Cyclaneusma niveum

*Cyclaneusma niveum*
	; Owocniki na igle sosny
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	patyczniaki
Rząd	Marthamycetales
Rodzina	Marthamycetaceae
Rodzaj	Cyclaneusma
Gatunek	Cyclaneusma niveum
	Nazwa systematyczna
	Cyclaneusma niveum (Pers.) DiCosmo, Peredo & Minter; Eur. J. For. Path. 13(4): 210 (1983)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Cyclaneusma niveum (Pers.) DiCosmo, Peredo & Minter – gatunek grzybów należący do klasy patyczniaków (Leotiomycetes).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cyclaneusma, Marthamycetaceae, Marthamycetales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy opisał go w 1822 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Stictis nivea. Obecną nazwę nadali mu Frank DiCosmo, H.L. Peredo i David William Minter w 1983 r. Synonimy:

Lophodermium gilvum Rostr. 1883
Naemacyclus niveus (Pers.) Fuckel ex Sacc. 1884
Propolis nivea (Pers.) Fr. 1849
Schmitzomia nivea (Pers.) De Not. 1864
Stictis nivea Pers. 1822.

Morfologia

Owocniki

Apotecja (miseczki) występujące w rozproszeniu na górnej i dolnej stronie zbrązowiałych igieł sosny. Mają eliptyczny kształt, długość 320–950 µm i są tego samego koloru co igła. Na etapie niedojrzałych apotecjów na igłach sosny występują poprzeczne, szerokie, czerwonawo-brązowe strefy. Po osiągnięciu dojrzałości apotecja otwierają się przez pojedyncze podłużne pęknięcie, podnosząc tkankę igły po obu stronach w jednym lub zwykle dwóch dobrze zaznaczonych płatach i odsłaniając tarczkę o barwie od białej do kremowej. Środkowa część hymenium bez epitecjum. Hypotecjum nie jest poczerniałe.

Cechy mikroskopowe

Worki unitunikowe, cylindryczne, o długości 100–130 µm, szerokości 11–13 µm, z ośmioma zarodnikami ułożonymi w pęczkach i czasami skręconych w spiralę w worku. Askospory nitkowate, szkliste, 2-przegrodowe, gładkie, długości 75–120 µm, szerokości 2,5–3,5 µm, zazwyczaj lekko wygięte, jak bumerang. Parafizy nitkowate, rozgałęzione na wierzchołkach, bez przegród, szkliste, proste, gładkie, z nienabrzmiałymi końcami. Pyknidia głęboko osadzone w igle, mniej więcej kuliste, o średnicy 100–220 µm, ze ścianami złożonymi ze szklistych, pseudoparenchymatycznych komórek o średnicy 3–4 µm. Komórki konidiotwórcze prawdopodobnie fialidowe. Konidia sierpowate, o długości 12–16 µm i szerokości około 1 µm.

Rozprzestrzenianie

Infekcji dokonują unoszące się w powietrzu askospory podczas deszczu lub wilgotnej pogody.

Występowanie i siedlisko

Stanowiska Cyclaneusma niveum podano na Nowej Zelandii i na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. W Polsce M. A. Chmiel w 2006 r. przytoczyła 2 stanowiska.

Występuje na opadłych na ziemię igłach sosny (Pinus). Grzyb saprotroficzny i prawdopodobnie słaby pasożyt różnych gatunków sosny.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-01-24] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2023-01-24] (ang.).
1 2 3 4 D.W.D.W. Minter D.W.D.W., C.S.C.S. Millar C.S.C.S., Naemacyclus niveus, „CMI Descriptions of Pathogenic Fungi and Bacteria”, 660 (1–2), Mycobank, 1980 [dostęp 2023-01-24] .
↑ Występowanie Cyclaneusma niveum na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2023-01-24] .
1 2 Maria AlicjaM.A. Chmiel Maria AlicjaM.A., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 34, ISBN 978-83-89648-46-4 .

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-01-24] (ang.).

[sf-2] Species Fungorum [online] [dostęp 2023-01-24] (ang.).

[myco-3] 1 2 3 4 D.W.D.W. Minter D.W.D.W., C.S.C.S. Millar C.S.C.S., Naemacyclus niveus, „CMI Descriptions of Pathogenic Fungi and Bacteria”, 660 (1–2), Mycobank, 1980 [dostęp 2023-01-24] .

[gbif-4] Występowanie Cyclaneusma niveum na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2023-01-24] .

[chm-5] 1 2 Maria AlicjaM.A. Chmiel Maria AlicjaM.A., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 34, ISBN 978-83-89648-46-4 .