Coprinellus

Czernidłaczek
	; Czernidłaczek gromadny (Coprinellus disseminatus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	kruchaweczkowate
Rodzaj	czernidłaczek
	Nazwa systematyczna
	Coprinellus P. Karst.; Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: xxviii, 542 (1879)
	Typ nomenklatoryczny
	Coprinellus deliquescens (Bull.) P. Karst. 1879
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Coprinellus P. Karst. (czernidłaczek) – rodzaj grzybów z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).

Systematyka

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Rodzaj Coprinellus utworzył Petter Adolf Karsten w 1879 r. Badania z zakresu filogenetyki molekularnej wykazały, że rodzaj Coprinus (czernidłak) nie był taksonem monofiletycznym i został rozbity na wiele rodzajów; Coprinus (sensu stricto), Coprinopsis, Coprinellus, Parasola, Tulosesus, Narcissea i inne. Tak więc do rodzaju Coprinellus należy część gatunków dawniej włączanych do rodzaju Coprinus. Od pozostałych gatunków odróżniają się obecnością hialinowych pileocystyd i kaulocystyd. Polską nazwę zarekomendowała w 2025 roku Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Gatunki występujące w Polsce:

Coprinellus bulleri (Cacialli, Caroti & Doveri) Gminder 2010
Coprinellus curtus (Kalchbr.) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson 2001 – czernidłaczek czerwonobrązowy
Coprinellus dilectus (Fr.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo 2001
Coprinellus disseminatus (Pers.) J.E. Lange 1938 – czernidłaczek gromadny
Coprinellus domesticus (Bolton) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson 2001 – czernidłaczek podwórzowy
Coprinellus ellisii (P.D. Orton) Redhead, Vilgalys & Moncalvo 2001
Coprinellus flocculosus (DC.) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson 2001 – czernidłaczek kłaczkowaty
Coprinellus heptemerus (M. Lange & A.H. Sm.) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson 2001
Coprinellus micaceus (Bull.) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson 2001 – czernidłaczek błyszczący
Coprinellus pusillulus (Svrček) Házi, L. Nagy, Papp & Vágvölgyi 2011
Coprinellus pyrrhanthes (Romagn.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo 2001
Coprinellus radians (Desm.) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson 2001 – czernidłaczek brodawkowany
Coprinellus rufopruinatus (Romagn.) N. Schwab 2019
Coprinellus saccharinus (Romagn.) P. Roux, Guy García & Dumas 2006 – czernidłaczek pniakowy
Coprinellus silvaticus (Peck) Gminder – czernidłaczek szorstkozarodnikowy
Coprinellus truncorum (Scop.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo 2001 – czernidłaczek pniowy
Coprinellus xanthothrix (Romagn.) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson 2001 – czernidłaczek żółtołuseczkowy

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków występujących w Polsce według Władysława Wojewody (opisane jako czernidłaki Coprinus) i według Gierczyka i innych. Nazwy polskie na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego. Nazwy polskie zaproponowane przez W. Wojewodę są niespójne z nazwą naukową, gdyż odnoszą się do rodzaju Coprinus (czernidłak).

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-01-11] (ang.).
↑ Scott A.S.A. Redhead Scott A.S.A., RytasR. Vilgalys RytasR., Jean-MarcJ.M. Moncalvo Jean-MarcJ.M., JacquiJ. Johnson JacquiJ., Ir. JohnI.J. Hopple Ir. JohnI.J., Coprinus Pers. and the Disposition of Coprinus Species sensu lato, „Taxon”, 50 (1), 2001, s. 203–241, DOI: 10.2307/1224525, JSTOR: 1224525 (ang.).
1 2 BłażejB. Gierczyk BłażejB., AnnaA. Kujawa AnnaA., TomaszT. Pachlewski TomaszT., AndrzejA. Szczepkowski AndrzejA., MichałM. Wójtowski1 MichałM., Rare species of the genus Coprinus Pers. s. lato, „Acta Mycologica”, 46, 2011, s. 27–73 [zarchiwizowane z adresu 2013-12-13] (ang.).
1 2 Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 28 stycznia 2025 (pol.).
↑ Index Fungorum (wyszukiwarka taksonów) [online] [dostęp 2020-11-07] (ang.).
↑ WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 144–156, ISBN 83-89648-09-1 .
↑ Coprinus (czernidłak) [online], grzyby.pl [dostęp 2023-12-19] (pol.).

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-01-11] (ang.).

[red-2] Scott A.S.A. Redhead Scott A.S.A., RytasR. Vilgalys RytasR., Jean-MarcJ.M. Moncalvo Jean-MarcJ.M., JacquiJ. Johnson JacquiJ., Ir. JohnI.J. Hopple Ir. JohnI.J., Coprinus Pers. and the Disposition of Coprinus Species sensu lato, „Taxon”, 50 (1), 2001, s. 203–241, DOI: 10.2307/1224525, JSTOR: 1224525 (ang.).

[gier-3] 1 2 BłażejB. Gierczyk BłażejB., AnnaA. Kujawa AnnaA., TomaszT. Pachlewski TomaszT., AndrzejA. Szczepkowski AndrzejA., MichałM. Wójtowski1 MichałM., Rare species of the genus Coprinus Pers. s. lato, „Acta Mycologica”, 46, 2011, s. 27–73 [zarchiwizowane z adresu 2013-12-13] (ang.).

[kom-4] 1 2 Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 28 stycznia 2025 (pol.).

[if2-5] Index Fungorum (wyszukiwarka taksonów) [online] [dostęp 2020-11-07] (ang.).

[check-6] WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 144–156, ISBN 83-89648-09-1 .

[atlas-7] Coprinus (czernidłak) [online], grzyby.pl [dostęp 2023-12-19] (pol.).