Chaetura

	Chaetura
	Stephens, 1826
	; Kominiarczyk amerykański (C. pelagica)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	krótkonogie
Rodzina	jerzykowate
Podrodzina	jerzyki
Plemię	Chaeturini
Rodzaj	Chaetura
	Typ nomenklatoryczny
	Chaetura pelasgia Stevens, 1826 (= Hirundo pelagica Linnaeus, 1758)
Synonimy
	Acanthylis Boie, 1826; Acanthura Guilding, 1827; Uranteris Gloger, 1841; Chaturae E.C.S. Baker, 1922;
	Acanthylis Boie, 1826; Acanthura Guilding, 1827; Uranteris Gloger, 1841; Chaturae E.C.S. Baker, 1922;
Gatunki
	11 gatunków – zobacz opis w tekście
	11 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chaetura – rodzaj ptaków z podrodziny jerzyków (Apodinae) w rodzinie jerzykowatych (Apodidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce.

Morfologia

Długość ciała 10,5–14 cm; masa ciała 13,8–28 g.

Systematyka

Etymologia

Chaetura (Chaturae): gr. χαιτη khaitē „długi, zwiewny włos”; ουρα oura „ogon”.
Acanthylis: gr. ακανθυλλις akanthullis „mały cierń”, od zdrobnienia ακανθα akantha „kolec, cierń”, od ακη akē „punkt”. Gatunek typowy: Cypselus spinicaudus Temminck, 1839.
Acanthura: gr. ακανθα akantha „kolec, cierń”, od ακη akē „punkt”; ουρα oura „ogon”. Gatunek typowy: Hirundo martinica Hermann, 1783.
Uranteris: gr. ουρανος ouranos „niebo”; τερεω tereō „przebijać” (por. τερπω terpō „cieszyć się”). Gatunek typowy: Hirundo pelagica Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Chaetura pelagica (Linnaeus, 1758) – kominiarczyk amerykański
Chaetura vauxi (J.K. Townsend, 1839) – kominiarczyk szarobrzuchy
Chaetura chapmani Hellmayr, 1907 – kominiarczyk jednobarwny
Chaetura andrei von Berlepsch & E. Hartert, 1902 – kominiarczyk ciemnobrzuchy
Chaetura meridionalis Hellmayr, 1907 – kominiarczyk popielatosterny
Chaetura brachyura (Jardine, 1846) – kominiarczyk krótkosterny
Chaetura cinereiventris P.L. Sclater, 1862 – kominiarczyk szarawy
Chaetura fumosa Salvin, 1870 – kominiarczyk kostarykański
Chaetura spinicaudus (Temminck, 1839) – kominiarczyk przepasany
Chaetura egregia Todd, 1916 – kominiarczyk blady
Chaetura martinica (Hermann, 1783) – kominiarczyk antylski

Przypisy

↑ Chaetura, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.F. Stephens: Genus XLI. – Chaetura mihi.. W: G. Shaw: General zoology, or Systematic natural history. T. 13: Aves. Cz. 2. London: Printed for G. Kearsley, 1826, s. 76. (ang.).
↑ F. Boie. Generalübersicht der ornithologischen Ordnungen, Familien und Gattungen. „Isis von Oken”. 1826, s. kol. 971, 1826. (niem.).
↑ L. Guilding. Observations on the Zoology of the Caribaean Islands. „The Zoological Journal”. 3, s. 407, 1807. (ang.).
↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 353. (niem.).
↑ E.Ch.S. Baker. Hand-list of the "Birds of India.". „The Journal of the Bombay Natural History Society”. 28 (2), s. 321, 1822. (ang.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Swifts (Apodidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.apodid1.01. [dostęp 2020-08-10]. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Chaetura [dostęp 2022-01-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Acanthylis [dostęp 2022-01-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Acanthura [dostęp 2022-01-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Uranteris [dostęp 2022-01-25] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Chaeturini Bonaparte, 1857 (wersja: 2024-10-02). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-15].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[itis-1] Chaetura, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Stephens-2] J.F. Stephens: Genus XLI. – Chaetura mihi.. W: G. Shaw: General zoology, or Systematic natural history. T. 13: Aves. Cz. 2. London: Printed for G. Kearsley, 1826, s. 76. (ang.).

[Boie-3] F. Boie. Generalübersicht der ornithologischen Ordnungen, Familien und Gattungen. „Isis von Oken”. 1826, s. kol. 971, 1826. (niem.).

[Guilding-4] L. Guilding. Observations on the Zoology of the Caribaean Islands. „The Zoological Journal”. 3, s. 407, 1807. (ang.).

[Gloger-5] C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 353. (niem.).

[Baker-6] E.Ch.S. Baker. Hand-list of the "Birds of India.". „The Journal of the Bombay Natural History Society”. 28 (2), s. 321, 1822. (ang.).

[Winkler&inni-7] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Swifts (Apodidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.apodid1.01. [dostęp 2020-08-10]. (ang.).

[8] The Key to Scientific Names ↓, Chaetura [dostęp 2022-01-25] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Acanthylis [dostęp 2022-01-25] .

[10] The Key to Scientific Names ↓, Acanthura [dostęp 2022-01-25] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Uranteris [dostęp 2022-01-25] .

[Mielczarek&Kuziemko-12] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Chaeturini Bonaparte, 1857 (wersja: 2024-10-02). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-15].