Cymofan | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
BeAl2O4 |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
8,5 |
| Przełam |
muszlowy, nieregularny, nierówny |
| Łupliwość |
wyraźna |
| Pokrój kryształu |
tabliczkowy, pryzmatyczny, kryształy bliźniacze |
| Układ krystalograficzny |
rombowy |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy |
| Gęstość |
3,68–3,80 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
żółta, żółtobrunatna, miodowobrunatna, żółtozielona, szarozielona, zielononiebieska |
| Rysa |
biała |
| Połysk |
szklisty, tłusty, jedwabisty |
| Inne |
dyspersja – 0,015 |
| Dodatkowe dane | |
| Szczególne własności |
inkluzja – duża ilość igiełkowatych wrostków i kanalików |
Cymofan (cymofanit, kocie oko, chryzoberylowe kocie oko) – przezroczysta lub przeświecająca odmiana chryzoberylu wykazująca efekt kociego oka. Nazwa pochodzi od greckich słów kyma = fala i fainio = pokazuję (faliste refleksy świetlne przy obrocie kamienia).
Nazwa „kocie oko” wskazuje na podobieństwo kamienia do kociego oka.
Niekiedy zamiast wzorcowego dla tego minerału efektu kociego oka wykazuje asteryzm w postaci czteroramiennej gwiazdy. Charakterystyczne efekty optyczne spowodowane są obecnością bardzo licznych i drobnych, wydłużonych kanalików (wypełnionych gazem), ułożonych w sposób uporządkowany, równolegle do dłuższej osi kryształu. W przypadku ich krzyżowania się powstaje efekt asteryzmu. Niektóre okazy wykazują też zjawisko opalescencji.
Znajdowany jest w pegmatytach, skałach metamorficznych, w formie otoczaków w skałach okruchowych.
Miejsca występowania: Sri Lanka (Kuruwita, Ratnapura, Morawaka, Matara), Rosja (Ural), Brazylia (Teofilo Otoni w Minas Gerais, stan Bahia), Indie (okolice Trivandruma) oraz Chiny.
Cenny kamień szlachetny. Używany do wyrobu drogiej biżuterii. Zazwyczaj są szlifowane w kaboszon; masa kamieni rzadko przekracza 2–10 karatów. Największy znaleziony kryształ miał 475 karatów.