baran
Chnum – w mitologii egipskiej jeden z bogów Górnego Egiptu, patron garncarzy i zachodzącego słońca, uważany za stwórcę ludzi.
Czczony już w czasach Starego Państwa jako lokalne bóstwo wyspy Elefantyny, następnie jego kult rozpowszechnił się na cały Górny Egipt i Nubię. Jego żoną była bogini Satis, a córką Anuket (tzw. triada elefantyńska)[potrzebny przypis]. W Esnie czczono go wraz z dwiema boginiami uznawanymi za jego żony – Menhit i Nebtuu – oraz dziećmi: Neit i Heką. Z kolei w ośrodku kultu w Antinoe czczony był razem z Heket, którą uważano tam za jego małżonkę. Od V dynastii (zgodnie z teologią heliopolitańską) łączony był ze Słońcem (Ra), występując pod imieniem Chnum-Re.
Jako stwórca ludzi miał na kole garncarskim ulepić człowieka wraz z jego ka oraz inne stworzenia. Uważany był także za dawcę wody i opiekuna wylewów Nilu.
W sztuce staroegipskiej wyobrażano go przy kole garncarskim – sceny takie pojawiły się w okresie XVIII dynastii. Przedstawiano go również jako długorogiego barana lub mężczyznę z głową barana.
Świątynię Chnuma wzniesiono na wyspie Elefantynie w czasach Nowego Państwa, a kolejną w tej samej epoce w Esnie. Świątynię Chnuma zbudowała także królowa Hatszepsut w Kumma w Nubii. Ponadto na Elefantynie odkryto cmentarzysko świętych zwierząt Chnuma – baranów.