku | |
Położenie na mapie Vaud  | |
Położenie na mapie Szwajcarii  | |
 46°24′51″N 6°55′39″E/46,414167 6,927500 | |
| Strona internetowa | |
Zamek Chillon – średniowieczny zamek obronny w kantonie Vaud w Szwajcarii, wzniesiony na skalnej ostrodze wrzynającej się w wody Jeziora Genewskiego, na jego wschodnim krańcu, między Montreux a Villeneuve.
Skalisty cypel, na którym wzniesiono zamek, stanowił zawsze strategiczny punkt o wysokich, naturalnych walorach obronnych. Umożliwiał on kontrolę wąskiego przesmyku między Alpami a Jeziorem Genewskim, będącego ważnym punktem na szlaku łączącym północ z południem Europy.
Pierwsze ślady osadnictwa na skale datuje się na epokę brązu. Dzisiejszy kształt zamku jest rezultatem wielu wieków ciągłych rozbudów i przebudów. Data powstania pierwotnych obwarowań nie jest znana. Jednak zgodnie z archiwalną dokumentacją, na podstawie której odtwarzano zamek w XIX w. i badaniami archeologa Alberta Naefa (1862–1936), poważne prace wokół obecnych dziedzińców przeprowadzone zostały w XI i XIII w. Wtedy to obwarowania zostały znacznie powiększone i rozbudowane.
Początkowo zamek był własnością biskupów Sionu. W 1150 r. został oddany w lenno książętom sabaudzkim. Obecny kształt nadał budowli architekt Pierre Mainler za panowania księcia Piotra II Sabaudzkiego. Po rozbudowie zyskała ona na znaczeniu i służyła do kontroli szlaków handlowych do Włoch przez przełęcz św. Bernarda. Fosa była ukształtowana naturalnie; została poszerzona w XIII w., zasypana w XIX w., a odkopana w 1903 r. Obecny drewniany most został zbudowany w XVIII w. i zastąpił wcześniejszy zwodzony.
Wokół pierwszego dziedzińca wznoszą się zabudowania koszarowe oraz wejście, wokół drugiego – siedziba kasztelana, magazyny i więzienia. Trzeci dziedziniec otoczony jest przez apartamenty książęce i dworskie wraz z kaplicą.
W 1536 r. zamek został zdobyty przez berneńczyków, którzy przebudowali go pod kątem dostosowania do rozwoju broni palnej, w tym artylerii. Służył im przez wiele lat jako skład, arsenał oraz siedziba baliwatu Vevey (Szwajcarzy, będąc wolnymi ludźmi, kupowali prawa feudalne jako społeczność i egzekwowali je z pełną starannością). To oni przykryli wieże obronne oraz ganki straży. Podczas tzw. rewolucji w regionie Vaud w styczniu 1798 r. oddział milicji z Vevey bez walki zajął zamek, który stał się wkrótce własnością efemerycznego kantonu Lemańskiego, a następnie w 1803 r. kantonu Vaud.
Obecne podziemia zamku służyły w XIII w. jako magazyn. W XIV zostały zamienione na więzienie. We wrześniu 1348 roku więziono i torturowano tam Żydów z miasta Villeneuve, oskarżonych o zatruwanie studni i rozpowszechnianie w ten sposób plagi czarnej śmierci. Później m. in. więziono w nich szwajcarskiego duchownego i patriotę, przeora klasztoru świętego Wiktora z Genewy, François Bonivarda, który próbował wprowadzić w Genewie Reformację. Przez 4 lata był on przykuty do piątego filaru od wejścia do obecnych podziemi, nim w 1536 r. uwolnili go berneńczycy.
Angielski poeta romantyczny George Gordon Byron zwiedzał zamek w lipcu 1816 r. (na trzecim filarze widać wyryty przez niego podpis). Powstały później poemat Więzień Czyllonu (The Prisoner of Chillon) rozsławił zamek do tego stopnia, że stał on się wkrótce najpopularniejszym obiektem odwiedzanym w Szwajcarii.
W Polsce widok zamku stanowi główny motyw witrażu w secesyjnej wilii Leopolda Kindermanna w Łodzi, przy ul. Wólczańskiej 31/33.