Corona 99

Corona 99 (również: Multi Research Payload Vehicle, MRPV, Frankensat, Starfish Radiation 2, OPS 3373, FTV-1602) – amerykański satelita naukowy zrealizowany przez Siły Powietrzne USA w ramach programu wywiadowczego Corona. Satelita nie osiągnął orbity. W wyniku silnego wiatru rakieta została zniszczona, a satelita spadł na Ziemię, na przyczepę kempingową – bez żadnych ofiar.

Budowa

Satelita, o masie około 1100 kg, został zbudowany na bazie zmodyfikowanego członu rakietowego Agena D. Za jego budowę odpowiadały firmy Lockheed Martin, Allis Chalmers, a także Aerospace Corporation, Thompson Ramo-Wooldridge, Uniwersytet w Heidelbergu, Uniwersytet Harvarda, University of Maryland, General Electric i in.

Na pokładzie znajdowało się 21 instrumentów naukowych:

• eksperyment pomiaru nocnej poświaty Ziemi - miał na celu obserwację poświaty atmosferycznej na czterech długościach fal (391,4, 557,7, 573,5 i 630 nm) i badanie jej korelacji z cząstkami energetycznymi, przechwytywanymi przez puszkę Faradaya. Dzienną półkulę obserwować miał monochromator Fastiego-Eberta, w zakresie 160–320 nm. Instrument uzupełniał detektor promieniowania rentgenowskiego.
• minisatelita SHIP (Satellite High Frequency Ionospheric Project, indeks NORAD: F00359) - mały satelita do badań propagacji fal radiowych, który miał odłączyć się od MRPV po kilku minutach po osiągnięciu orbity. Lecąc w formacji z MRPV miał badać propagację fal między oboma satelitami, oraz między nimi a stacjami naziemnymi.
• próbnik częstotliwościowy plazmy
• analizator potencjału opóźnionego
• miernik erozji (erosion gauge)
• miernik impedancji (rawer probe)
• magnetometr
• miernik promieniowania kosmicznego
• miernik potencjału elektrycznego satelity
• puszka Faradaya
• czujnik horyzontu
• ogniwo paliwowe
• radiometry RM-12 i RM-15
• kamera TV
• GRF-5
• eksperyment rezonansu protonów AFCRL 573
• RFI
• Bio-cell
• antena 65-161 PRF
• eksperyment transportu ciepła (Potassium Heat Transfer).

Start i Frankensat

Pierwsza próba startu, zaplanowana na 31 sierpnia 1965 (godz. 07:05 czasu lokalnego), została przerwana na sekundę przed zapłonem z powodu usterki elektronicznej.

Start MRPV w dniu 2 września 1965 (godz. 20:00:16 UTC) z kosmodromu Vandenberg został opóźniony o 45 minut z uwagi na pociąg przejeżdżający przez strefę bezpieczeństwa startu. Początkowo lot przebiegał normalnie, ale silny wiatr na większych wysokościach zaczął spychać rakietę w kierunku lądu. Odchylenie od planowanego toru lotu przekroczyło 335 metrów, przechodząc przez linię, po przekroczeniu której oficer bezpieczeństwa kosmodromu zobowiązany jest zainicjować procedurę samozniszczenia rakiety (w około 60 sekundzie lotu na wysokości 11 km).

Szczątki rakiety i satelity spadły częściowo na ląd. Duży fragment ładunku uderzył w przyczepę kempingową, w której przebywała kobieta w ciąży z dwojgiem dzieci. Szczęśliwie, element uderzył w środek przyczepy, podczas gdy mieszkańcy znajdowali się na jej krańcach, dzięki czemu nikt nie odniósł obrażeń.

Analiza incydentu wykazała, że do nieprawidłowego przebiegu lotu mogły przyczynić się dwa czynniki:

1. Zastosowanie niestandardowej, dużej osłony aerodynamicznej, dla której nie zaktualizowano parametrów bezpieczeństwa lotu.
2. Opóźniona reakcja oficera bezpieczeństwa, który miał nadzieję, że rakieta samoczynnie skoryguje kurs.

Nieudany start został skatalogowany pod oznaczeniami 1965-F10 (COSPAR) i F00358 (NORAD).

Z uwagi na jego konstrukcję i wygląd, a także to, że kilka elementów satelity zostało powtórnie wykorzystanych, prasa nadała mu określenie Frankensat. Radiometry RM-12 i RM-15 trafiły na satelitę KH-4A 43. Odzyskane ogniwo paliwowe zostało po trzech miesiącach składowania odesłane do firmy Allis Chalmers. Tam zostało naprawione i przepracowało na Ziemi ponad 200 godzin.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• Gunter Krebs: MRPV. Gunter’s Space Page. [dostęp 2015-05-23]. (ang.).
• Mark Wade: Starfish. Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2017-06-23]. (ang.).
• Jonathan McDowell: Master Launch Log. Jonathan’s Space Home Page. [dostęp 2015-05-23]. (ang.).