Chamaemelum

*Chamaemelum*
	; Chamaemelum nobile
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	Chamaemelum
	Nazwa systematyczna
	Chamaemelum Mill.; Gard. Dict. Abr. ed. 4: s.p. (1754)
	Typ nomenklatoryczny
	C. nobile (Linnaeus) Allioni
Synonimy
	Chamomilla Godr.; Marcelia Cass.; Perideraea Webb;
	Chamomilla Godr.; Marcelia Cass.; Perideraea Webb;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chamaemelum – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje dwa gatunki, w ujęciu wyłączającym 5 gatunków do rodzaju Cladanthus Cass. Rośliny te występują w północno-zachodniej Afryce (od Wysp Kanaryjskich po Tunezję) oraz w zachodniej Europie (od Wielkiej Brytanii po Włochy i Albanię). W Polsce rumian rzymski Ch. nobile rośnie tylko w uprawie (podawany jest z tego rodzaju także rumian dwubarwny Ch. mixtum, klasyfikowany według Plants of the World online do rodzaju Cladanthus jako C. mixtus).

Rumian rzymski jest źródłem oleju z rumianu (rumianku) rzymskiego destylowanego z koszyczków i wykorzystywanego do aromatyzowania likierów, herbaty, szamponów (zwłaszcza stosowanych do mycia jasnych włosów) i innych kosmetyków. Gatunek stosowany był i jest wciąż jeszcze w mieszankach trawnikowych, ceniony ze względu na dużą odporność na wydeptywanie i susze. Roślina wykorzystywana jest także leczniczo.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne (jednoroczne i byliny), nagie lub owłosione.
Liście: Skrętoległe, 2–3-krotnie pierzastosieczne.
Kwiaty: Zebrane w koszyczki wyrastające pojedynczo na szczytach pędów lub w luźnych baldachogronach. Okrywa półkulista, z listkami w trzech rzędach, z błoniastym, wąskim brązowym brzegiem. Dno koszyczka stożkowato lub półkuliście wypukłe, pokryte plewinkami. Brzeżne kwiaty języczkowate żeńskie lub płonne, białe. Wewnętrzne kwiaty rurkowate żółte, obupłciowe.
Owoce: Jajowate niełupki o okrągłym przekroju, z trzema żeberkami.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z podplemienia Anthemidinae, plemienia Anthemideae, podrodziny Asteroideae i rodziny astrowatych Asteraceae.

Wykaz gatunków

Chamaemelum fuscatum (Brot.) Vasc.
Chamaemelum nobile (L.) All. – rumian rzymski, r. szlachetny

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-05-27] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-05-27] (ang.).
1 2 3 4 5 Chamaemelum Mill.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-05-27].
↑ Chamaemelum Mill.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-05-27].
1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 187, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 33, ISBN 978-83-62975-45-7 .
1 2 3 4 J.W.J.W. Kadereit J.W.J.W., CharlesCh. Jeffrey CharlesCh. (red.), Flowering plants. Eudicots: Asterales, Berlin: Springer, 2007, s. 370, ISBN 978-3-540-31051-8, OCLC 184984805 .
↑ Genus Chamaemelum Mill.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-05-27].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-05-27] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-05-27] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Chamaemelum Mill.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-05-27].

[ing-4] Chamaemelum Mill.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-05-27].

[mabb-5] 1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 187, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[checklist-6] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 33, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[kubitzki-7] 1 2 3 4 J.W.J.W. Kadereit J.W.J.W., CharlesCh. Jeffrey CharlesCh. (red.), Flowering plants. Eudicots: Asterales, Berlin: Springer, 2007, s. 370, ISBN 978-3-540-31051-8, OCLC 184984805 .

[grin-8] Genus Chamaemelum Mill.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-05-27].