Chinornik

Chinornik
	Lasiopodomys
	Lataste, 1887
	; Chinornik stepowy (L. brandtii) w ajmaku gobijsko-ałtajskim w Mongolii
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	chomikowate
Podrodzina	karczowniki
Plemię	Arvicolini
Rodzaj	chinornik
	Typ nomenklatoryczny
	Arvicola brandtii Radde, 1861
Synonimy
	Lemmimicrotus Tokuda, 1941;
	Lemmimicrotus Tokuda, 1941;
Podrodzaje i gatunki
	2 podrodzaje i 4 gatunki (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	2 podrodzaje i 4 gatunki (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chinornik (Lasiopodomys) – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 86–154 mm, długość ogona 14–33 mm, długość ucha 5–13,2 mm, długość tylnej stopy 14–21 mm; masa ciała 19–80 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1887 roku francuski zoolog Fernand Lataste w artykule poświęconym obserwacjom niektórych gatunków z rodzaju Microtus i Arvicola, opublikowanym w czasopiśmie Annali del Museo civico di storia naturale di Genova. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) chinornik stepowy (L. brandtii).

Etymologia

Lasiopodomys: gr. λασιος lasios ‘włochaty, kudłaty’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’; μυς mus, μυoς muos ‘mysz’.
Lemmimicrotus: zbitka wyrazowa nazwa rodzajów: Lemmus Link, 1795 (leming) oraz Microtus Schrank, 1798 (nornik). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Arvicola mandarinus Milne-Edwards, 1871.

Podział systematyczny

Niektórzy autorzy włączają Lasiopodomys do rodzaju nornik (Microtus) w randze podrodzaju. Gryzonie te wyróżnia kilka cech, m.in. bardzo krótkie małżowiny uszne, wydłużone przednie pazury, gęsto pokryte futrem podeszwy stóp i budowa zębów trzonowych. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki zgrupowane w dwóch podrodzajach:

Podrodzaj	Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Lasiopodomys Lataste, 1887		Lasiopodomys brandtii	(von Radde, 1861)	chinornik stepowy	2 podgatunki	Mongolia, Rosja (południowy Kraj Zabajkalski) i północno-wschodnia Chińska Republika Ludowa (Mongolia Wewnętrzna, północne Hebei i Jilin)	DC: 10–14,8 cm DO: 1,8–3 cm MC: 26–55 g	LC
Lemmimicrotus Tokuda, 1941		Lasiopodomys mandarinus	(A. Milne-Edwards, 1871)	chinornik mandaryński	5 podgatunków	Rosja (południowa Buriacja), północno-środkowa Mongolia, północno-wschodnia i wschodnio-środkowa Chińska Republika Ludowa oraz Półwysep Koreański	DC: 9–11,4 cm DO: 2–2,7 cm MC: 18–50 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.

Opisano również gatunki wymarłe z plejstocenu Azji:

Lasiopodomys praebrandti Еrbаjevа, 1976
Lasiopodomys probrandti Zheng Shaohua & Cai Baoquan, 1991

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 F. Lataste. Observations sur quelques especes du genre gampagnol (Microtus Schranck, Arvicola Lacépède). „Annali del Museo civico di storia naturale di Genova”. Serie 2^a. 24, s. 268, 1881. (fr.).
1 2 M. Tokuda. A revised monograph of the Japanese and Manchou-Korean Muridae. „Biogeographica (Transactions of the Biogeographical Society of Japan )”. 4 (1), s. 68, 1941. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 236. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 354–356. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 321–322. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
1 2 D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Lasiopodomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-24].
1 2 B. Kryštufek & G. Shenbrot: Voles and Lemmings (Arvicolinae) of the Palaearctic Region. Maribor: University of Maribor Press, 2022, s. 274–281. ISBN 978-961-286-613-6. (ang.).
1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 228. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 365, 1904. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
↑ Taxonomy: Lasiopodomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).
↑ M.A. Ербаева. Происхождение, эволюция и внутривидовая изменчивость полевки Брандта антропогена Западного Забайкалья. „Труды Зоологического института АН СССР”. 66, s. 107, 1976. (ros.).
↑ S. Zheng & B. Cai. Fossil Micromammals from the Donggou Section of Dongyaozitou, Yuxian County, Hebei Province. „Contributions to INQUA”. 13, s. 100–131, 1991.

[11] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Lataste-1] 1 2 F. Lataste. Observations sur quelques especes du genre gampagnol (Microtus Schranck, Arvicola Lacépède). „Annali del Museo civico di storia naturale di Genova”. Serie 2^a. 24, s. 268, 1881. (fr.).

[Tokuda-2] 1 2 M. Tokuda. A revised monograph of the Japanese and Manchou-Korean Muridae. „Biogeographica (Transactions of the Biogeographical Society of Japan )”. 4 (1), s. 68, 1941. (ang.).

[Cichocki&inni-3] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 236. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-4] 1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 354–356. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Pardiñas&inni-5] 1 2 3 4 5 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 321–322. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-6] 1 2 D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Lasiopodomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-24].

[kry&sch-7] 1 2 B. Kryštufek & G. Shenbrot: Voles and Lemmings (Arvicolinae) of the Palaearctic Region. Maribor: University of Maribor Press, 2022, s. 274–281. ISBN 978-961-286-613-6. (ang.).

[amw-8] 1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 228. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[pal-9] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 365, 1904. (ang.).

[asm-10] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).

[12] Taxonomy: Lasiopodomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).

[erb-13] M.A. Ербаева. Происхождение, эволюция и внутривидовая изменчивость полевки Брандта антропогена Западного Забайкалья. „Труды Зоологического института АН СССР”. 66, s. 107, 1976. (ros.).

[zhe&cai-14] S. Zheng & B. Cai. Fossil Micromammals from the Donggou Section of Dongyaozitou, Yuxian County, Hebei Province. „Contributions to INQUA”. 13, s. 100–131, 1991.